نمونه سوالات استخدامی بهداشت خانواده

اگر در سامانه سیب (یکپارچه بهداشت) هنگام ثبت مراقبت مادر باردار، خطای همپوشانی کد ملی با فرد دیگری دریافت کنید، اولین اقدام کدام است؟

• ثبت مجدد اطلاعات با یک کد ملی جعلی
• اصلاح اطلاعات فرد دارای اشتباه در همان لحظه
• بررسی پرونده الکترونیک سلامت (EHR) برای یافتن منشا تداخل ✅
• تماس با پشتیبانی فنی سامانه ستاد

طبق آخرین دستورالعمل معاونت بهداشت، کدام یک از موارد زیر جزو وظایف اصلی مراقب سلامت در برنامه پزشک خانواده نیست؟

• ارزیابی ریسک فاکتورهای بیماری‌های غیرواگیر در جمعیت تحت پوشش
• تجویز داروهای آنتی‌بیوتیک برای عفونت‌های سطحی ✅
• آموزش خودمراقبتی به مادران باردار
• ثبت مراقبت‌های دوره‌ای سالمندان در سامانه سیب

در کدام گزینه، هدف اصلی اجرای برنامه پزشک خانواده به درستی توضیح داده شده است؟

• تمرکز صرف بر درمان بیماری‌های صعب‌العلاج در بیمارستان‌ها
• کاهش بار مالی بیمه‌ها از طریق محدود کردن دسترسی به متخصص
• ارائه خدمات جامع و مستمر سلامت در سطح اول با رویکرد پیشگیری و ارجاع به موقع ✅
• جایگزینی کامل خدمات بیمارستانی با خدمات سرپایی

کدام یک از فعالیت‌های زیر مستقیماً توسط بهورز در خانه بهداشت انجام می‌شود و سپس در سامانه سیب ثبت می‌گردد؟

• برنامه‌ریزی بودجه سالانه شبکه بهداشت
• پایش رشد کودکان زیر ۵ سال و آموزش تغذیه به مادران ✅
• جراحی های جزئی سرپایی
• صدور نسخه برای بیماران دیابتی

در فرآیند طرح تحول سلامت، گسترش کدام یک از موارد زیر اولویت بیشتری برای تقویت بهداشت خانواده داشته است؟

• تجهیز بیمارستان‌های فوق تخصصی
• خرید تجهیزات پیشرفته تصویربرداری
• افزایش پوشش بیمه همگانی و توسعه شبکه‌های بهداشت ✅
• خصوصی‌سازی بیمارستان‌های دولتی

اگر یک مادر باردار برای اولین نوبت ویزیت به مرکز جامع خدمات سلامت مراجعه کند، کدام مسیر ثبت اطلاعات در سیستم های وزارت بهداشت صحیح است؟

• ثبت دستی در دفتر و سپس ورود به سامانه ستاد
• بررسی یا تشکیل پرونده الکترونیک سلامت و ثبت خدمات در سامانه سیب ✅
• تنظیم نوبت از طریق سامانه نوبت‌دهی اینترنتی و ارائه خدمت بدون ثبت در سیب
• ارجاع مستقیم به بیمارستان برای ثبت اطلاعات

کدام نهاد به عنوان متولی اصلی راهبری شبکه‌های بهداشت و نظارت بر اجرای برنامه‌های بهداشت خانواده در کشور محسوب می‌شود؟

• سازمان غذا و دارو
• مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت ✅
• سازمان نظام پزشکی
• وزارت کشور

شاخص MMR در گزارش‌های سامانه سیب به چه معناست و نحوه محاسبه آن کدام است؟

• میزان مرگ کودکان زیر یک سال تقسیم بر کل تولدهای زنده در یک سال
• نسبت مرگ مادران باردار به ازای هر صد هزار تولد زنده ✅
• درصد مادران بارداری که مراقبت کامل دریافت کرده‌اند
• میانگین تعداد فرزندان هر مادر در سنین باروری

