نمونه سوالات استخدامی پایگاه داده

در سیستم‌های بانکی با تراکنش بالا کدام ویژگی از ACID تضمین می‌کند که در صورت قطع برق وسط یک انتقال وجه هیچ پولی از حساب مبدا کسر نشود بدون آنکه به مقصد واریز گردد؟

• Consistency
• Atomicity ✅
• Isolation
• Durability

دستور Truncate در مقایسه با Delete در SQL Server چه رفتار متفاوتی در قبال لاگ فایل‌ها از خود نشان می‌دهد؟

• هیچ تفاوتی در لاگ کردن ندارند
• دستور Delete اصلا لاگ نمی‌شود
• دستور Truncate حداقل لاگ را ثبت می‌کند و سریع‌تر است ✅
• دستور Truncate قابلیت بازگشت یا Rollback ندارد

کدام گزینه در مورد ایندکس‌های Clustered در پایگاه داده رابطه‌ای صحیح نیست؟

• داده‌های جدول فیزیکی بر اساس آن مرتب می‌شوند
• هر جدول فقط می‌تواند یک ایندکس Clustered داشته باشد
• همیشه باید روی کلید اصلی یا Primary Key ساخته شود ✅
• سرعت جستجو را در کوئری‌های بازه‌ای افزایش می‌دهد

برای ذخیره‌سازی داده‌های حجیم و بدون ساختار مشخص مثل لاگ‌های یک وب‌سایت پربازدید کدام رویکرد معماری پیشنهاد می‌شود؟

• استفاده از RDBMS و نرمال‌سازی تا سطح سوم
• استفاده از پایگاه داده‌های NoSQL داکیومنت گرا ✅
• ذخیره در فایل سیستم بدون دیتابیس
• استفاده از View های ایندکس شده در SQL

نتیجه اجرای کوئری SELECT count(*) FROM table1 به همراه شرطی که تمام مقادیر آن NULL است چیست؟

• عدد صفر را برمی‌گرداند
• خطای اجرا می‌دهد
• تعداد کل سطرها را برمی‌گرداند ✅
• مقدار NULL برمی‌گرداند

در عملیات Join اگر شرط اتصال ذکر نشود چه اتفاقی در خروجی رخ می‌دهد؟

• جدول‌ها اصلاً ترکیب نمی‌شوند
• فقط سطرهای مشترک نمایش داده می‌شود
• حاصل ضرب دکارتی یا Cross Join رخ می‌دهد ✅
• سیستم مدیریت پایگاه داده خطا می‌دهد

تفاوت اصلی بین Union و Union All در چیست؟

• Union All تکراری‌ها را حذف می‌کند
• هیچ تفاوتی ندارند و مترادف هستند
• Union تکراری‌ها را حذف می‌کند و کندتر است ✅
• Union All فقط روی داده‌های عددی کار می‌کند

اگر یک تراکنش در سطح Isolation Level برابر با Serializable اجرا شود کدام مشکل همروندی هنوز ممکن است رخ دهد؟

• Phantom Read
• Dirty Read
• هیچکدام از مشکلات همروندی رخ نمی‌دهد ✅
• Non-Repeatable Read

کلید خارجی یا Foreign Key چه نوع محدودیتی روی داده‌ها اعمال می‌کند؟

• جلوگیری از ورود داده تکراری در جدول مقصد
• اجبار به پر بودن فیلد یا Not Null
• تضمین جامعیت ارجاعی یا Referential Integrity ✅
• افزایش سرعت جستجو روی ستون

شما به عنوان ادمین پایگاه داده متوجه می‌شوید که لاگ فایل تراکنش‌ها پر شده و دیتابیس متوقف شده است اولین و حرفه‌ای‌ترین اقدام چیست؟

• حذف فایل لاگ از روی دیسک به صورت دستی
• بکاپ گیری از لاگ و سپس Shrink کردن فایل ✅
• ریستارت کردن سرویس SQL Server
• تغییر مدل ریکاوری به Simple بدون بکاپ

یک کوئری گزارش‌گیری سنگین باعث قفل شدن جداول اصلی و کندی شدید سیستم در ساعت اوج کاری شده است چه می‌کنید؟

• صبر می‌کنیم تا کوئری تمام شود
• سرور را خاموش و روشن می‌کنیم
• شناسایی Session مربوطه و Kill کردن آن با هماهنگی ✅
• افزودن رم بیشتر به سرور در همان لحظه

مدیر از شما می‌خواهد دسترسی مستقیم به جداول حساس مالی را به تیم توسعه‌دهنده بدهید تا باگ را رفع کنند واکنش شما چیست؟

• بلافاصله دسترسی کامل ادمین می‌دهیم
• ایجاد یک کپی ناشناس شده یا Masked Data در محیط تست ✅
• دادن دسترسی فقط خواندنی به محیط عملیاتی
• مخالفت صریح و عدم همکاری با تیم توسعه

