سوالات مصاحبه دبیری شیمی

اگر دانش‌آموزی در حین کار با اسید سولفوریک دچار سوختگی شود اولین اقدام استاندارد طبق پروتکل HSE چیست؟

بلافاصله بعد از این که متوجه حادثه شدم خونسردی خودم را حفظ می‌کنم و مصدوم را به زیر دوش اضطراری یا چشم‌شوی آزمایشگاه هدایت می‌کنم. شستشو با آب فراوان به مدت حداقل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه حیاتی‌ترین اقدام است و هرگز نباید در لحظه اول از پماد یا مواد خنثی‌کننده استفاده کرد.

نحوه ثبت نمرات مستمر و پایانی در سامانه سیدا چگونه است و چه زمانی سامانه بسته می‌شود؟

همون‌طور که می‌دونید دسترسی ما دبیران از طریق درگاه واحد مای‌مدیو انجام می‌شود. پس از ورود و احراز هویت نمرات را بر اساس لیست کلاسی وارد می‌کنم و نکته کلیدی اینجاست که حتماً قبل از ددلاین‌های اعلامی منطقه نمرات را تایید نهایی کنم تا برای صدور کارنامه مشکلی پیش نیاید.

تفاوت رویکرد تدریس شیمی در شبکه شاد با کلاس حضوری چیست؟

به نظرم بهترین راهش استفاده ترکیبی از ابزارهاست. در فضای شاد تمرکز من روی بارگذاری محتوای مکمل چندرسانه‌ای و برگزاری آزمون‌های آنلاین کوتاه است اما در کلاس درس واقعی اولویت با انجام آزمایش‌های عملی با استفاده از شیشه‌آلات استاندارد و بحث گروهی است.

چگونه مفهوم مول و عدد آووگادو را برای دانش‌آموز پایه دهم که درک انتزاعی ضعیفی دارد توضیح می‌دهید؟

اگه بخوام صادق باشم شروع با اعداد بزرگ دانش‌آموز را می‌ترساند. من همیشه این‌جوری تدریس می‌کنم که مول را به دسته‌های ملموس مثل یک شانه تخم‌مرغ یا یک جین مداد تشبیه می‌کنم و بعد آرام آرام وارد بحث ذرات زیراتمی می‌شوم تا ذهنیت عددی شکل بگیرد.

در صورتی که بودجه‌بندی کتاب شیمی دوازدهم به دلیل تعطیلات پیش‌بینی نشده عقب بیفتد چه استراتژی دارید؟

منطقی‌ترین کار اینه که مباحث توصیفی و خواندنی را به صورت پروژه یا مطالعه آزاد در بستر شبکه شاد به دانش‌آموزان بسپارم و در تایم محدود کلاس صرفاً روی حل مسائل استوکیومتری و مباحث پیچیده‌تر تمرکز کنم.

نظرتان درباره قانون رتبه‌بندی معلمان و تاثیر آن بر انگیزه شغلی چیست؟

ببینید، تو این موقعیت هدف اصلی ارتقای کیفیت آموزش است. این قانون باعث می‌شود من به عنوان دبیر دائماً به فکر ارتقای شایستگی‌های تخصصی و حرفه‌ای خودم باشم تا بتوانم از رتبه آموزشیار به مراتب بالاتر برسم و این پویایی به نفع سیستم آموزشی است.

با دانش‌آموزی که در حین آزمایش با بورت و پیپت شوخی خطرناک می‌کند چه برخوردی می‌کنید؟

بدون شک خط قرمز من ایمنی کلاس است. در مواجهه با این چالش ابتدا تذکر جدی می‌دهم و او را از میز آزمایشگاه جدا می‌کنم چون سلامت بقیه دانش‌آموزان در خطر است و بعداً در فضایی آرام در دفتر مدرسه با او صحبت می‌کنم.

چگونه از نرم‌افزارهای شبیه‌ساز آزمایشگاه در تدریس استفاده می‌کنید؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که شبیه‌ساز هرگز جایگزین واقعیت نیست. اما در مواقعی که مواد شیمیایی خطرناک یا گران هستند یا امکانات مدرسه اجازه نمی‌دهد استفاده از نرم‌افزارهای استاندارد روی تخته هوشمند کلاس می‌تواند درک فضایی مولکول‌ها را برای بچه‌ها راحت‌تر کند.

