سوالات مصاحبه جذب هیات علمی دانشگاه

چگونه سامانه آموزشیار را برای مدیریت نمرات پایان ترم پیکربندی می‌کنید؟

خب واقعیتش اینه که در محیط آکادمیک دانشگاه آزاد، تسلط بر ERP آموزشی حیاتی است. معمولاً در منوی امور آموزشی و بخش ثبت نمرات، ابتدا لیست دروس را با ابلاغیه تدریس تطبیق می‌دهیم و سپس نمرات را وارد می‌کنیم، البته با توجه به باگ‌های احتمالی سامانه آموزشیار در زمان ترافیک، همیشه نسخه اکسل پشتیبان تهیه می‌کنیم.

در آیین‌نامه ارتقای مرتبه، تفاوت امتیاز پژوهشی استادیار و دانشیار دقیقا کجاست؟

اگه بخوام صادق باشم، تفاوت اصلی در کیفیت و ضریب تاثیر مقالات است. برای دانشیاری، صرفاً تعداد مقالات ISC کافی نیست و تمرکز هیات ممیزه بر تولیدات نمایه شده در Scopus و WOS با ایمپکت فکتور بالای ۱ است. همچنین راهنمایی حداقل ۲ رساله دکتری که منجر به استخراج مقاله شده باشد، الزامی است.

اگر در کلاس درس با دانشجویی مواجه شوید که صلاحیت علمی شما را زیر سوال ببرد، چه می‌کنید؟

به نظرم بهترین راهش حفظ خونسردی و تبدیل چالش به فرصت یادگیری است. در فضای کلاس، به جای موضع‌گیری تند، از دانشجو می‌خواهیم استدلالش را روی تخته بنویسد و با مشارکت سایر دانشجویان موضوع را تحلیل می‌کنیم. این رویکرد، تسلط و اعتماد‌به‌نفس استاد را در مدیریت اتمسفر آموزشی نشان می‌دهد.

فرآیند ثبت پروپوزال در سامانه پژوهشیار یا گلستان چه مراحلی دارد؟

من همیشه این‌جوری پیش می‌رم که ابتدا ظرفیت راهنمایی را در پیشخوان خدمت چک می‌کنم. دانشجو باید پس از تایید اولیه در شورای گروه، پروپوزال را بارگذاری کند. نکته فنی ماجرا، تطبیق موضوع با زمینه‌های پژوهشی مصوب دپارتمان است تا در مرحله داوری سیستم برگشت نخورد.

تفاوت رویکرد تدریس در پردیس‌های خودگردان با دوره‌های روزانه چیست؟

تو عمل این‌جوری پیش می‌ره که در پردیس‌های بین‌الملل و خودگردان، سطح انتظارات دانشجویان به دلیل پرداخت شهریه متفاوت است. آنجا باید تمرکز بیشتری بر کاربردهای عملی و Case Study داشته باشیم و طرح درس را منعطف‌تر بچینیم، در حالی که در دوره‌های روزانه، سیلابس‌های تئوریک و مبانی پژوهشی وزن بیشتری دارند.

چرا ضریب تاثیر (Impact Factor) در انتخاب مجله برای چاپ مقاله حیاتی است؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که طبق جداول امتیازدهی جدید ۱۴۰۳، مقالات چاپ شده در مجلات بدون ضریب یا Q4، امتیاز ناچیزی برای تبدیل وضعیت دارند. استراتژی صحیح این است که تارگت ما مجلات Q1 و Q2 باشد تا مسیر ارتقا از استادیاری هموارتر شود.

در مواجهه با قطعی پروژکتور یا سیستم هوشمند کلاس، تدریس را متوقف می‌کنید؟

چیزی که تجربه به من یاد داده اینه که یک عضو هیات علمی نباید وابسته به تکنولوژی باشد. بلافاصله پلن B را اجرا می‌کنیم؛ یعنی استفاده از وایت‌برد و روش پرسش و پاسخ سقراطی. توقف تدریس در شان کلاس درس نیست و مدیریت بحران آموزشی بخشی از وظایف ماست.