بر اساس آخرین راهنماهای کشوری، غربالگری فشار خون برای همه بزرگسالان بالای ۳۰ سال هر چند وقت یک بار باید در مراکز جامع خدمات سلامت انجام شود؟

• سالانه یک بار
• هر دو سال یک بار ✅
• هر شش ماه یک بار
• فقط در صورت وجود علائم

کدام یک از این موارد در تعریف «بیمار نما» (Placebo) در کارآزمایی‌های بالینی که ممکن است در سوالات روش تحقیق مطرح شود صحیح است؟

• ماده‌ای خنثی که فاقد اثر دارویی اختصاصی است ✅
• نمونه‌ای از بیماران که علائم واضحی ندارند
• دارویی که اثر آن بیشتر از داروی اصلی است
• بیماری که به درمان پاسخ نمی‌دهد

اگر در یک مطالعه میدانی، بخواهیم رابطه بین مواجهه با یک عامل خطر (مثلاً مصرف سیگار) و بروز یک بیماری (مثلاً سرطان ریه) را بررسی کنیم و مطالعه از روی موارد بیمار (مبتلا) و شاهد (غیرمبتلا) شروع شود، این مطالعه چه نوعی است؟

• کوهورت
• کارآزمایی بالینی
• مورد-شاهدی (Case-Control) ✅
• مقطعی (توصیفی)

طبق بخشنامه‌های اخیر، ثبت واکسیناسیون کودکان در سامانه سیب به چه صورت باید انجام گیرد؟

• ثبت در دفترچه کاغذی کفایت می‌کند
• ثبت همزمان در پرونده الکترونیک سلامت و کارت واکسن ✅
• ارسال اطلاعات به سامانه ستاد برای تامین واکسن
• ثبت در سامانه نوبت‌دهی اینترنتی

کدام مورد از مهمترین اهداف اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در ایران است؟

• افزایش تعداد ویزیت‌های تخصصی
• کاهش بودجه وزارت بهداشت
• ایجاد دسترسی عادلانه به خدمات سلامت و کنترل هزینه‌ها ✅
• تمرکز خدمات در بیمارستان‌های بزرگ

در کدام گزینه، یک مطالعه اپیدمیولوژیک از نوع «توصیفی» به درستی معرفی شده است؟

• گزارش موارد ابتلا به وبا در یک همه‌گیری بر اساس سن و منطقه ✅
• مقایسه اثر دو داروی کاهنده فشار خون روی بیماران
• بررسی ارتباط بین آلودگی هوا و آسم در کودکان با گروه شاهد
• پیگیری یک گروه از افراد سالم تا زمان بروز بیماری

بر اساس اصول کلی خدمات بهداشتی، کدام یک از فعالیت‌های زیر در حیطه «بهداشت حرفه‌ای» تعریف می‌شود؟

• آموزش تغذیه صحیح به دانش‌آموزان در مدارس
• بررسی سطح مواجهه شاغلین یک کارخانه با ذرات معلق ✅
• کلرسنجی آب آشامیدنی یک روستا
• تزریق واکسن کزاز به مادران باردار

مفهوم «پوشش همگانی سلامت» (UHC) که در طرح تحول سلامت دنبال می‌شود، بر کدام سه محور اصلی استوار است؟

• جامعه، محیط، اقتصاد
• درمان، توانبخشی، دارو
• جمعیت تحت پوشش، سبد خدمات، هزینه‌ها ✅
• پزشک، ماما، مراقب سلامت

کدام گزینه یک شاخص بهداشتی از نوع «میزان بروز» (Incidence) را نشان می‌دهد؟

• تعداد کل مبتلایان به دیابت در یک شهر در پایان سال
• تعداد موارد جدید سرطان ریه در طول یک سال ✅
• درصد زنان باردار مبتلا به آنمی در یک مقطع زمانی
• میانگین وزن کودکان ۵ ساله