اگر والدین نسبت به نمره پایین فرزندشان در درس شیمی اعتراض داشته باشند پاسخ شما چیست؟

طبیعتاً تو این کار شفافیت حرف اول را می‌زند. من با استناد به ریز نمرات ثبت شده در سامانه سیدا و برگه امتحانی دانش‌آموز نقاط ضعفش را دقیقاً تحلیل می‌کنم و به جای توجیه راهکارهای عملی برای جبران در ترم بعد ارائه می‌دهم.

مهم‌ترین نقص کتاب درسی شیمی فعلی از دیدگاه شما چیست؟

واقعیتش رو بخواید حجم مطالب با ساعت تدریس هفتگی همخوانی ندارد. به خصوص در پایه دوازدهم فشردگی مطالب باعث می‌شود فرصت کافی برای عمیق شدن در مفاهیم آزمایشگاهی و کار با ست‌های استاندارد باقی نماند که نیازمند مدیریت زمان دقیق است.

برای آموزش آرایش الکترونی به دانش‌آموزانی که پایه ریاضی ضعیفی دارند چه روشی دارید؟

چیزی که تجربه به من یاد داده استفاده از الگوهای بصری است. به جای فرمول‌های خشک از مدل هتل مداری یا چیدمان صندلی‌های اتوبوس برای پر کردن زیرلایه‌ها استفاده می‌کنم تا مفهوم آفبا در ذهنشان جا بیفتد.

اگر در حین آزمایش ارلن حاوی محلول شیمیایی شکست واکنش شما چیست؟

بلافاصله بعد از این که منطقه را ایمن کردم از دانش‌آموزان می‌خواهم فاصله بگیرند. سپس با استفاده از تجهیزات ایمنی موجود مثل جارو و خاک‌انداز مخصوص و دستکش مقاوم شیشه‌ها را جمع‌آوری کرده و طبق پروتکل‌های HSE دفع پسماند عمل می‌کنم.

نقش طرح درس روزانه در مدیریت زمان کلاس چیست؟

از نظر من اولویت با داشتن نقشه راه است. طرح درس مشخص می‌کند که دقیقاً چند دقیقه برای تدریس چند دقیقه برای پرسش و پاسخ و چه زمانی برای استفاده از بسته‌های تربیت و یادگیری نیاز داریم تا از بودجه‌بندی عقب نمانیم.

چگونه انگیزه دانش‌آموزان را برای یادگیری جدول تناوبی بالا می‌برید؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه از گیمیفیکیشن استفاده کردم. جدول تناوبی را به یک بازی کارتی تبدیل کردم و دانش‌آموزان در گروه‌های چند نفره با هم رقابت کردند که نتیجه‌اش یادگیری سریع‌تر و عمیق‌تر گروه‌ها و دوره‌ها بود.

تعامل شما با معاون آموزشی مدرسه در خصوص مسائل انضباطی کلاس چگونه است؟

معمولاً تو این شرایط سعی می‌کنم خودم مسائل جزئی را در کلاس حل کنم تا اقتدارم حفظ شود. اما اگر موردی حاد باشد که نظم کل واحد آموزشی را بهم بریزد حتماً گزارش کتبی تهیه کرده و به دفتر معاونت ارجاع می‌دهم.

تفاوت واکنش‌های گرماگیر و گرماده را چگونه به صورت عملی نشان می‌دهید؟

به تجربه ثابت شده که لمس تغییر دما موثرترین روش است. با یک آزمایش ساده مثل حل کردن کلسیم کلرید در آب برای گرماده و آمونیوم نیترات برای گرماگیر در بشر دانش‌آموزان مفهوم آنتالپی را با پوست و گوشتشان حس می‌کنند.

اگر سامانه شاد در زمان برگزاری کلاس آنلاین قطع شود چه تدبیری دارید؟

در صورتی که با چنین مشکلی مواجه شوم از قبل محتوای درس را به صورت آفلاین آماده کرده‌ام و در کانال کلاس بارگذاری می‌کنم. همچنین یک تکلیف پژوهشی کوتاه تعریف می‌کنم تا زمان آموزشی بچه‌ها هدر نرود.

چگونه عدالت آموزشی را در کلاسی با سطوح یادگیری متفاوت رعایت می‌کنید؟

من اینو این‌جوری دیدم که باید برای همه سطح سوال داشته باشیم. در ارزشیابی‌ها ترکیبی از سوالات پایه متوسط و پیشرفته طرح می‌کنم و برای دانش‌آموزان قوی‌تر پروژه‌های تحقیقاتی فراتر از کتاب درسی تعریف می‌کنم.