سلسله مراتب اداری برای تصویب یک طرح برون‌دانشگاهی چگونه است؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که مسیر از دفتر ارتباط با صنعت دانشکده شروع می‌شود. پس از تایید اولیه مدیر گروه و معاونت پژوهشی، قرارداد باید در شورای پژوهشی دانشگاه مصوب شود. رعایت کسورات قانونی و بالاسری دانشگاه در بودجه‌بندی طرح، نکته‌ای است که اکثر همکاران تازه‌کار فراموش می‌کنند.

حدوداً چند درصد از وقت موظفی خود را به مشاوره دانشجویی اختصاص می‌دهید؟

ببینید، تو این موقعیت قانوناً باید حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد وقت حضور در دپارتمان صرف راهنمایی شود. اما در واقعیت، برای یک استاد تمام‌وقت که دغدغه کیفیت رساله‌ها را دارد، این زمان گاهی به ۳۰ درصد هم می‌رسد، مخصوصاً در ایام نزدیک به دفاع.

نظر شما درباره فعالیت‌های فرهنگی الزامی در آیین‌نامه ارتقا چیست؟

همون‌طور که می‌دونید، در آیین‌نامه جدید، کسب امتیاز از ماده ۱ یا همان فعالیت‌های فرهنگی-تربیتی وتویی شده است. من معتقدم مشارکت در کرسی‌های آزاداندیشی یا مشاوره فرهنگی به دانشجویان، نه یک اجبار اداری، بلکه بخشی از رسالت اجتماعی ما در محیط آکادمیک است.

اگر سامانه گلستان در زمان ثبت نمرات نهایی قطع شود، پروتکل قانونی چیست؟

طبیعتاً تو این کار اولویت با اطلاع‌رسانی کتبی به آموزش کل است. ما موظفیم لیست نمرات دستی را با امضای مدیر گروه به اداره آموزش تحویل دهیم تا در صورت عدم وصل شدن سامانه تا ددلاین، حقوق دانشجو تضییع نشود. مستندسازی این فرآیند برای جلوگیری از مشکلات انضباطی ضروری است.

چگونه بین فعالیت‌های آموزشی و وظایف اجرایی تعادل ایجاد می‌کنید؟

وقتی با این موقعیت روبرو می‌شویم، باید طبق آیین‌نامه استخدامی عمل کنیم. اولویت اول همیشه کیفیت آموزش در کلاس درس است. وظایف اجرایی مثل عضویت در شورای آموزشی باید در ساعات حضور موظفی غیرتدریس (حضور فیزیکی در آفیس) انجام شود تا به تایم کلاس لطمه نزند.

برای جذب گرنت‌های پژوهشی (Grant) چه برنامه‌ای دارید؟

در مواجهه با این چالش، برنامه من تمرکز بر نیازهای پژوهشی صنایع منطقه است. نوشتن پروپوزال‌هایی که مشکل‌محور باشند و بتوانند نظر کارفرماهای بیرونی را جلب کنند، کلید جذب بودجه است. همچنین شبکه‌سازی با اساتید سایر دانشگاه‌ها برای تعریف پروژه‌های مشترک ملی بسیار موثر است.

تفاوت اصلی تدریس در مقطع کارشناسی با دکتری تخصصی چیست؟

بلافاصله بعد از این که وارد کلاس دکتری می‌شویم، نقش ما از “مدرس” به “تسهیل‌گر” تغییر می‌کند. در کارشناسی انتقال دانش پایه مهم است، اما در دکتری تمرکز بر نقد مقالات، تولید دانش جدید و بحث‌های چالش‌برانگیز پیرامون مرزهای دانش است.

اگر یکی از همکاران گروه، سیلابس درسی را رعایت نکند، واکنش شما چیست؟

تا حالا هر وقت چنین مسئله‌ای در دپارتمان پیش آمده، سعی کردیم با رویکرد تعاملی حلش کنیم. ابتدا در جلسات شورای گروه به صورت کلی روی اهمیت استانداردسازی محتوا تاکید می‌کنیم. تذکر مستقیم تنش‌زاست و معمولاً از طریق مدیر گروه پیگیری می‌شود تا یکپارچگی آموزشی حفظ شود.