به عنوان یک کارشناس بهداشت خانواده در مرکز جامع خدمات سلامت، با مادری مواجه می‌شوید که به شدت نگران واکسیناسیون فرزندش به دلیل شایعاتی در فضای مجازی است. بهترین اقدام شما چیست؟

• بی‌توجهی به نگرانی مادر و اصرار بر تزریق واکسن
• گوش دادن فعال به نگرانی‌ها و ارائه اطلاعات مستند و علمی در مورد فواید واکسیناسیون ✅
• ارجاع مادر به روانشناس مرکز برای رفع اضطراب
• گفتن اینکه همه این کار را می‌کنند و جای نگرانی نیست

در یک برنامه غربالگری دیابت در روستا، فردی با قند خون بالا (۳۰۰) مراجعه می‌کند اما از رفتن به پزشک خانواده امتناع می‌ورزد و می‌گوید حالم خوب است. شما چه می‌کنید؟

• فشار نمی‌آورم و پرونده را می‌بندم چون رضایت بیمار شرط است
• با صبر و حوصله عوارض بلندمدت دیابت کنترل‌نشده را برایش توضیح می‌دهم و او را تشویق به پیگیری می‌کنم ✅
• به بهورز می‌گویم که دیگر پیگیر او نباشد
• با خانواده‌اش تماس می‌گیرم و بدون اطلاع خودش موضوع را می‌گویم

شما مسئول تیم سلامت یک خانه بهداشت هستید. یک خانم باردار برای انجام سونوگرافی لازم به شهرستان باید اعزام شود، اما هزینه رفت و آمد برایش مشکل است. بهترین اقدام شما چیست؟

• به او می‌گویید که خودش باید فکری به حال مشکلش بکند
• انجام سونوگرافی را به دلیل مشکل مالی لغو می‌کنید
• او را به مددکار اجتماعی شبکه بهداشت یا واحدهای خیریه مستقر در مرکز معرفی می‌کنید ✅
• از پول شخصی خود به او کمک می‌کنید

هنگام تکمیل اطلاعات خانوار در سامانه سیب متوجه می‌شوید که سرپرست خانوار تمایلی به ثبت اطلاعات یکی از اعضای خانواده (که در منزل حضور ندارد) ندارد. رویکرد صحیح شما چیست؟

• توضیح می‌دهید که این اطلاعات برای ارائه خدمات بهداشتی به همه اعضا ضروری است و محرمانه باقی می‌ماند ✅
• فقط اطلاعات فرد حاضر را ثبت می‌کنید و از فرد غایب چشم‌پوشی می‌کنید
• با اصرار زیاد سعی در گرفتن اطلاعات دارید تا آمار مرکزتان کامل شود
• به سرپرست خانوار می‌گویید که بدون آن اطلاعات، به بقیه خانواده هم خدمت داده نمی‌شود

در بازدید از یک خانه بهداشت متوجه می‌شوید که بهورز، مراقبت‌های یک مادر باردار پرخطر را در سامانه سیب ثبت نکرده، اما در دفتر کاغذی نوشته است. برخورد شما به عنوان سرپرست تیم چگونه باید باشد؟

• تذکر شدید و تهدید به اخراج به دلیل ترک وظیفه
• بررسی علت (مثلاً مشکل اینترنت یا کمبود وقت) و آموزش اهمیت ثبت به‌موقع برای پایش و پیگیری ✅
• خودتان اطلاعات را وارد سامانه می‌کنید و موضوع را پیگیری نمی‌کنید
• این تخلف را در پرونده بهورز ثبت می‌کنید

در جلسه هماهنگی با مدرسه برای اجرای برنامه بهداشت مدارس، مدیر مدرسه اصرار دارد که تیم سلامت، غربالگری سریع همه دانش‌آموزان را در یک روز انجام دهد تا کلاس‌ها تعطیل نشود. شما می‌دانید که این کار باعث کاهش کیفیت می‌شود. بهترین پیشنهاد شما چیست؟