نظر شما درباره حذف کنکور و تاثیر قطعی سوابق تحصیلی چیست؟

به هر حال تو عمل این تغییر باعث شده تمرکز دانش‌آموزان به جای تست‌زنی صرف به سمت یادگیری عمیق مفاهیم کتاب درسی برگردد. این وظیفه ماست که تدریس را به سمت تشریحی خواندن و فهم دقیق مطالب سوق دهیم.

مهم‌ترین ویژگی یک دبیر شیمی موفق از نظر شما چیست؟

نکته کلیدی اینجاست که دبیر شیمی باید پل میان تئوری و زندگی باشد. توانایی ربط دادن فرمول‌های پیچیده روی تخته به اتفاقات روزمره مثل زنگ زدن آهن یا پختن غذا چیزی است که کلاس را زنده نگه می‌دارد.

روش شما برای تدریس مبحث محلول‌ها و غلظت چیست؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم باید از مثال‌های عینی شروع کرد. استفاده از شربت یا آب نمک در کلاس و محاسبه غلظت مولی آن‌ها با ابزارهای ساده سنجش حجمی درک مسئله را برای بچه‌ها حدوداً دو برابر راحت‌تر می‌کند.

اگر متوجه شوید یکی از همکاران در آزمایشگاه نکات ایمنی را رعایت نمی‌کند چه می‌کنید؟

تو این موقعیت خاص اخلاق حرفه‌ای حکم می‌کند که ابتدا به صورت خصوصی و محترمانه خطرات را به ایشان یادآوری کنم. اگر اصلاح نشد برای حفظ سلامت دانش‌آموزان موضوع را با مدیر واحد آموزشی در میان می‌گذارم.

چگونه مفاهیم شیمی سبز را در تدریس خود می‌گنجانید؟

یه لحظه فکر می‌کنم و می‌بینم این موضوع آینده جهان است. در هر فصل کتاب گریزی به تاثیرات زیست‌محیطی مواد می‌زنم و پروژه‌هایی درباره کاهش پسماند شیمیایی برای بچه‌ها تعریف می‌کنم.

نحوه برخورد شما با دانش‌آموزی که در کلاس خواب‌آلود است چیست؟

به نظرم این بهترین جواب نیست که او را اخراج کنم. سعی می‌کنم با تغییر تن صدا یا پرسیدن یک سوال ناگهانی او را به کلاس برگردانم و بعد از کلاس علت را جویا شوم شاید مشکل جسمی یا خانوادگی داشته باشد.

آیا استفاده از ماشین‌حساب در امتحانات شیمی را مجاز می‌دانید؟

من اینو این‌جوری می‌گم که هدف ما سنجش مفاهیم شیمی است نه مهارت ضرب و تقسیم. در مباحث سنگین مثل سینتیک یا تعادل استفاده از ماشین‌حساب مهندسی را مجاز می‌دانم تا تمرکز روی تحلیل مسئله باشد.

در صورت کمبود تجهیزات آزمایشگاهی چگونه سرفصل‌ها را پوشش می‌دهید؟

خب، بذارید این‌جوری بگم که خلاقیت معلم اینجا مشخص می‌شود. از مواد جایگزین و بی‌خطر خانگی استفاده می‌کنم یا آزمایش را به صورت نمایشی (Demonstration) خودم انجام می‌دهم تا همه ببینند و مواد کمتری مصرف شود.

چگونه با استرس دانش‌آموزان در شب امتحان نهایی مقابله می‌کنید؟

یه لحظه بذارید فکر کنم؛ بهترین کار اطمینان دادن است. با برگزاری آزمون‌های شبیه‌ساز استاندارد و مرور نکات پرتکرار به آن‌ها نشان می‌دهم که سوالات عجیب و غریب نخواهد بود و اگر کتاب را خوب خوانده باشند نتیجه می‌گیرند.

دیدگاه شما نسبت به استفاده از گوشی موبایل در کلاس درس چیست؟

خب، بذارید از اول بگم که موبایل شمشیر دو لبه است. اگر برای جستجوی جدول تناوبی آنلاین یا دیدن مدل‌های سه بعدی مولکولی باشد مشوق آن هستم اما برای استفاده شخصی در تایم تدریس قطعاً ممنوع است.

