سوالات مصاحبه سازمان امور مالیاتی

در صورتی که مودی هنگام کار با درگاه my.tax.gov.ir با خطای سیستمی مواجه شود، اولین اقدام کارشناس چیست؟

اگه بخوام صادق باشم، اولین کاری که می‌کنیم بررسی وضعیت سرور در معاونت فناوری‌های مالیاتی است؛ چون تجربه نشان داده اغلب مشکلات ناشی از ترافیک شبکه در فصل تسلیم اظهارنامه است و نباید فوراً ایراد را به سمت مودی پاس داد.

تفاوت رویکرد پورتال intamedia.ir با درگاه ملی خدمات در چیست؟

خب واقعیتش اینه که پورتال اینتامدیا بیشتر نقش رسانه خبری و ابلاغ بخشنامه‌های جدید معاونت حقوقی را دارد، در حالی که درگاه ملی یک ابزار عملیاتی برای پرداخت و ثبت پرونده است و ما این دو را کاملاً تفکیک شده می‌بینیم.

اگر مودی نسبت به برگ تشخیص صادر شده اعتراض شدید داشته باشد، چگونه او را آرام می‌کنید؟

به نظرم بهترین راهش دعوت به آرامش و تشریح ماده ۲۳۸ قانون مالیات‌های مستقیم است؛ به او توضیح می‌دهم که حق اعتراض در دایره حقوقی برایش محفوظ است و ما اینجا هستیم تا طبق قانون عمل کنیم، نه سلیقه شخصی.

مفهوم تمکین مالیاتی در قوانین بودجه ۱۴۰۴ چه تغییری کرده است؟

نکته کلیدی اینجاست که در قوانین جدید، تمرکز روی مشوق‌های سیستمی برای خوش‌حساب‌ها بیشتر شده و ما سعی می‌کنیم به جای جریمه صرف، مودیان را به سمت خوداظهاری شفاف در سامانه سوق دهیم.

چگونه اولویت‌بندی پرونده‌ها را در زمان پیک کاری مدیریت می‌کنید؟

من همیشه این‌جوری عمل می‌کنم که پرونده‌های دارای ریسک بالا و مبالغ کلان را که مهلت رسیدگی‌شان نزدیک است در اولویت می‌گذارم؛ البته نیم‌نگاهی هم به بخشنامه‌های فوری معاونت توسعه مدیریت دارم.

نقش معاونت فناوری‌های مالیاتی در طرح جامع مالیاتی چیست؟

ببینید، تو این موقعیت، این معاونت مغز متفکر سیستم است که با داده‌کاوی تراکنش‌ها، فرار مالیاتی را شناسایی می‌کند؛ در واقع ما ابزار دسترسی به دیتای واقعی را از این طریق به دست می‌آوریم.

اگر همکار شما در واحد رسیدگی پیشنهاد رشوه را رد نکند، واکنش شما چیست؟

بدون شک و تردید، گزارش‌دهی به حراست سازمان و حفاظت اطلاعات اولین و تنهاترین راه است؛ سلامت اداری در سیستم مالیاتی خط قرمز ماست و هیچ اغماضی در این مورد پذیرفته نیست.

نرخ صفر مالیاتی با معافیت مالیاتی چه تفاوتی دارد؟

چیزی که تجربه به من یاد داده این است که در نرخ صفر، مودی باید حتماً اظهارنامه بدهد تا مشمول نرخ صفر درصد شود، اما در معافیت ذاتی، گاهی اصلاً نیازی به محاسبات پیچیده نیست و قانون صراحتاً معاف کرده است.

مهم‌ترین چالش فعلی در اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی چیست؟

به تجربه ثابت شده که عدم آموزش کافی مودیان برای صدور صورتحساب الکترونیک و اتصال به کارپوشه، گلوگاه اصلی است؛ ما باید نقش مشاور را بازی کنیم تا مقاومت در برابر تغییر بشکند.

در صورت قطعی شبکه هنگام صدور مفاصا حساب، چه می‌کنید؟

تو این موقعیت خاص، ضمن عذرخواهی از ارباب رجوع، به صورت دستی مستندات را چک می‌کنم و به محض وصل شدن شبکه، اطلاعات را در سامانه ثبت نهایی می‌کنم تا کار مردم لنگ نماند.

ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم چه الزامی ایجاد می‌کند؟

طبیعتاً تو این کار، این ماده قلب شفافیت است؛ تمام دستگاه‌ها و بانک‌ها موظفند اطلاعات هویتی و عملکردی مودیان را به سازمان بدهند تا ما بتوانیم عدالت مالیاتی را بر اساس دیتای واقعی اجرا کنیم.

