سوالات قانون کارشناسان رسمی دادگستری

در فرآیند ثبت‌نام و احراز صلاحیت در سامانه هوشمند ارجاع (hcioe.org) برای دریافت پروانه، کدام شرط از شروط اختصاصی این سامانه محسوب می‌شود؟

• داشتن حداقل ۵ سال سابقه بیمه پس از اخذ مدرک تحصیلی
• ثبت‌نام و تکمیل پروفایل بر اساس رشته تخصصی و محل سکونت برای توزیع تصادفی پرونده ✅
• ارائه معرفی‌نامه از سوی دو کارشناس ارشد رسمی
• پرداخت مبلغ پنج میلیون تومان به عنوان تعهد حسن انجام کار

بر اساس قانون کانون کارشناسان رسمی مصوب ۱۳۸۱، بالاترین رکن سیاست‌گذاری و نظارتی که مسئول برگزاری آزمون‌های سراسری و تعیین رشته‌های مورد نیاز (مثلاً ۷۵ رشته در سال ۱۴۰۴) است، کدام نهاد می‌باشد؟

• کانون کارشناسان استان تهران
• شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری ✅
• دادسرای انتظامی کارشناسان رسمی
• مرکز امور مشاوران و وکلای قوه قضاییه

مطابق آیین‌نامه اجرایی نحوه تعیین کارشناس برای دستگاه‌های اجرایی مصوب ۱۴۰۲، وزارتخانه‌ها برای ارجاع امور کارشناسی چه تکلیفی دارند؟

• می‌توانند با هر کارشناس دارای پروانه معتبر، قرارداد مستقیم منعقد کنند.
• موظف هستند از طریق سامانه ملی ارجاع کار کارشناسان اقدام نمایند.
• ارجاع کار منحصراً از طریق سامانه ملی انجام شود و برون‌سپاری مستقیم خارج از این چارچوب ممنوع است. ✅
• می‌توانند کار را به کانون‌های استانی واگذار کنند و کانون‌ها هرطور صلاح دانستند عمل کنند.

کدام یک از موارد زیر از جمله جرائمی است که در دادسرای انتظامی کارشناسان رسمی منجر به صدور حکم تعلیق پروانه یا انفصال دائم می‌شود؟

• تأخیر غیرموجه در تحویل گزارش کارشناسی
• عدم پرداخت حق‌العضویت سالانه به کانون
• تهیه گزارش خلاف واقع یا عدم رعایت بی‌طرفی
• هر دو مورد تأخیر غیرموجه و گزارش خلاف واقع ✅

بر اساس قانون، پروانه کارشناسی رسمی دادگستری که توسط شورای عالی یا کانون استان صادر می‌شود، دارای چه مدت اعتبار و چه ساختاری است؟

• پروانه سه ساله و غیرقابل تمدید است.
• مجوز دو ساله و قابل تمدید که صلاحیت‌ها در قالب رشته اصلی و زیررشته‌های تخصصی تفکیک می‌شود. ✅
• پروانه مادام‌العمر بوده و فقط در صورت تخلف باطل می‌شود.
• پروانه یک ساله است و هر سال باید در آزمون مجدد شرکت کرد.

بر اساس تعرفه مصوب ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، حق‌الزحمه کارشناسی برای یک پرونده ملکی چگونه محاسبه می‌شود؟

• مبلغ ثابت برای همه پرونده‌های ملکی بدون در نظر گرفتن ارزش ملک.
• بر اساس ارزش خواسته و طبق جدول رسمی حق‌الزحمه که قبل از شروع عملیات باید واریز شود.
• بر اساس ارزش معاملاتی ملک و نوع پرونده (ملک، خودرو و…) مطابق جدول مصوب که مبنای محاسبه هزینه دادرسی است. ✅
• توافقی بین کارشناس و صاحب پرونده و بستگی به زمانبر بودن کار دارد.