چگونه مبحث سخت الکتروشیمی را برای بچه‌ها جذاب می‌کنید؟

واقعیتش اینه که ساختن یک باتری لیمویی یا سیب‌زمینی در کلاس معجزه می‌کند. وقتی دانش‌آموز روشن شدن چراغ LED را با چشم خودش می‌بیند فرمول‌های پتانسیل کاهش برایش معنادار می‌شوند.

اگر مدیر مدرسه از شما بخواهد نمرات را دستکاری کنید چه واکنشی دارید؟

اگه بخوام صادق باشم این خط قرمز اخلاقی من است. با احترام و قاطعیت توضیح می‌دهم که این کار خیانت به عدالت آموزشی و تلاش سایر دانش‌آموزان است و تحت هیچ شرایطی اصول حرفه‌ای خودم را زیر پا نمی‌گذارم.

روش تدریس معکوس (Flipped Classroom) در شیمی چه کاربردی دارد؟

به نظرم بهترین راهش این است که فیلم تدریس یا آزمایش را شب قبل در گروه شاد بگذاریم تا دانش‌آموزان ببینند. این‌طوری وقت کلاس صرف رفع اشکال و حل تمرین‌های دشوارتر می‌شود که بازدهی را بالا می‌برد.

چگونه با کمبود وقت در پایان سال تحصیلی برای اتمام کتاب کنار می‌آیید؟

من همیشه این‌جوری برنامه‌ریزی می‌کنم که از ابتدای سال بودجه‌بندی را کمی جلوتر پیش ببرم. اما اگر شرایط فورس‌ماژور پیش آمد کلاس‌های فوق‌العاده با هماهنگی مدیر مدرسه و والدین تنها راه منطقی است.

واکنش شما به سوالی از دانش‌آموز که پاسخ آن را نمی‌دانید چیست؟

تو عمل این‌جوری پیش می‌ره که با شجاعت می‌گویم “الان حضور ذهن ندارم اما قول می‌دهم جلسه بعد با جواب کامل بیایم”. این صداقت اعتماد بچه‌ها را بیشتر جلب می‌کند تا اینکه جواب غلط بدهم.

چگونه اهمیت شیمی در زندگی روزمره را برای بچه‌های بی‌علاقه توضیح می‌دهید؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که شیمی همه جا هست. از مواد شوینده‌ای که مادرشان استفاده می‌کند تا پلاستیک بدنه موبایلشان. وقتی شیمی را به زندگی شخصی‌شان وصل می‌کنم گاردشان می‌شکند.

نظر شما درباره تکالیف سنگین منزل برای درس شیمی چیست؟

چیزی که تجربه به من یاد داده این است که کیفیت مهم‌تر از کمیت است. به جای حل ۵۰ مسئله تکراری ۵ مسئله چالشی و مفهومی می‌دهم که ذهنشان را درگیر کند نه اینکه فقط وقتشان را پر کند.

ارتباط شما با اولیای دانش‌آموزان چگونه باید باشد؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که اولیا بازوی کمکی ما هستند. من سعی می‌کنم گزارش‌های منظم از وضعیت درسی و اخلاقی دانش‌آموز را از طریق دیدار حضوری یا پلتفرم‌های مجازی به آن‌ها منتقل کنم تا در جریان باشند.

چگونه خطرات آزمایشگاه را به دانش‌آموزان بازیگوش گوشزد می‌کنید؟

ببینید، تو این موقعیت شوخی نداریم. در جلسه اول سال تصاویر واقعی از حوادث آزمایشگاهی را نشان می‌دهم تا بدانند که بی‌احتیاطی چه عواقب وحشتناکی دارد. ترس کنترل شده گاهی لازم است.

برای دانش‌آموزانی که در محاسبات ریاضی شیمی مشکل دارند چه پیشنهادی دارید؟

همون‌طور که می‌دونید شیمی و ریاضی به هم گره خورده‌اند. من یک جزوه کوچک “ریاضی در شیمی” آماده می‌کنم که فقط اصول اولیه کسرها و توان‌ها را که نیاز دارند مرور کنند.

چگونه از ظرفیت آزمایشگاه برای کارهای پژوهشی استفاده می‌کنید؟

طبیعتاً تو این کار محدودیت زمان داریم اما من سعی می‌کنم دانش‌آموزان علاقه‌مند را در زنگ‌های تفریح یا بعد از مدرسه برای پروژه‌های جشنواره خوارزمی راهنمایی کنم تا استعدادشان شکوفا شود.

