سوالات آزمون کارشناس رسمی دادگستری امور گمرکی

در فرآیند ارزش‌گذاری گمرکی، اگر مبنای اصلی قیمت گذاری کالا طبق موافقتنامه‌ی اجرایی سازمان تجارت جهانی (WTO) قابل احراز نباشد، کدام گزینه به عنوان مبنا در اولویت بعدی قرار می‌گیرد؟

• ارقام مندرج در فهرست قیمت‌های منطقه‌ای
• ارزش کالاهای مشابه صادراتی از همان کشور مبدأ ✅
• قیمت فروش کالا در بازار داخلی کشور واردکننده
• بهای محاسبه شده با روش کسر (قیمت فروش در بازار داخلی پس از کسر هزینه‌ها)

با استناد به قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۳۸۱، کدام شرط از شرایط اختصاصی متقاضیان دریافت پروانه کارشناسی پایه یک امور گمرکی محسوب می‌شود؟

• دارا بودن حداقل ده سال سابقه مفید کارشناسی با پروانه پایه دو ✅
• داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت دائم
• عدم سوء پیشینه کیفری موثر
• تابعیت جمهوری اسلامی ایران

برای عضویت در کمیته تخصصی امور گمرکی کانون کارشناسان رسمی دادگستری، داشتن کدام ویژگی ضروری است؟

• گذراندن دوره کارآموزی زیر نظر مرکز امور مشاوران
• دارا بودن پروانه پایه یک در گروه خدمات اداری و عمومی ✅
• سابقه حداقل پنج سال همکاری با سامانه ثنا
• قبولی در آزمون یکپارچه کارشناسی رسمی دادگستری

در صورت بروز اختلاف در کمیسیون تجدیدنظر گمرکی در خصوص تعرفه‌بندی یک کالا، نظر کارشناس رسمی دادگستری امور گمرکی چه جایگاهی دارد؟

• نظر کارشناسی صرفاً جنبه مشورتی دارد و برای کمیسیون الزام‌آور نیست.
• نظر کارشناسی در حکم رای داور و قطعی است.
• نظر کارشناسی به عنوان یک دلیل فنی و تخصصی توسط کمیسیون بررسی و ارزیابی می‌شود. ✅
• کمیسیون موظف به تبعیت از نظر کارشناس منتخب است.

بر اساس قانون امور گمرکی، کدام یک از موارد زیر از شمول حقوق ورودی معاف است؟

• کالاهایی که به صورت مسافری و همراه مسافر وارد می‌شوند.
• کالاهایی که برای تعمیر به خارج فرستاده شده و مجدداً وارد می‌شوند.
• کالاهایی که صرفاً به منظور ترانزیت از خاک کشور عبور داده می‌شوند. ✅
• کالاهایی که توسط دستگاه‌های اجرایی دولتی وارد می‌شود.

صلاحیت پایه یک کارشناسی در امور گمرکی به کارشناس اجازه می‌دهد تا در کدام یک از مراجع زیر اظهارنظر کند؟

• فقط در دادگاه‌های عمومی و انقلاب
• در کلیه مراجع قضایی و کمیسیون‌های تجدیدنظر گمرکی در سطح کشور ✅
• صرفاً در پرونده‌های ارجاعی از سوی کانون کارشناسان
• تنها در حوزه قضایی استان محل سکونت خود

پس از قبولی در آزمون یکپارچه کارشناسی رسمی دادگستری (امور گمرکی)، متقاضی برای دریافت پروانه نهایی، ملزم به گذراندن کدام مرحله است؟

• شرکت مجدد در آزمون شفاهی
• ارسال مدارک به مرکز امور مشاوران برای تایید نهایی
• گذراندن دوره کارآموزی زیر نظر کانون یا مرکز قوه قضاییه ✅
• انجام یک پروژه تحقیقاتی در زمینه قوانین گمرکی

بر اساس قانون، «مرکز امور مشاوران، وکلا و کارشناسان قوه قضاییه» چه نقشی در فرآیند اخذ پروانه کارشناسی رسمی دارد؟

• مسئول برگزاری دوره‌های کارآموزی برای تمامی کارشناسان است.
• فعالیت آن منحصر به رسیدگی به تخلفات کارشناسان است.
• به طور مشترک با کانون در برگزاری آزمون و صدور پروانه نقش دارد. ✅
• نهادی کاملاً موازی و جدا از کانون است و آزمون مجزا برگزار می‌کند.