چگونه با مودی که ادعا می‌کند سایت intamedia.ir اطلاع‌رسانی نکرده برخورد می‌کنید؟

منطقی‌ترین کار اینه که به او یادآوری کنیم قانون، جهل به قانون را رافع مسئولیت نمی‌داند، اما با حوصله آخرین بخشنامه‌های موجود در پورتال را برایش پرینت می‌گیرم و توضیح می‌دهم.

در محاسبات مالیات بر ارزش افزوده، اگر اشتباه کنید چه تبعاتی دارد؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که کوچک‌ترین اشتباه محاسباتی یعنی تضییع حق بیت‌المال یا حق الناس؛ برای همین من همیشه قبل از تایید نهایی در سیستم، دو بار ارقام را با اسناد مثبته چک می‌کنم.

معاونت توسعه مدیریت و منابع چه نقشی در پشتیبانی از ممیزین دارد؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که این معاونت وظیفه تامین زیرساخت، آموزش ضمن خدمت و رفاهیات پرسنل را دارد تا ممیز بتواند بدون دغدغه معیشتی، فقط روی پرونده‌های مالیاتی تمرکز کند.

حد نصاب معاملات کوچک در سال ۱۴۰۴ چه تاثیری بر رسیدگی‌ها دارد؟

همون‌طور که می‌دونید، تغییر این حد نصاب مستقیماً روی الزام به صدور فاکتور رسمی تاثیر می‌گذارد و ما باید تغییرات تورمی را در بررسی هزینه‌های قابل قبول مودیان لحاظ کنیم.

تجربه شما از کار تیمی در واحد اجراییات چیست؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه، وقتی قرار بود یک پرونده سنگین وصول اجرا شود، ما تقسیم کار کردیم؛ یک نفر مسئول مذاکره شد و دیگری اسناد توقیف اموال را آماده کرد تا فشار روانی روی مودی کمتر شود.

اگر سیستم قطع باشد و ارباب رجوع عجله داشته باشد، چه می‌کنید؟

در مواجهه با این چالش، خونسردی خودم را حفظ می‌کنم و اگر کارش صرفاً مشاوره است، راهنمایی‌اش می‌کنم، اما اگر نیاز به ثبت سیستمی است، صادقانه زمان تقریبی وصل شدن را می‌گویم تا معطل نشود.

تفاوت علی‌الراس شدن با رسیدگی مبتنی بر اسناد در چیست؟

از نظر من اولویت با رسیدگی به دفاتر است، اما وقتی مودی همکاری نمی‌کند یا دفاترش مخدوش است، ناچاریم طبق قرائن و ضرایب مالیاتی درآمدش را برآورد کنیم که البته روش مطلوب ما نیست.

چرا استفاده از توکن امضای دیجیتال در my.tax.gov.ir الزامی است؟

واقعیتش رو بخواید، این توکن هویت قانونی مودی را در فضای سایبری تضمین می‌کند و باعث می‌شود هیچ‌کس نتواند ادعا کند که اظهارنامه توسط شخص دیگری ارسال شده است؛ این یعنی امنیت قضایی.

چه زمانی پرونده به هیئت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌شود؟

وقتی با این موقعیت روبرو می‌شویم که توافق با رئیس امور مالیاتی حاصل نشده، پرونده برای صدور رای نهایی و بی‌طرفانه به هیئت می‌رود که نماینده قضا و اصناف هم آنجا حضور دارند.

جریمه عدم صدور صورتحساب الکترونیکی چقدر است؟

به هر حال قانون صراحت دارد که معادل ۱۰ درصد مبلغ فروش انجام شده یا ۲۰ میلیون ریال (هر کدام بیشتر باشد) جریمه تعلق می‌گیرد و این جریمه سنگینی است که شوخی‌بردار نیست.

نحوه برخورد با شرکت‌های صوری و کد فروشی چگونه است؟

معمولاً تو این شرایط، ما با تقاطع‌گیری اطلاعات در سامانه ۱۶۹ و بررسی تراکنش‌های بانکی مشکوک، این شرکت‌ها را در لیست سیاه قرار می‌دهیم تا اعتبار مالیاتی خریداران را باطل کنیم.

اگر بخشنامه جدیدی در intamedia.ir بارگذاری شود ولی به شعبه ابلاغ نشده باشد، ملاک چیست؟

یه اصل مهم تو این کار وحدت رویه است؛ اگرچه پورتال رسمی است، اما ملاک عمل ما ابلاغ اتوماسیونی به کارتابل اداری است، هرچند من همیشه سایت را چک می‌کنم تا از تغییرات جلوتر باشم.

چطور استرس ناشی از حجم بالای پرونده‌ها در پایان سال را مدیریت می‌کنید؟

من اینو این‌جوری دیدم که با تقسیم کار دقیق و استفاده از ساعات اضافه کاری، می‌توان فشار را کم کرد؛ ضمن اینکه تمرکز روی پرونده‌های با اهمیت، استرس را کاهش می‌دهد.