نحوه محاسبه رکود علمی اعضای هیات علمی چگونه است؟

از نظر من اولویت با پیشگیری است، اما قانوناً اگر استادیار طی ۳ یا ۴ سال نتواند پایه ترفیع سالانه را دریافت کند (یعنی امتیاز پژوهشی و آموزشی کافی نیاورد)، مشمول رکود علمی می‌شود. این موضوع می‌تواند منجر به تعلیق یا حتی خاتمه همکاری شود، پس پایش مداوم فعالیت‌ها ضروری است.

آیا حاضرید مسئولیت راه اندازی آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده را بپذیرید؟

منطقی‌ترین کار اینه که با اشتیاق بپذیرم، چون آزمایشگاه قلب تپنده پژوهش است. البته این کار نیاز به بودجه‌بندی دقیق تجهیزات، تدوین پروتکل‌های HSE و جذب دستیاران پژوهشی دارد که باید با حمایت معاونت پژوهشی انجام شود.

دیدگاه شما درباره تدریس مجازی در سامانه وادانا یا شاد چیست؟

به عقیده من آموزش مجازی مکمل آموزش حضوری است، نه جایگزین آن. در سامانه‌هایی مثل وادانا، چالش اصلی درگیر کردن دانشجو است. استفاده از ابزارهای تعاملی، کوییزهای کوتاه و اشتراک‌گذاری دسکتاپ برای حل تمرین زنده، کیفیت کلاس آنلاین را به سطح استاندارد نزدیک می‌کند.

با دانشجویی که تقاضای نمره ارفاقی غیرمنطقی دارد چطور برخورد می‌کنید؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه، دانشجو اصرار داشت که مشروط می‌شود. من با قاطعیت اما محترمانه توضیح دادم که نمره حق‌الناس است و دستکاری در آن اعتبار سیستم آموزشی را زیر سوال می‌برد. البته همیشه فرصت جبران در ترم‌های بعد را به عنوان راهکار پیشنهاد می‌دهم.

شاخص h-index شما در حال حاضر چقدر است و چه برنامه‌ای برای ارتقای آن دارید؟

معمولاً تو این شرایط باید صادق بود. در حال حاضر این شاخص حدود ۳ یا ۴ است. برنامه من افزایش همکاری‌های بین‌المللی و انتشار مقالات مروری (Review Article) است که معمولاً ارجاعات بالایی می‌گیرند و به سرعت شاخص‌های علم‌سنجی را در پایگاه‌هایی مثل Scopus بهبود می‌دهند.

راهکار شما برای جلوگیری از سرقت علمی (Plagiarism) در پایان‌نامه‌ها چیست؟

چیزی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن اینه که فقط به همانندجو اکتفا می‌کنند. ما در گروه آموزشی باید فرهنگ‌سازی کنیم. من همیشه قبل از شروع نگارش، اصول اخلاق پژوهشی را تدریس می‌کنم و دانشجویان را ملزم می‌کنم گزارش همانندجو ایرانداک را در مراحل مختلف ارائه دهند تا درصد مشابهت زیر ۲۰٪ بماند.

اگر بودجه پژوهشی دانشکده کاهش یابد، چگونه پروژه‌های خود را مدیریت می‌کنید؟

من اینو این‌جوری دیدم که محدودیت بودجه می‌تواند محرک خلاقیت باشد. در این شرایط، به سمت پژوهش‌های شبیه‌سازی و نرم‌افزاری که هزینه مواد مصرفی ندارند شیفت می‌کنیم یا سعی می‌کنیم از امکانات آزمایشگاهی سایر دانشگاه‌ها در قالب تفاهم‌نامه‌های همکاری استفاده کنیم.

آیا حاضرید در پردیس‌های اقماری یا واحدهای دورافتاده تدریس کنید؟

به هر حال تعهد ما خدمت به سیستم آموزش عالی است. اگر دانشگاه نیاز داشته باشد، مشکلی با تردد به پردیس‌ها ندارم، البته به شرطی که برنامه‌ریزی دروس به گونه‌ای باشد که زمان مفید پژوهشی‌ام در مسیر رفت‌وآمد هدر نرود و بتوانم کیفیت آموزشی را حفظ کنم.