یک کارشناس رسمی امور گمرکی، نظرات کارشناسی خود را در پرونده‌های ارجاعی از دادگستری، از طریق کدام سامانه دریافت و ارسال می‌کند؟

• سامانه جامع انبارهای گمرکی
• پنجره واحد تجارت فرامرزی
• سامانه ثنا (سامانه ابلاغ الکترونیکی قضایی) ✅
• سامانه الکترونیکی کانون کارشناسان

شما به عنوان کارشناس رسمی امور گمرکی، در حال بررسی یک پرونده اختلاف در مورد تعرفه یک دستگاه صنعتی هستید. اظهارنامه واردکننده با نظر کارشناس گمرک در مورد HS Code متفاوت است. بهترین اقدام شما چیست؟

• نظر گمرک را ملاک قرار می‌دهید زیرا نماینده حاکمیت است.
• ابتدا به اظهارنامه، نظر کارشناسی گمرک و مستندات فنی دستگاه (کاتالوگ، نقشه‌ها) مراجعه کرده و سپس با استفاده از قواعد تفسیر سیستم هماهنگ شده، نظر نهایی را اعلام می‌کنید. ✅
• با توجه به تخصص خود، نظر مستقلی بر اساس تجربه شخصی ارائه می‌دهید و به نظرات دیگران توجهی نمی‌کنید.
• پرونده را به کمیسیون فنی ارجاع می‌دهید و از اظهارنظر خودداری می‌کنید.

در یک پرونده قضایی، قاضی از شما می‌خواهد که در مورد «ارزش گمرکی» یک محموله اظهارنظر کنید. اسناد ارائه شده نشان می‌دهد که فاکتور خرید، با قیمت‌های جهانی برای آن کالا در آن تاریخ تطابق ندارد. چه می‌کنید؟

• بر اساس بند «ج» ماده ۱۵ قانون امور گمرکی، با توجه به وجود رابطه تجاری بین خریدار و فروشنده که بر قیمت تأثیر گذاشته، روش قیمت معاملاتی را رد کرده و از روش‌های بعدی (کالای مشابه و …) استفاده می‌کنم. ✅
• همان فاکتور را مبنای ارزش‌گذاری قرار می‌دهم چون سند رسمی است.
• به گمرک پیشنهاد می‌دهم که کالا توقیف و ضبط شود.
• از اظهارنظر در این مورد خودداری می‌کنم چون تشخیص قیمت با خودم نیست.

شما یک کارشناس تازه‌کار هستید که پروانه پایه دو گرفته‌اید. برای اولین بار پرونده‌ای در سامانه ثنا برای شما ارجاع می‌شود که مربوط به یک محموله چند میلیاردی با تعرفه پیچیده است. بهترین اقدام شما چیست؟

• با اعتماد به نفس کامل، نظر خود را سریعاً صادر می‌کنم تا رضایت قاضی جلب شود.
• با مطالعه دقیق پرونده و تحقیق در مورد تعرفه و ارزش کالا، و در صورت لزوم مشورت با کارشناسان باتجربه‌تر (با رعایت اصل بی‌طرفی)، نظر کارشناسی مستدل تهیه می‌کنم. ✅
• پرونده را به دلیل سنگین بودن، به کارشناس دیگری ارجاع می‌دهم.
• از قاضی می‌خواهم که برای رسیدگی، یک کارشناس پایه یک تعیین کند.

طی بررسی یک پرونده، متوجه می‌شوید که صاحب کالا، یکی از بستگان سببی شماست. تکلیف شما به عنوان کارشناس رسمی دادگستری چیست؟

• نظر کارشناسی را به نفع او صادر می‌کنم تا به من اعتماد کند.
• کاری به نسبت سببی ندارم و بی‌طرفانه نظر می‌دهم.
• مراتب را به دادگاه یا مرجع ارجاع‌کننده اطلاع داده و درخواست عزل از کارشناسی می‌دهم. ✅
• با قاضی تماس می‌گیرم و به صورت غیررسمی موضوع را مطرح می‌کنم.