نقش دیوان عدالت اداری در ابطال بخشنامه‌های مالیاتی چیست؟

نکته کلیدی اینجاست که اگر بخشنامه‌ای مغایر قانون باشد، دیوان می‌تواند آن را باطل کند و ما هم به عنوان مجری قانون، تابع رای دیوان هستیم و باید رویه را اصلاح کنیم.

آیا تراکنش‌های مشکوک بانکی فوراً مشمول مالیات می‌شوند؟

چیزی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن این است که فکر می‌کنند هر ورودی به حساب درآمد است؛ ما اول از مودی دعوت می‌کنیم اسناد ارائه دهد، شاید انتقال وجه بین حساب‌های خودش بوده باشد.

در سامانه my.tax.gov.ir، نقش کارپوشه اختصاصی چیست؟

به تجربه ثابت شده که کارپوشه مثل زونکن دیجیتال مودی است؛ تمام تعاملات، ابلاغ‌ها و صورتحساب‌های خرید و فروش آنجا جمع می‌شود و مبنای محاسبه سیستماتیک قرار می‌گیرد.

حدود اختیارات مدیرکل در بخشودگی جرایم چقدر است؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم که این اختیارات هر سال طبق تفویض اختیار رئیس کل تعیین می‌شود و معمولاً برای حمایت از تولید، درصدهای بالایی از جرایم قابل بخشش را شامل می‌شود.

اگر مودی ادعای ورشکستگی کند، وظیفه شما چیست؟

تو این موقعیت خاص، ما منتظر حکم دادگاه صالح می‌مانیم؛ ادعای زبانی کافی نیست و تا زمان صدور حکم قطعی ورشکستگی، اقدامات وصولی طبق روال قانونی ادامه دارد.

ویژگی‌های یک گزارش حسابرسی مالیاتی استاندارد چیست؟

یه لحظه فکر می‌کنم… مهم‌ترین ویژگی‌اش استناد به بندهای قانونی دقیق، محاسبات شفاف ریاضی و عدم ابهام در انشا است تا در مراجع حل اختلاف قابل دفاع باشد.

چرا تطبیق ترازنامه با اظهارنامه ارزش افزوده حیاتی است؟

به تجربه ثابت شده که، بسیاری از کتمان‌های درآمدی دقیقاً در همین اختلاف بین گردش مواد و کالا در ترازنامه و مبالغ ابرازی در ارزش افزوده نهفته است و ما اینجا مچ‌گیری می‌کنیم.

در صورت مشاهده فاکتور صوری در هزینه‌های مودی، چه می‌کنید؟

من این‌جوری یاد گرفتم که، فوراً آن هزینه را برگشت می‌زنم و به درآمد مشمول مالیات اضافه می‌کنم؛ علاوه بر آن، موضوع را برای جریمه پولشویی طبق دستورالعمل به واحد مربوطه ارجاع می‌دهم.

اگر معاونت حقوقی نظرش مخالف واحد رسیدگی باشد، چه باید کرد؟

نکته کلیدی اینجاست که، نظر معاونت حقوقی به عنوان مرجع تفسیر قانون، برای ما لازم‌الاجراست تا وحدت رویه حفظ شود و از صدور آرای متناقض در سازمان جلوگیری کنیم.

چگونه انگیزه خود را در محیط یکنواخت اداری حفظ می‌کنید؟

واقعیتش رو بخواید، من کار رسیدگی را مثل حل یک پازل یا معما می‌بینم؛ کشف حقیقت در پرونده‌ها و احقاق حقوق دولت برایم جذابیت دارد و مانع از روزمرگی می‌شود.

مالیات بر خانه‌های خالی چگونه شناسایی می‌شود؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم، دیتای اصلی از سامانه املاک و اسکان وزارت راه می‌آید و ما در my.tax.gov.ir فقط مجری صدور برگ مطالبه هستیم، پس صحت اطلاعات با وزارتخانه است.

آیا زیان سنوات قبل قابل کسر از درآمد سال جاری است؟

تو این موقعیت خاص، بله، طبق قانون اگر زیان مورد تایید اداره امور مالیاتی قرار گرفته باشد، تا استهلاک کامل آن از درآمد سال‌های بعد کسر می‌شود و این حق قانونی مودی است.

اگر نرم‌افزار رسیدگی باگ داشته باشد، گزارش شما چه می‌شود؟

خب، سوال جالبیه، ما نمی‌توانیم کار را متوقف کنیم؛ گزارش را به صورت دستی و با اکسل‌های کمکی تنظیم می‌کنیم ولی همزمان تیکت پشتیبانی فنی را برای معاونت فناوری ارسال می‌کنیم.