• قبول درخواست مدیر برای حفظ همکاری با مدرسه
• پیشنهاد برنامه‌ریزی مرحله‌ای (مثلاً چند پایه در هر هفته) و توجیه مدیر در مورد اهمیت کیفیت غربالگری ✅
• انصراف از اجرای برنامه در آن مدرسه
• انجام غربالگری سطحی و ثبت حداقلی اطلاعات

یکی از مراجعین به مرکز شما مراجعه کرده و شکایت دارد که همسرش در خانه به او و فرزندانش بی‌اعتنایی عاطفی می‌کند و این مسئله سلامت روان او را تحت تأثیر قرار داده است. اقدام شما چیست؟

• می‌گویید این مشکل خانوادگی است و به ما ربطی ندارد
• با کسب اجازه از مراجع، موضوع را با مشاور یا مددکار مستقر در مرکز در میان می‌گذارید تا راهنمایی لازم انجام شود ✅
• به مراجع توصیه می‌کنید که طلاق بگیرد
• با همسر مراجع تماس می‌گیرید و به او تذکر می‌دهید

شما متوجه می‌شوید که یکی از همکارانتان در مرکز، هنگام ثبت اطلاعات در سامانه سیب، برای کاهش حجم کار، برخی داده‌ها را به صورت تکراری و غیرواقعی وارد می‌کند. عکس‌العمل شما چیست؟

• بی‌خیال می‌شوم چون کار خودم نیست
• با دیگران در مورد این تخلف صحبت می‌کنم
• با همکار به صورت خصوصی صحبت می‌کنم و به او اهمیت داده‌های صحیح برای سلامت جامعه و اعتبار مرکز را یادآوری می‌شوم ✅
• بلافاصله به مسئول بالادستی گزارش می‌دهم

در یک جلسه آموزشی برای نوجوانان در مورد پیشگیری از ایدز، یکی از دانش‌آموزان سوالی می‌پرسد که نشان می‌دهد اطلاعات نادرست و افسانه‌های غلطی در این زمینه دارد. بهترین واکنش شما چیست؟

• به خاطر پرسیدن آن سوال، او را سرزنش می‌کنید
• از سوالش تشکر می‌کنید و پاسخ علمی و صحیح را با لحنی دوستانه و قابل فهم برای همه ارائه می‌دهید ✅
• از پاسخ دادن طفره می‌روید و جلسه را زودتر تمام می‌کنید
• به مدیر مدرسه می‌گویید که این دانش‌آموز مشکل اخلاقی دارد

شما مسئول جمع‌آوری آمار عملکرد ماهانه مرکز هستید. متوجه می‌شوید که آمار یک شاخص خاص (مثلاً مراقبت سالمندان) نسبت به ماه قبل افت شدیدی داشته. اولین اقدام تحلیلی شما چیست؟

• بلافاصله تیم مربوطه را به خاطر کم‌کاری توبیخ می‌کنید
• عدد ماه گذشته را برای این ماه کپی می‌کنید تا آمار خوب به نظر برسد
• با مسئول آن تیم صحبت می‌کنید تا دلایل احتمالی (کمبود نیرو، تعطیلات، مشکل سیستمی) را بررسی کنید ✅
• گزارش را با همان عدد کم ارائه می‌دهید و پیگیری نمی‌کنید

یکی از مراجعین به مرکز شما مراجعه کرده و از نحوه برخورد تند یکی از همکاران با خودش گله‌مند است. این مراجع بسیار ناراحت و عصبانی است. بهترین اقدام شما برای مدیریت این موقعیت چیست؟