در کمیسیون تجدیدنظر گمرکی، اعضا بر سر تعرفه یک کالا به اتفاق نظر نمی‌رسند. به عنوان کارشناس حاضر در جلسه، چه نقشی می‌توانید ایفا کنید؟

• در رای‌گیری شرکت کرده و نظر خود را اعلام می‌کنم.
• با ارائه یک تحلیل فنی دقیق از قواعد تفسیر تعرفه و مشخصات کالا، به اعضای کمیسیون در درک بهتر موضوع کمک می‌کنم. ✅
• نظر اکثریت را می‌پذیرم و نظر کارشناسی خود را بر آن اساس تنظیم می‌کنم.
• پیشنهاد می‌دهم پرونده برای بررسی بیشتر به گمرک اجرایی برگردد.

اگر یک کارشناس رسمی امور گمرکی متوجه شود که در نظریه قبلی خود، دچار اشتباه محاسباتی یا قانونی شده است، چه وظیفه‌ای دارد؟

• کاری نمی‌کند تا اعتبارش نزد قاضی حفظ شود.
• مراتب را بلافاصله به مرجع قضایی مربوطه اطلاع داده و نظریه اصلاحی ارائه می‌دهد. ✅
• صبر می‌کند تا طرفین اعتراض کنند، سپس اشتباهش را می‌پذیرد.
• نظریه را به صورت شفاهی اصلاح می‌کند و از قاضی می‌خواهد که به آن توجه نکند.

شما به عنوان کارشناس، برای تعیین ارزش یک دستگاه خط تولید که به صورت یکپارچه وارد شده، اما فاکتور آن تفکیک قیمت قطعات را ندارد، با کدام روش اقدام می‌کنید؟

• از واردکننده می‌خواهم که یک فاکتور تفکیک‌شده جعلی تهیه کند.
• کل خط تولید را یک کالا فرض کرده و ارزش آن را بر اساس یک برآورد سرانگشتی اعلام می‌کنم.
• با استفاده از روش‌های کارشناسی مانند ارزش‌گذاری بر اساس منشأ (ماشین‌آلات مشابه) یا استفاده از نظر کارشناسان فنی دیگر، ارزش منصفانه هر جزء را برآورد می‌کنم. ✅
• از اظهارنظر در مورد ارزش خودداری کرده و فقط تعرفه را تعیین می‌کنم.

یک محموله پارچه به ارزش ۵۰,۰۰۰ دلار از چین وارد شده است. پس از ترخیص، گمرک اعلام می‌کند که به دلیل وجود یک شرکت واسطه در دبی (که ۱۰٪ به قیمت نهایی اضافه کرده)، ارزش اظهاری کمتر از حد واقعی بوده و باید جریمه پرداخت شود. واردکننده معتقد است که این هزینه واسطه‌گری در قیمت نهایی کالا لحاظ شده است. به عنوان کارشناس، تحلیل شما چیست و کدام گزینه مبنای قانونی دارد؟

• نظر واردکننده درست است و هزینه واسطه‌گری غیرمرتبط با ارزش گمرکی است.
• بر اساس قواعد ارزش‌گذاری، در صورتی که خریدار و فروشنده اصلی (در چین) مستقل باشند و واسطه‌گری یک خدمت جداگانه باشد، هزینه آن جزء قیمت معاملاتی محسوب می‌شود، مگر اینکه قابل تفکیک باشد. بررسی صورتحساب‌ها برای تشخیص این موضوع ضروری است. ✅
• همیشه ارزش پایه، قیمت FOB کشور مبدأ است و هزینه‌های بعد از آن (مانند واسطه‌گری) نباید اضافه شود.
• گمرک حق ندارد به چنین مسائلی ورود کند و باید همان اظهارنامه اولیه را بپذیرد.

یک محموله قطعات خودرو با تعرفه ۸۷۰۸ وارد شده است. بررسی‌های شما نشان می‌دهد که برخی از این قطعات، برای خودروهای سواری (تعرفه ۸۷۰۳) و برخی برای خودروهای باری (تعرفه ۸۷۰۴) قابل استفاده هستند. کدام رویکرد صحیح‌ترین روش برای تعیین تعرفه است؟

• تمام قطعات را با تعرفه ۸۷۰۸ اظهار کرد چون همه قطعات خودرو هستند.
• با استناد به قواعد کلی تفسیر سیستم هماهنگ شده (GIR)، ابتدا باید مشخص شود که آیا این قطعات به طور «اصلی و قابل تشخیص» فقط برای یکی از این نوع خودروها طراحی شده‌اند یا خیر. اگر برای هر دو کاربرد داشته باشند، قاعده ۳ (بند ج یا بند الف) اعمال می‌شود. ✅
• قطعات را بر اساس ارزش تفکیک کرده و درصدی را به هر تعرفه اختصاص می‌دهم.
• پرونده به دلیل ابهام به گمرک اجرایی عودت داده شود تا آنها تصمیم بگیرند.