در سامانه ثنا، کارشناس رسمی چه وظیفه‌ای بر عهده دارد؟

• فقط مشاهده ابلاغیه‌ها و قرارهای کارشناسی.
• بارگذاری نظریه نهایی و مشاهده وضعیت پرونده.
• هر دو مورد دریافت قرار کارشناسی و بارگذاری نظریه نهایی با احراز هویت دو مرحله‌ای. ✅
• ثبت درخواست افزایش حق‌الزحمه از طریق این سامانه.

کدام یک از گروه‌های زیر جزو گروه‌های دوازده‌گانه تخصصی کارشناسی محسوب می‌شود که مبنای تقسیم‌بندی کمیسیون‌های تخصصی و ارجاع پرونده است؟

• گروه مدیریت پروژه و نظارت
• گروه حسابداری و امور ثبتی
• گروه راه و ساختمان، وسایل نقلیه و کشاورزی ✅
• گروه فناوری اطلاعات و ارتباطات

شما به عنوان کارشناس رسمی برای بررسی یک پرونده به محل اعزام شده‌اید. یکی از طرفین پرونده مبلغی را به عنوان “چایی” به شما تعارف می‌کند. بهترین اقدام حرفه‌ای چیست؟

• با تشکر، آن را به عنوان یک رفتار معمول می‌پذیرید.
• با عصبانیّت قاطعانه برخورد کرده و پرونده را ناتمام می‌گذارید.
• مؤدبانه اما قاطعانه از پذیرش هرگونه وجه خودداری کرده و به طرفین تفهیم می‌کنید که این عمل می‌تواند مصداق تخلف انتظامی باشد. ✅
• وجه را می‌پذیرید و بعداً به حساب کانون واریز می‌کنید.

اگر در حین بازدید میدانی متوجه شوید که یکی از مدارک ارائه شده توسط کارفرما با واقعیت تطابق ندارد، ولی این موضوع ارتباط مستقیمی با خواسته کارشناسی (مثلاً تعیین خسارت) ندارد، چه می‌کنید؟

• چون ربطی به خواسته ندارد، آن را نادیده می‌گیرید و در گزارش اشاره نمی‌کنید.
• بلافاصله بازدید را متوقف کرده و به قاضی پرونده اطلاع می‌دهید.
• در گزارش کارشناسی خود، مشاهدات را به صورت مستند ذکر می‌کنید، حتی اگر مستقیماً به خواسته ربط نداشته باشد، زیرا اصل بر صداقت و شفافیت است. ✅
• موضوع را با طرفین در میان گذاشته و سعی در سازش دارید.

بر اساس دستورالعمل اجباری تهیه و تدوین گزارش کارشناسی، در صورتی که یک کارشناس در گزارش خود بخش «استدلال فنی» را به درستی تبیین نکند و صرفاً به ذکر مشاهدات بسنده کند، چه پیامدی متوجه او خواهد بود؟

• گزارش او توسط مرجع قضایی عودت داده شده و به عنوان تخلف انتظامی ثبت می‌شود.
• هیچ اشکالی ندارد، چون مشاهدات عینی مهمترین بخش گزارش است.
• گزارش ناقص تلقی شده و علاوه بر عودت، می‌تواند منجر به اعلام تخلف به دادسرای انتظامی شود. ✅
• کارشناس می‌تواند با ارائه توضیح شفاهی در دادگاه، نقص گزارش را جبران کند.

در یک پرونده حقوقی، قاضی تشخیص می‌دهد که برای احقاق حق، نیاز به نظر کارشناسی در رشته «امور ثبتی» و «نقشه‌برداری» به طور همزمان است. وظیفه کارشناس بر اساس گروه‌های دوازده‌گانه چیست؟

• یک کارشناس که در هر دو رشته دارای پروانه است، می‌تواند به تنهایی اقدام کند.
• قاضی باید دو کارشناس جداگانه از هر رشته تعیین کند و نظرات جداگانه اخذ کند.
• پرونده باید به کمیسیون مشترک تخصصی متشکل از کارشناسان هر دو گروه ارجاع داده شود. ✅
• ابتدا نظر کارشناس امور ثبتی ملاک است، سپس نقشه‌بردار بر اساس آن نظر اقدام کند.