• به او می‌گویید که اشتباه کرده و همکار شما بی‌نظیر است
• با دقت به حرف‌هایش گوش می‌دهید، از ناراحتی او ابراز تأسف می‌کنید و قول پیگیری موضوع را می‌دهید ✅
• همکارتان را صدا می‌زنید تا در مقابل مراجع توضیح بدهد
• به مراجع می‌گویید که باید شکایت خود را به صورت کتبی ارائه دهد

در یک برنامه واکسیناسیون تکمیلی (مثلاً علیه سرخک) در منطقه‌ای که تحت پوشش شماست، یکی از خانواده‌ها به دلایل مذهبی از واکسیناسیون فرزندش امتناع می‌کند. رویکرد صحیح شما چیست؟

• گزارش این خانواده را به مراجع قضایی می‌دهید
• با احترام به باورهایشان، در مورد اهمیت واکسیناسیون برای سلامت جامعه و جلوگیری از اپیدمی توضیح می‌دهید و سعی در اقناع آن‌ها می‌کنید ✅
• کودک را بدون اطلاع والدین واکسینه می‌کنید
• آن‌ها را به حال خود رها می‌کنید و پیگیری نمی‌کنید

یک مطالعه مورد-شاهدی در شبکه بهداشت شهرستان X برای بررسی رابطه بین مصرف مکمل آهن در بارداری و کاهش وزن موقع تولد طراحی شده است. در این مطالعه، گروه مورد (Cases) شامل ۲۰۰ مادری هستند که نوزادشان با وزن کم متولد شده و گروه شاهد (Controls) ۲۰۰ مادر با نوزاد طبیعی هستند. سپس میزان مصرف مکمل آهن در دو گروه مقایسه می‌شود. در این مطالعه، شاخص Odds Ratio (نسبت شانس) عدد ۰.۵ به دست آمده است. تفسیر صحیح این یافته کدام است؟

• مصرف مکمل آهن با کاهش شانس تولد نوزاد کم‌وزن همراه بوده است ✅
• مصرف مکمل آهن خطری برای تولد نوزاد کم‌وزن است
• بین مصرف مکمل و وزن تولد هیچ رابطه‌ای وجود ندارد
• مصرف مکمل آهن باعث افزایش ۵۰ درصدی وزن نوزاد می‌شود

در برنامه پزشک خانواده شهری، یک بیمار ۵۵ ساله با سابقه دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا به پزشک خانواده مراجعه کرده است. پزشک پس از معاینه، بیمار را به متخصص داخلی ارجاع می‌دهد. طبق اصول نظام ارجاع، این ارجاع در کدام سطح طبقه‌بندی می‌شود و چه مسیری برای بازگشت اطلاعات بیمار (Feedback) باید طی شود؟

• ارجاع سطح ۱ به سطح ۲، با ثبت نتیجه در پرونده کاغذی بیمار
• ارجاع سطح ۲ به سطح ۳، با بازگشت اطلاعات از طریق خود بیمار
• ارجاع از سطح ۱ به سطح ۲، با بازگشت نظر مشاور به پزشک خانواده از طریق سامانه ارجاع یا پرونده الکترونیک ✅
• ارجاع درون‌بخشی، بدون نیاز به بازگشت اطلاعات

در یک مطالعه کارآزمایی بالینی برای بررسی اثر یک داروی جدید کاهنده قند خون، محققان ۲۰۰ بیمار دیابتی را به طور تصادفی به دو گروه ۱۰۰ نفری تقسیم می‌کنند. به گروه اول داروی جدید و به گروه دوم دارونما (Placebo) داده می‌شود. پس از ۶ ماه، میانگین قند خون ناشتا در دو گروه مقایسه می‌شود. برای تحلیل داده‌های این مطالعه و مقایسه میانگین قند خون بین دو گروه مستقل، استفاده از کدام آزمون آماری مناسب‌تر است؟

• آزمون کای دو (Chi-Square)
• ضریب همبستگی پیرسون (Pearson Correlation)
• آزمون تی مستقل (Independent T-Test) ✅
• آزمون تی زوجی (Paired T-Test)