نقش استاد مشاور فرهنگی در ساختار دانشگاه چیست؟

یه اصل مهم تو این کار هدایت دانشجویان در مسیرهای غیردرسی است. استاد مشاور فرهنگی باید گوش شنوای دغدغه‌های اجتماعی و شخصی دانشجو باشد و او را به سمت انجمن‌های علمی یا کانون‌های فرهنگی سوق دهد تا هویت اجتماعی دانشجو در کنار هویت علمی‌اش شکل بگیرد.

چگونه خود را با تغییرات مداوم سرفصل‌های وزارت علوم تطبیق می‌دهید؟

من این‌جوری یاد گرفتم که سیلابس درسی وحی منزل نیست و باید زنده باشد. هر ترم قبل از شروع کلاس‌ها، سایت وزارت علوم را چک می‌کنم و منابع جدید و مقالات روز را به طرح درس اضافه می‌کنم تا دانشجویان با علم روز دنیا آشنا شوند، نه جزوات ۱۰ سال پیش.

اگر سیستم گرمایشی/سرمایشی کلاس خراب باشد، واکنش شما چیست؟

نکته کلیدی اینجاست که نباید اجازه داد شرایط فیزیکی فرآیند یادگیری را مختل کند. اگر شرایط خیلی حاد باشد، با هماهنگی آموزش کلاس را به سالن مطالعه یا فضای جایگزین منتقل می‌کنیم. غر زدن جلوی دانشجو فقط اقتدار استاد و شان دانشگاه را پایین می‌آورد.

نظر شما درباره حضور و غیاب الکترونیکی و تاثیر آن بر نمره چیست؟

واقعیتش رو بخواید حضور فیزیکی به تنهایی ارزش نیست. من از حضور و غیاب سیستمی استفاده می‌کنم چون قانون است، اما به دانشجویان می‌گویم که مشارکت فعال در بحث‌های کلاسی است که نمره کلاسی را می‌سازد، نه صرفاً نشستن ساکت در کلاس.

چطور دانشجویان بی‌انگیزه ترم‌های آخر را فعال می‌کنید؟

به تجربه ثابت شده که اتصال درس به بازار کار معجزه می‌کند. وقتی در کلاس مثال‌هایی از کاربرد واقعی مباحث در صنعت یا درآمدزایی می‌زنم و از آن‌ها می‌خواهم پروژه‌های کوچک کاربردی تعریف کنند، انگیزه آن‌ها برای یادگیری چند برابر می‌شود.

آیا با فرآیند تبدیل وضعیت از پیمانی به رسمی آزمایشی آشنا هستید؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم این مهم‌ترین دغدغه هر استادیاری است. بله، پس از طی دوره پیمانی (معمولاً ۲ تا ۵ سال) و کسب امتیازات لازم از فرم‌های ترفیع سالانه و تایید صلاحیت عمومی و علمی مجدد، درخواست تبدیل وضعیت به هیات اجرایی جذب ارسال می‌شود.

حدوداً چند مقاله ISI برای ارتقا به دانشیاری نیاز است؟

تو این موقعیت خاص عدد دقیق بستگی به آیین‌نامه همان سال دارد، اما عرفاً داشتن حدود ۸ تا ۱۲ مقاله معتبر که حداقل نیمی از آن‌ها نمایه ISI یا WOS داشته باشند و در مجلات معتبر Q1/Q2 چاپ شده باشند، برای عبور از سد هیات ممیزه ضروری است.

اگر رییس دانشکده دستوری خلاف آیین‌نامه آموزشی بدهد، چه می‌کنید؟

یه لحظه فکر می‌کنم و بعد با احترام و در فضای خصوصی، مغایرت دستور ایشان با بندهای آیین‌نامه را توضیح می‌دهم. تبعیت کورکورانه که منجر به تخلف اداری شود، مسئولیت حقوقی دارد. سعی می‌کنم راهکاری قانونی برای حل مشکل پیدا کنم تا هم سلسله‌مراتب حفظ شود و هم قانون رعایت گردد.

چگونه از تکنولوژی‌های جدید مثل AI در تدریس استفاده می‌کنید؟

به هر حال تو عمل نمی‌توان جلوی تکنولوژی را گرفت. من به جای ممنوع کردن، به دانشجویان یاد می‌دهم چطور از ابزارهایی مثل ChatGPT به عنوان دستیار پژوهشی استفاده کنند، نه برای کپی‌پیست کردن تکالیف. این رویکرد نشان‌دهنده بروز بودن استاد است.

