نمونه سوالات استخدامی رله و حفاظت

در تنظیم فانکشن دیفرانسیل (87) ترانسفورماتور قدرت با گروه برداری YNd11 در نرم‌افزار DIGSI 5، کدام پارامتر جهت جبران‌سازی خطای تطبیق فاز (Phase Matching) حیاتی است؟

• تنظیم شیب اول منحنی تریپ
• فعال‌سازی هارمونیک دوم جهت بلاکینگ
• تعریف دقیق ماتریس برداری در بخش Power System Data ✅
• افزایش ستینگ جریان دیفرانسیل پایه

طبق نظام‌نامه حفاظتی توانیر، در طرح حفاظتی خطوط انتقال ۴۰۰ کیلوولت، اولویت عملکرد رله Distance نسبت به رله Differential در کدام سناریو ساقط می‌شود؟

• هنگامی که خطای تک فاز به زمین رخ دهد
• زمانی که کانال مخابراتی پی‌ال‌سی قطع باشد
• هرگز، هر دو حفاظت به عنوان Main 1 و Main 2 همزمان عمل می‌کنند ✅
• در زمان بروز نوسانات توان (Power Swing)

نرم‌افزار ETAP در محاسبات اتصال کوتاه برای سایزینگ ترانس‌های جریان (CT)، کدام مولفه را به عنوان عامل اصلی اشباع هسته در نظر می‌گیرد؟

• نسبت X/R شبکه و مقدار مولفه DC جریان خطا ✅
• مقدار ولتاژ نامی باسبار پست
• جریان نامی اولیه ترانس جریان
• توان ظاهری ترانسفورماتور قدرت

در تست فانکشن اورکارنت (50/51) با دستگاه Vebko، اگر زمان عملکرد رله با منحنی استاندارد IEC مطابقت نداشت، محتمل‌ترین دلیل خطای اپراتور چیست؟

• عدم اتصال سیم زمین دستگاه تستر
• تنظیم اشتباه باود ریت در ارتباط با لپ‌تاپ
• عدم لحاظ کردن زمان پردازش داخلی رله در تست‌های لحظه‌ای ✅
• خرابی ماژول باینری اینپوت رله

در تحلیل مدارات ثانویه CT، اگر سیم‌بندی رله دیفرانسیل به جای ستاره، به صورت مثلث بسته شود، ضریب تصحیح جریان در رله کدام است؟

• رادیکال ۳ تقسیم بر ۱
• یک (در رله‌های نیومریک مدرن نیاز به تصحیح سخت‌افزاری نیست) ✅
• ۱ تقسیم بر رادیکال ۳
• وابسته به نسبت تبدیل ترانس قدرت است

کدام یک از شرایط زیر برای فعال‌سازی حفاظت Switch On To Fault (SOTF) در خطوط توزیع الزامی نیست؟

• بسته شدن بریکر به صورت دستی
• وجود ولتاژ در سمت خط قبل از کلیدزنی ✅
• تشخیص جریان بالا بلافاصله پس از وصل
• فعال بودن لاجیک در تنظیمات رله

در هماهنگی رله‌های اورکارنت با فیوزهای پایین‌دست در شبکه‌های توزیع، مهم‌ترین پارامتری که اغلب نادیده گرفته می‌شود چیست؟

• جریان نامی فیوز
• کلاس عایقی کابل‌ها
• زمان ذوب المان فیوز در جریان‌های اتصال کوتاه بالا ✅
• نوع منحنی رله (معکوس یا خیلی معکوس)

تفاوت اصلی تست دیفرانسیل با دستگاه Omicron در حالت Single Phase و Three Phase چیست؟

• دقت اندازه‌گیری جریان
• فعال شدن لاجیک‌های بازدارنده (Blocking) در تزریق تک فاز ✅
• حداکثر جریان قابل تزریق
• نیاز به منبع تغذیه خارجی