تفاوت حسابرسی داخلی شرکت با حسابرسی مالیاتی چیست؟

به نظرم این بهترین جواب است که حسابرس داخلی به دنبال بهبود فرآیند و کنترل‌های داخلی برای مدیران است، اما ما به عنوان ممیز، فقط به دنبال انطباق اسناد با قوانین مالیاتی ۱۴۰۴ هستیم.

چه مدارکی برای پذیرش هزینه استهلاک لازم است؟

من اینو این‌جوری می‌گم که، باید سند مالکیت دارایی به نام مودی باشد و دارایی در فرآیند تولید درآمد نقش داشته باشد؛ ضمن اینکه نرخ‌های ماده ۱۴۹ باید دقیقاً رعایت شده باشد.

اگر مودی مدارک را در موعد مقرر تحویل ندهد، چه اقدامی می‌کنید؟

خب، بذارید این‌جوری بگم، ابتدا یک اخطار کتبی رسمی می‌دهم و اگر باز هم تمکین نکرد، طبق قانون رسیدگی را بر اساس اطلاعات موجود در سامانه‌ها انجام می‌دهم و جریمه کتمان را لحاظ می‌کنم.

نحوه برخورد با پیشنهاد رشوه غیرمستقیم (هدیه) چیست؟

یه لحظه بذارید فکر کنم… حتی پذیرفتن یک هدیه کوچک هم شروع فساد است. من با قاطعیت و البته احترام، هدیه را رد می‌کنم و تذکر می‌دهم که وظیفه قانونی‌ام را انجام می‌دهم و نیازی به تشکر مادی نیست.

اگر همکار شما در محاسبه مالیات یک پرونده عمداً اشتباه کند؟

خب، بذارید از اول بگم، وفاداری من اول به قانون و بیت‌المال است؛ ابتدا به خودش تذکر می‌دهم تا اصلاح کند، اما اگر اصرار داشت، حتماً موضوع را به سرپرست گروه رسیدگی اطلاع می‌دهم.

چالش اصلی در رسیدگی به پرونده‌های مشاغل آنلاین چیست؟

به هر حال تو عمل، ردیابی درآمد آن‌ها سخت است چون مکان فیزیکی ندارند؛ ما باید روی ورودی‌های درگاه پرداخت و اطلاعاتی که از بانک مرکزی می‌گیریم تمرکز کنیم تا فرار مالیاتی رخ ندهد.

آیا جرایم ماده ۱۶۹ قابل بخشش است؟

یه اصل مهم تو این کار این است که برخی جرایم با نظر مدیرکل قابل بخشش هستند، اما اگر مودی کتمان کرده باشد یا همکاری نکند، معمولاً بخشش شامل حالش نمی‌شود.

اگر بخشنامه جدید با قانون قبلی در تضاد باشد، چه می‌کنید؟

من این‌جوری یاد گرفتم، که سلسله مراتب قوانین مهم است؛ قانون مجلس بالاتر از بخشنامه است، اما من به عنوان کارمند جز، باید این تناقض را کتباً به مافوق گزارش دهم و سرخود عمل نکنم.

نقش شورای عالی مالیاتی در سیستم دادرسی چیست؟

نکته کلیدی اینجاست، که شورا وارد ماهیت پرونده نمی‌شود، بلکه فقط چک می‌کند که آیا قوانین در مراحل قبلی دادرسی درست رعایت شده یا خیر؛ یعنی یک نظارت شکلی عالی دارد.

درآمد اتفاقی چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

واقعیتش رو بخواید، هر نوع درآمدی که غیر از شغل اصلی باشد، مثل جایزه بانکی یا هبه، مشمول این فصل است و نرخ آن معمولاً همان نرخ‌های ماده ۱۳۱ قانون است.

اگر مودی مدارک پزشکی برای کسر از درآمد بیاورد؟

به تجربه ثابت شده که، باید مدارک را دقیق با ماده ۱۳۷ چک کنیم؛ فقط هزینه‌های درمانی خاص و مراقبت از معلولین قابل کسر است و هر نسخه پزشکی را نمی‌توان پذیرفت.

چگونه از آخرین تغییرات قوانین ۱۴۰۴ مطلع می‌شوید؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم، چک کردن روزانه کارتابل اتوماسیون و مطالعه پورتال intamedia.ir روتین من است؛ یک کارشناس مالیاتی نباید حتی یک روز از اخبار بودجه عقب بماند.

میزان معافیت حقوق در سال جاری چقدر است؟

تو این موقعیت خاص، عدد دقیق را باید از روی آخرین بخشنامه بودجه بگویم (مثلاً حدود ۱۲ میلیون)، اما مهم‌تر از عدد، نحوه محاسبه پلکانی مالیات مازاد بر سقف معافیت است.