آیا حاضرید دروس عمومی یا پایه را هم تدریس کنید؟

یه اصل مهم تو این کار انعطاف‌پذیری است. هرچند تخصص من در دروس پیشرفته است، اما تدریس دروس پایه فرصتی است تا بنیان علمی دانشجویان ورودی جدید را محکم بچینم. اگر نیاز گروه آموزشی باشد، قطعاً همکاری می‌کنم.

برنامه شما برای همکاری با انجمن‌های علمی دانشجویی چیست؟

من این‌جوری یاد گرفتم که انجمن‌های علمی بازوی اجرایی دپارتمان هستند. برنامه من حمایت از برگزاری ورکشاپ‌های تخصصی و بازدیدهای صنعتی است. این فعالیت‌ها رزومه اجرایی استاد را هم پربارتر می‌کند و شور و نشاط علمی را به دانشکده می‌آورد.

اگر مقاله مشترک با دانشجو رد (Reject) شود، چطور انگیزه او را حفظ می‌کنید؟

نکته کلیدی اینجاست که رد شدن بخشی از فرآیند رشد علمی است. به دانشجو توضیح می‌دهم که کامنت‌های داوران نقشه راه بهبود مقاله است. با هم روی اصلاحات کار می‌کنیم و مقاله را برای مجله بعدی سابمیت می‌کنیم. این حمایت روانی وظیفه استاد راهنماست.

دیدگاه شما درباره فعالیت‌های سیاسی در دانشگاه چیست؟

واقعیتش رو بخواید دانشگاه محل تضارب آرا است، اما نباید به باشگاه احزاب تبدیل شود. من فعالیت سیاسی دانشجویان را در چارچوب قانون و کرسی‌های آزاداندیشی تشویق می‌کنم، اما اجازه نمی‌دهم کلاس درس تریبون سیاسی شود و فضای علمی را تحت‌الشعاع قرار دهد.

آیا تجربه کار با نرم‌افزارهای رفرنس‌دهی مثل EndNote را دارید؟

به تجربه ثابت شده که بدون این ابزارها، مدیریت منابع رساله کابوس است. بله، من نه تنها مسلط هستم، بلکه در کارگاه‌های روش تحقیق به دانشجویان هم آموزش می‌دهم تا استنادات مقالاتشان استاندارد باشد و به دلیل ارجاع‌دهی غلط رد نشود.

اگر همزمان از دو دانشگاه پیشنهاد همکاری داشته باشید، ملاک انتخابتان چیست؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم اولویت من دانشگاهی است که زیرساخت پژوهشی و آزمایشگاهی قوی‌تری داشته باشد. البته اتمسفر همکاری در دپارتمان و دوری از حواشی هم فاکتور بسیار مهمی است، چون آرامش فکری لازمه کار علمی است.

نظر شما درباره طرح تعاون و تدریس در سایر واحدها چیست؟

تو این موقعیت خاص که برخی واحدها با کمبود دانشجو و استاد مواجه هستند، طرح تعاون راهکاری منطقی برای مدیریت منابع انسانی شبکه دانشگاهی است. من دید مثبتی دارم و آن را فرصتی برای آشنایی با فرهنگ‌های دانشجویی مختلف می‌بینم.

چطور سرفصل‌های قدیمی را با نیازهای بازار کار هماهنگ می‌کنید؟

خب، سوال جالبیه. من معمولاً ۱۰ تا ۱۵ درصد محتوای کلاس را به مباحث “ویژه بازار” اختصاص می‌دهم که در سرفصل نیست ولی در صنعت کاربرد دارد. دعوت از متخصصان صنعت برای سخنرانی در کلاس هم راهکار موثری برای پر کردن این شکاف است.

آیا با نحوه نگارش طرح درس (Lesson Plan) آشنایی دارید؟

به نظرم این بهترین جواب است که طرح درس نقشه راه ترم است. بله، من برای هر جلسه هدف کلی، اهداف رفتاری، روش تدریس و ابزار مورد نیاز را مکتوب می‌کنم تا دانشجو بداند در هفته هشتم دقیقاً چه مبحثی و با چه متدی تدریس خواهد شد.