در یک پرونده اختلاف، خواهان (واردکننده) مدعی است که کالای وارد شده (مواد اولیه شیمیایی) به دلیل رطوبت بالای غیرمجاز، غیرقابل استفاده بوده است. گمرک و فروشنده خارجی این موضوع را رد می‌کنند. برای اظهارنظر کارشناسی، چه مستنداتی از همه مهم‌تر هستند؟

• صرفاً گواهی آنالیز صادره از آزمایشگاه شرکت واردکننده.
• گواهی آنالیز نمونه‌های برداشت شده توسط کارشناس رسمی و در حضور نمایندگان ذی‌نفع (یا با ابلاغ به آنها) که به آزمایشگاه مرجع و مورد قبول طرفین ارسال شده باشد، به همراه بررسی بندهای قرارداد در مورد کیفیت کالا. ✅
• مکاتبات تجاری بین خریدار و فروشنده که در آن به رطوبت اشاره شده است.
• اظهارات راننده حامل کالا در مورد وضعیت محموله در طول مسیر.

یک دستگاه ماشین‌آلات راهسازی (لودر) پس از پنج سال کار در ایران، به دلیل نقص فنی به کشور سازنده (ژاپن) بازگردانده و پس از تعمیر اساسی، مجدداً وارد ایران می‌شود. گمرک برای ورود مجدد، حقوق ورودی کامل دریافت می‌کند. صاحب کالا معترض است. کدام تحلیل کارشناسی صحیح‌تر است؟

• نظر گمرک درست است، زیرا کالای تعمیر شده، یک کالای نو محسوب می‌شود.
• طبق قانون امور گمرکی، ورود مجدد کالا پس از تعمیر، مشمول پرداخت حقوق ورودی بهای تعمیرات خواهد بود، مشروط بر اینکه هویت کالا (شماره شاسی و…) محفوظ باشد و تشریفات لازم هنگام خروج انجام شده باشد. ✅
• کالا کاملاً معاف از حقوق ورودی است چون قبلاً برای آن حقوق پرداخت شده.
• تعرفه کالا تغییر می‌کند و باید به عنوان یک کالای دسته دوم تعرفه‌گذاری شود.

یک محموله کالای ترانزیتی که از مرز بازرگان وارد و برای صادرات به عراق از مرز خسروی خارج می‌شود، در مسیر داخل کشور (در انبار شرکت حمل) دچار آتش‌سوزی و خسارت کلی می‌شود. تکلیف حقوق و عوارض گمرکی این کالا چیست؟

• کالا از بین رفته، بنابراین هیچ‌گونه حقوق و عوارضی تعلق نمی‌گیرد.
• کالا از بین رفته، اما از آنجا که در مسیر ترانزیت و پیش از خروج قطعی از کشور، تلف شده است، مسئولیت پرداخت حقوق ورودی (در صورت عدم اثبات قوه قهریه) متوجه ضامن (شرکت حمل) خواهد بود. ✅
• حقوق ورودی باید توسط واردکننده (فرستنده) در مبدأ پرداخت شود.
• پرونده به دلیل فورس ماژور، مختومه اعلام می‌شود.

شرکتی ادعا می‌کند که کالای وارداتی (مواد شیمیایی) با مشخصات مندرج در پروانه ثبت سفارش مطابقت ندارد. به عنوان کارشناس، برای اثبات این ادعا، بررسی کدام یک از موارد زیر را در اولویت قرار می‌دهید؟

• اظهارات مدیرعامل شرکت واردکننده
• بررسی بسته‌بندی و ظاهر کالا در انبار
• مطابقت آنالیز فیزیکی و شیمیایی نمونه کالا با استانداردهای ملی ایران یا استانداردهای مرجع بین‌المللی که در ثبت سفارش به آن اشاره شده است. ✅
• مطابقت برند درج شده روی کالا با برند مندرج در قرارداد