متوجه می‌شوید که ایندکس‌های جدول اصلی به شدت تکه تکه یا Fragmented شده‌اند و سرعت پایین آمده است بهترین زمان برای Rebuild کردن آنها کیست؟

• همان لحظه در وسط ساعت کاری
• اصلاً نیازی به این کار نیست
• در ساعات کم‌ترافیک یا Maintenance Window ✅
• آخر هر ماه شمسی

اگر دیتابیس اصلی به دلیل خرابی هارد دیسک از دسترس خارج شود و سیستم High Availability فعال نباشد اولین قدم چیست؟

• نصب مجدد ویندوز
• تلاش برای تعمیر فیزیکی هارد
• اعلام وضعیت اضطراری و شروع فرایند بازیابی آخرین بکاپ ✅
• شکایت از فروشنده سخت‌افزار

کاربری ادعا می‌کند دیتای او حذف شده اما هیچ ردی در لاگ برنامه نیست چطور حقیقت را پیدا می‌کنید؟

• حرف کاربر را قبول می‌کنیم
• بررسی Transaction Log یا استفاده از ابزارهای Audit دیتابیس ✅
• بکاپ دیروز را برمی‌گردانیم
• می‌گوییم سیستم باگ دارد

در طراحی دیتابیس متوجه می‌شوید که یک رابطه چند به چند بین جداول ایجاد شده است راه حل استاندارد چیست؟

• حذف یکی از جدول‌ها
• اضافه کردن ستون‌های تکراری
• ایجاد یک جدول واسط یا Junction Table ✅
• نادیده گرفتن رابطه

فرض کنید در یک سامانه ملی ثبت احوال نیاز داریم اطلاعات میلیون‌ها شهروند را جستجو کنیم که مرتباً در حال به‌روزرسانی هستند استفاده از کدام استراتژی ایندکس‌گذاری در SQL Server برای ستون کد ملی که کلاستر نیست بهینه‌ترین کارایی را در جستجوهای دقیق یا Point Lookup ایجاد می‌کند؟

• Index Scan کامل روی جدول
• ساخت ایندکس Columnstore
• ایجاد ایندکس XML روی ستون
• ساخت ایندکس Non-Clustered با Include کردن ستون‌های مورد نیاز ✅

در طراحی یک سیستم مالی بانکداری متمرکز Core Banking برای جلوگیری از پدیده کثیف‌خوانی یا Dirty Read در هنگام گزارش‌گیری همزمان با واریز سود استفاده از کدام سطح ایزولاسیون پیشنهاد می‌شود که هم قفل کمتری ایجاد کند و هم داده معتبر باشد؟

• Read Uncommitted
• Serializable
• Read Committed Snapshot Isolation (RCSI) ✅
• Repeatable Read

یک کوئری که دارای شرط WHERE روی ستون تاریخ است با وجود داشتن ایندکس همچنان کند اجرا می‌شود و پلن اجرا نشان می‌دهد که دیتابیس از ایندکس استفاده نکرده است محتمل‌ترین دلیل فنی این اتفاق در توابع SQL چیست؟

• حجم دیتابیس کم است
• استفاده از توابع روی ستون ایندکس دار یا SARGable نبودن شرط ✅
• خرابی فایل دیتابیس
• کمبود حافظه رم

در یک معماری توزیع شده که از تکنیک Sharding برای تقسیم بار دیتابیس استفاده می‌کند بزرگترین چالش فنی هنگام اجرای کوئری‌هایی که نیاز به داده‌های موجود در چندین شارد مختلف دارند چیست؟

• کمبود فضای دیسک
• سختی در نصب نرم‌افزار
• هزینه بالای تجمیع داده‌ها یا Scatter-Gather و عدم یکپارچگی تراکنش ✅
• عدم پشتیبانی از زبان SQL

تفاوت بنیادین بین الگوریتم‌های Hash Join و Nested Loops Join در SQL Server چیست و چه زمانی اپتیمایزر تصمیم به استفاده از Hash Join می‌گیرد؟

• هش جوین همیشه کندتر است
• نستد لوپ برای داده‌های حجیم استفاده می‌شود
• هش جوین برای داده‌های حجیم و بدون ایندکس مناسب است ولی حافظه زیادی می‌خواهد ✅
• این دو هیچ تفاوتی ندارند

در مدل‌سازی داده برای یک سیستم انبارداری اگر بخواهیم تاریخچه تغییرات قیمت محصولات را نگه داریم استفاده از کدام الگوی طراحی SCD یا Slowly Changing Dimension پیشنهاد می‌شود؟

• Type 1: بازنویسی مقدار قبلی
• Type 2: ایجاد سطر جدید با بازه تاریخی اعتبار ✅
• Type 0: عدم تغییر داده
• پاک کردن کل جدول و ساخت مجدد