در رله‌های بومی مثل “همیان‌فن”، چرا استفاده از تنظیمات پیش‌فرض کارخانه برای حفاظت خطای زمین حساس (Sensitive Earth Fault) خطرناک است؟

• چون منوهای فارسی آن دقیق نیستند
• چون جریان نامی آن متفاوت است
• چون معمولاً روی کمترین مقدار تنظیم شده و با جریان خازنی کابل تریپ می‌دهد ✅
• چون ولتاژ تغذیه آن نوسان دارد

در شیفت شب، آلارم “Trip Circuit Supervision” (TCS) برای بریکر خط اصلی ۴۰۰ کیلوولت فعال می‌شود. همزمان رعد و برق شدیدی در حال وقوع است. بهترین اقدام فوری چیست؟

• فورا بریکر را باز می‌کنیم تا آسیبی نبیند
• بررسی مدار تریپ و اعلام وضعیت اضطراری بدون مانور اضافی روی بریکر ✅
• سیستم ریکلوژر را دستی فعال می‌کنیم
• آلارم را ریست کرده و منتظر می‌مانیم

هنگام تست دوره‌ای رله دیفرانسیل با دستگاه Omicron، ناگهان ترانسفورماتور قدرت تریپ می‌دهد و کل پست بی‌برق می‌شود. اشتباه شما کجا بوده است؟

• استفاده از لپ‌تاپ بدون اتصال به ارت
• تنظیم اشتباه جریان در نرم‌افزار تست
• عدم ایزوله کردن مدارات تریپ (Trip Links) قبل از شروع تست ✅
• خرابی دستگاه تستر

مدیر بهره‌برداری از شما می‌خواهد که ستینگ رله را برای تحمل اضافه بار موقت تغییر دهید، اما محاسبات ETAP نشان می‌دهد این کار خطرناک است. واکنش شما چیست؟

• دستور مدیر را فوراً اجرا می‌کنید (سلسله مراتب)
• ارائه گزارش فنی مکتوب مبتنی بر استاندارد و امتناع از تغییر غیرایمن ✅
• به صورت شفاهی مخالفت می‌کنید ولی تغییر را اعمال می‌کنید
• با دیسپاچینگ ملی تماس می‌گیرید

در حین کار با رله بومی در یک کارخانه، متوجه می‌شوید منوهای رله هنگ کرده است. خط تولید روشن است و نباید قطع شود. چه می‌کنید؟

• برق اصلی تابلو را قطع می‌کنید تا رله ریست شود
• فیوز تغذیه DC رله را می‌کشید و دوباره وصل می‌کنید
• بدون دستکاری رله، حفاظت‌های پشتیبان را چک کرده و در اولین فرصت خاموشی (Shut down) اقدام می‌کنید ✅
• با شرکت سازنده تماس می‌گیرید و همانجا منتظر می‌مانید

یک پیمانکار اصرار دارد که تست رله‌ها را بدون حضور شما و فقط با ارائه گزارش کتبی انجام دهد. واکنش شما طبق دستورالعمل توانیر چیست؟

• قبول می‌کنید چون گزارش کتبی سندیت دارد
• رد می‌کنید؛ نظارت مستقیم کارفرما در تمام مراحل تست الزامی است ✅
• فقط نتایج نهایی را خودتان چک می‌کنید
• از او تعهد محضری می‌گیرید

پس از تعویض یک رله قدیمی با مدل SIPROTEC 5، متوجه می‌شوید LED مربوط به “Error” روشن مانده است. اولین اقدام منطقی چیست؟

• تعویض مجدد رله با یک مدل دیگر
• اتصال لپ‌تاپ و خواندن بافر خطا (Error Buffer) از طریق DIGSI ✅
• فشردن دکمه Reset روی پنل
• چک کردن ولتاژ تغذیه کمکی

در تست راه‌اندازی، پلاریته CT‌ها اشتباه بسته شده است. رله دیفرانسیل چه رفتاری نشان می‌دهد؟