طبق آخرین بخشنامه مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت در خصوص نحوه مواجهه با بیماران مشکوک به کرونا در مراکز جامع سلامت، کدام یک از اقدامات زیر در اولویت اول قرار دارد؟

• ثبت دقیق اطلاعات در سامانه سیب
• تجویز داروهای ضدویروس توسط پزشک
• استقرار سیستم تریاژ اولیه و جداسازی بیماران تنفسی از سایر مراجعین ✅
• ارجاع سریع بیمار به بیمارستان مرجع

شما به عنوان کارشناس بهداشت خانواده، یک برنامه آموزش بهداشت برای زنان باردار تحت پوشش طراحی کرده‌اید. برای ارزشیابی میزان اثربخشی این برنامه در افزایش آگاهی آنان، کدام روش ارزشیابی مناسب‌تر است؟

• ثبت تعداد جلسات برگزار شده
• بررسی رضایت‌مندی شرکت‌کنندگان در پایان جلسات
• اجرای یک پیش‌آزمون (Pre-test) قبل از آموزش و یک پس‌آزمون (Post-test) پس از آن و مقایسه نتایج ✅
• نظارت بر نحوه تدریس مربی بهداشت

در شبکه بهداشت و درمان شهرستان A، برای غربالگری بیماری فنیل‌کتونوری (PKU) در نوزادان، نمونه‌گیری از پاشنه پا در روزهای ۳ تا ۵ پس از تولد انجام می‌شود. نمونه‌ها به آزمایشگاه مرجع ارسال می‌شوند. در صورتی که جواب آزمایش یک نوزاد مثبت باشد، بلافاصله کدام فرآیند باید فعال شود؟

• ثبت نتیجه مثبت در سامانه ستاد برای خرید تجهیزات
• تماس با خانواده و ارجاع فوری نوزاد به متخصص اطفال یا مرکز مشاوره ژنتیک ✅
• ثبت نهایی در پرونده الکترونیک سلامت بدون اقدام خاص
• آموزش عمومی از طریق رسانه‌ها در مورد PKU

بر اساس دستورالعمل کشوری برنامه پزشک خانواده، هر فرد بزرگسال بالای ۳۰ سال که برای اولین بار به مرکز جامع خدمات سلامت مراجعه می‌کند، باید یک سری مراقبت‌های پایه را دریافت کند. کدام یک از موارد زیر جزو این مراقبت‌های پایه محسوب نمی‌شود؟

• اندازه‌گیری فشار خون و نمایه توده بدنی
• غربالگری از نظر بیماری‌های روانپزشکی (افسردگی و اضطراب)
• انجام الکتروکاردیوگرافی (نوار قلب) به صورت روتین ✅
• بررسی سابقه مصرف دخانیات و الکل

در یک مطالعه کوهورت (همگروهی) تاریخی که در یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی انجام شده، محققان قصد دارند ارتباط بین چاقی در دوران کودکی و بروز دیابت نوع ۲ در بزرگسالی را بررسی کنند. برای این منظور، پرونده‌های الکترونیک سلامت (EHR) سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ را برای یافتن کودکان چاق (گروه مواجهه) و کودکان با وزن طبیعی (گروه غیرمواجهه) جستجو می‌کنند و سپس بروز دیابت را در این دو گروه تا سال ۱۴۰۰ پیگیری می‌کنند. مهم‌ترین مزیت این نوع مطالعه (کوهورت تاریخی) نسبت به مطالعه کوهورت آینده‌نگر چیست؟

• هزینه بسیار بالاتر و نیاز به پیگیری طولانی‌مدت
• امکان تغییر تصادفی مواجهه توسط محقق
• صرفه‌جویی در زمان و هزینه به دلیل استفاده از داده‌های موجود گذشته ✅
• دقت بالاتر در ثبت اطلاعات مواجهه