اگر مواد تاریخ مصرف گذشته در آزمایشگاه پیدا کنید چه می‌کنید؟

وقتی با این موقعیت روبرو شوم هرگز ریسک نمی‌کنم. آن‌ها را از قفسه‌ها خارج کرده برچسب‌گذاری می‌کنم و طبق دستورالعمل امحای مواد شیمیایی آموزش و پرورش آن‌ها را از محیط مدرسه دور می‌کنم.

چگونه مفهوم ایزوتوپ را تدریس می‌کنید؟

در مواجهه با این چالش از مثال‌های ساده مثل دو سیب هم‌شکل اما با وزن‌های متفاوت استفاده می‌کنم. می‌گویم این‌ها برادران دوقلو هستند که یکی پرخورتر بوده و سنگین‌تر شده اما ماهیتشان یکی است.

اگر بودجه مدرسه برای خرید مواد شیمیایی نرسد چه راهکاری دارید؟

بلافاصله بعد از این که متوجه شدم سعی می‌کنم لیست را اولویت‌بندی کنم و مواد ضروری را بخرم. همچنین می‌توانم از آزمایش‌های میکروسکیل (Microscale) استفاده کنم که مواد بسیار کمی مصرف می‌کنند.

نظرتان درباره تغییرات پی‌درپی کتب درسی چیست؟

تا حالا هر وقت کتاب عوض شده سعی کردم خودم را آپدیت کنم. این تغییرات اگر در جهت کاربردی‌تر شدن علم شیمی باشد استقبال می‌کنم و وظیفه من تطبیق دادن طرح درسم با محتوای جدید است.

چگونه با همکار فیزیک برای تدریس مباحث مشترک هماهنگ می‌شوید؟

از نظر من اولویت با کار تیمی است. مباحثی مثل ترمودینامیک یا ساختار اتم بین فیزیک و شیمی مشترک است. با همکارم جلسه می‌گذارم تا با یک زبان مشترک تدریس کنیم و دانش‌آموز گیج نشود.

اگر دانش‌آموزی بگوید شیمی به چه درد آینده من می‌خورد چه می‌گویید؟

منطقی‌ترین کار اینه که کاربردهای شغلی را نشان دهم. از داروسازی و پتروشیمی گرفته تا صنایع غذایی و نساجی همه بر پایه شیمی هستند. به او می‌گویم شیمی زبان درک جهان مادی است.

چگونه امنیت فایل‌های نمرات در سیستم شخصی‌تان را تامین می‌کنید؟

به عقیده من رازداری اصل اول است. فایل اکسل نمرات را رمزگذاری می‌کنم و حتماً بک‌آپ دارم تا اگر سیستم مدرسه یا لپ‌تاپم دچار مشکل شد دیتای دانش‌آموزان از دست نرود.

روش شما برای تدریس خواص تناوبی عناصر چیست؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه از نمودارهای زنده استفاده کردم. روند تغییر شعاع اتمی و الکترونگاتیوی را روی نمودار می‌کشم تا دانش‌آموزان به جای حفظ کردن عددها روندها را ببینند و تحلیل کنند.

اگر در کلاس بوی گاز حس کنید اولین واکنش شما چیست؟

معمولاً تو این شرایط بلافاصله شیر اصلی گاز آزمایشگاه را قطع می‌کنم پنجره‌ها را باز می‌کنم و دانش‌آموزان را با آرامش به محوطه باز مدرسه هدایت می‌کنم. ایمنی جان بچه‌ها از هر درسی واجب‌تر است.

چگونه مفاهیم انتزاعی مثل اوربیتال را قابل فهم می‌کنید؟

چیزی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن این است که اوربیتال را مثل یک ظرف می‌بینند. من از مفهوم “ابر احتمالی” و مثال پنکه روشن استفاده می‌کنم که پره‌هایش دیده نمی‌شود اما حضور دارد.

خودتان را در یک جمله به عنوان معلم شیمی توصیف کنید؟

من اینو این‌جوری دیدم که من یک کاتالیزگر هستم؛ وظیفه من کاهش انرژی فعال‌سازی ذهن دانش‌آموزان است تا واکنش یادگیری سریع‌تر و راحت‌تر انجام شود.