اگر دانشجویی در کلاس اختلال ایجاد کند، آخرین راهکار شما چیست؟

من اینو این‌جوری می‌گم که ارجاع به کمیته انضباطی آخرین سنگر است. تا حد امکان با تذکر غیرمستقیم، صحبت خصوصی و تغییر جای دانشجو مدیریت می‌کنم، اما اگر بی‌نظمی مخل آموزش دیگران شود، طبق مقررات آموزشی رفتار خواهم کرد.

چگونه عدالت آموزشی را در نمره‌دهی رعایت می‌کنید؟

خب، بذارید این‌جوری بگم که کلید عدالت، شفافیت است. بارم‌بندی را اول ترم اعلام می‌کنم. برگه‌ها را بدون دیدن اسم دانشجو تصحیح می‌کنم (Blind Grading) و ریز نمرات را در سامانه منتشر می‌کنم تا جای هیچ شائبه‌ای باقی نماند.

نظر شما در مورد شرکت در جلسات دفاع به عنوان داور داخلی چیست؟

یه لحظه بذارید فکر کنم… داوری پایان‌نامه مسئولیت سنگینی است. من معتقدم داور باید بدون غرض‌ورزی شخصی، صرفاً روی متدولوژی و یافته‌های علمی تمرکز کند و نقدهایش سازنده باشد تا کیفیت خروجی‌های پژوهشی گروه بالا برود.

برای بروز نگه‌داشتن دانش خود چه منابعی را دنبال می‌کنید؟

خب، بذارید از اول بگم که عضویت در خبرنامه‌های الزویر و اشپرینگر روتین روزانه من است. علاوه بر این، شرکت در کنفرانس‌های سالانه تخصصی رشته‌ام باعث می‌شود با ترندهای جدید پژوهشی و همکاران برجسته این حوزه در ارتباط باشم.

اگر دانشگاه بودجه خرید تجهیزات جدید را نداشته باشد، چه می‌کنید؟

خب واقعیتش اینه که نباید منتظر بودجه دولتی ماند. من سعی می‌کنم با تعریف پروژه‌های کاربردی برای صنایع، درآمد اختصاصی برای آزمایشگاه ایجاد کنم یا از تجهیزات موجود با روش‌های خلاقانه و تعمیرات دوره‌ای بیشترین بهره‌وری را داشته باشم.

دیدگاه شما درباره نسبت استاد به دانشجو در این دانشگاه چیست؟

اگه بخوام صادق باشم، کلاس‌های بیش از حد شلوغ کیفیت را پایین می‌آورد. اما ما به عنوان مدرس وظیفه داریم با گروه‌بندی دانشجویان و استفاده از دستیار آموزشی (TA)، این کمبود را جبران کنیم تا هیچ دانشجویی احساس رها شدن نکند.

آیا حاضرید کارهای اجرایی مثل مدیر گروهی را بپذیرید؟

به نظرم بهترین راهش چرخش مسئولیت‌هاست. بله، اگر اعتماد همکاران باشد می‌پذیرم، چون معتقدم هر عضو هیات علمی باید مدتی بار اجرایی دپارتمان را به دوش بکشد تا درک درستی از چالش‌های اداری داشته باشد.

چطور با دانشجویان نسل جدید (Gen Z) ارتباط برقرار می‌کنید؟

من همیشه این‌جوری پیش می‌رم که به زبان خودشان نزدیک می‌شوم. استفاده از مثال‌های بروز، تکنولوژی و کوتاه کردن لکچرها (Micro-learning) برای این نسل جذاب‌تر است. باید بپذیریم که روش‌های سنتی سخنرانی طولانی دیگر جواب نمی‌دهد.

مهم‌ترین ویژگی اخلاقی یک استاد دانشگاه از نظر شما چیست؟

تو عمل این‌جوری پیش می‌ره که تواضع علمی حرف اول را می‌زند. استادی که ادعای دانستن همه چیز را دارد، رشد نمی‌کند. من همیشه به دانشجویانم می‌گویم که “من هم در حال یادگیری هستم” و از نقد شدن نمی‌ترسم. این روحیه، اتمسفر کلاس را تلطیف می‌کند.