• رله اصلاً عمل نمی‌کند
• رله با تاخیر عمل می‌کند
• رله در همان لحظه اول بارگیری تریپ می‌دهد ✅
• فقط آلارم می‌دهد

یک خط انتقال ۲۳۰ کیلوولت دچار خطای فاز به زمین در زون ۲ می‌شود. رله دیستانس فرمان قطع می‌دهد اما سیگنال Carrier Receive دریافت نمی‌شود. بریکر محلی باز شده ولی بریکر پست دوردست (Remote End) با تاخیر زمانی زون ۲ باز می‌شود. علت اصلی این ناهماهنگی چیست؟

• تنظیم غلط تایمر زون ۲
• خرابی رله در پست دوردست
• عملکرد صحیح طرح حفاظتی POTT یا PUTT در غیاب سیگنال مخابراتی ✅
• اشباع CT در پست محلی

در حفاظت باسبار (87B) یک پست ۴۰۰ کیلوولت، هنگام وقوع اتصالی روی یکی از فیدرها، رله باسبار به اشتباه تریپ می‌دهد و کل شین را بی‌برق می‌کند. بررسی‌ها نشان می‌دهد CT فیدر مذکور دچار اشباع شده است. کدام راهکار مهندسی برای جلوگیری از تکرار این حادثه در رله‌های مدرن وجود دارد؟

• افزایش سطح مقطع کابل‌های ثانویه
• استفاده از الگوریتم تشخیص اشباع (Saturation Detection) و قفل موقت حفاظت ✅
• کاهش حساسیت رله دیفرانسیل
• تعویض تمام CTهای پست

در یک شبکه صنعتی که دارای نیروگاه داخلی (DG) است، هنگام اتصال کوتاه روی شبکه سراسری، ژنراتور داخلی تریپ نمی‌خورد و جزیره‌ای می‌شود (Islanding)، اما سنکرون چک اجازه وصل مجدد نمی‌دهد. مشکل کجاست؟

• تنظیمات ولتاژ رله
• خرابی کلید کوپلاژ
• عدم تنظیم صحیح حفاظت ROCOF (Rate of Change of Frequency) یا Vector Shift ✅
• ظرفیت پایین ژنراتور

چرا در حفاظت ترانسفورماتورهای قدرت بزرگ، علاوه بر رله دیفرانسیل، از رله REF (Restricted Earth Fault) نیز استفاده می‌شود، با اینکه دیفرانسیل هم خطاهای زمین را می‌بیند؟

• برای حفاظت در برابر اضافه ولتاژ
• به عنوان حفاظت پشتیبان دیستانس
• پوشش نقاط کور نزدیک نقطه خنثی (Neutral Point) که حساسیت دیفرانسیل برای دیدن آن‌ها کافی نیست ✅
• الزام شرکت سازنده ترانس

در تنظیمات رله زیمنس 7SA522 (دیستانس)، پارامتر Ground Factor (K0) چه نقشی در محاسبه امپدانس خطا ایفا می‌کند؟

• تعیین زمان عملکرد زون ۱
• جبران‌سازی امپدانس زمین برای محاسبه دقیق فاصله خطا در اتصالی‌های تک فاز ✅
• تنظیم حساسیت رله در برابر نوسان توان
• فعال‌سازی فانکشن اتوریکلوژر

در تست فانکشن سنکرون چک (25) با دستگاه Vebko، با وجود برابری ولتاژ و فرکانس، رله اجازه وصل نمی‌دهد. کدام پارامتر معمولاً نادیده گرفته شده است؟

• ترتیب فازها (Phase Sequence)
• اختلاف زاویه فاز (Phase Angle Difference)
• تطابق گروه برداری و اختلاف زاویه ذاتی ناشی از ترانسفورماتور ✅
• ولتاژ تغذیه دستگاه