سوالات مصاحبه سرباز معلمی

اگر سامانه سیدا برای ثبت نمرات دانش‌آموزان به دلیل اختلال شبکه قطع باشد، اولویت شما چیست؟

طبیعتاً تو این کار قطعی سیستم نباید مانع فرآیند شود. ما ابتدا نمرات را به صورت دستی در دفتر کلاسی با ذکر تاریخ و ساعت دقیق مستند می‌کنیم و به مدیر مدرسه اطلاع می‌دهیم. به محض وصل شدن شبکه، داده‌ها را در اولین فرصت به پورتال منتقل خواهیم کرد تا مغایرتی ایجاد نشود.

آیا حاضرید ۲۴ ماه کامل بدون کسر خدمت در روستاهای دورافتاده تدریس کنید؟

ببینید، تو این موقعیت من با آگاهی کامل از بخشنامه ۱۴۰۴ اقدام کردم. اولویت اصلی برای من کسب تجربه تدریس در شرایط واقعی است، حتی اگر در مناطق کم‌برخوردار باشد. تعهد اخلاقی ایجاب می‌کند که دوره خدمت را طبق قانون و بدون وقفه تمام کنیم.

در صورت عدم دسترسی دانش‌آموزان به اپلیکیشن شاد برای تکالیف، چه تدبیری دارید؟

منطقی‌ترین کار اینه که آموزش را متوقف نکنیم. ما می‌توانیم از جزوات چاپ شده یا درسنامه‌های هفتگی استفاده کنیم و هماهنگی‌ها را از طریق تماس تلفنی با اولیا انجام دهیم. بستر شاد ابزار اصلی است، اما در نبود زیرساخت، روش‌های سنتی جایگزین می‌شوند.

انگیزه اصلی شما از انتخاب سرباز معلمی به جای خدمت عادی چیست؟

خب واقعیتش اینه که علاقه به محیط آموزشی و انتقال دانش همیشه در ذهن من بوده. به جای گذراندن خدمت در پادگان، ترجیح دادم این ۲ سال را در کلاس درس و با هدف سازندگی بگذرانم. این تجربه می‌تواند مسیر شغلی آینده را هم شفاف‌تر کند.

اگر ولی دانش‌آموزی با عصبانیت وارد دفتر مدرسه شود و به روش تدریس شما اعتراض کند، چه می‌کنید؟

در مواجهه با این چالش، اولین قدم حفظ آرامش و دعوت ایشان به نشستن در محیطی آرام است. ما باید با دقت به صحبت‌هایشان گوش دهیم و بدون جبهه‌گیری، دلایل آموزشی خود را تشریح کنیم. هدف نهایی تعامل سازنده برای پیشرفت دانش‌آموز است، نه اثبات حرف خودمان.

چگونه عدالت آموزشی را در کلاسی با سطوح یادگیری متفاوت اجرا می‌کنید؟

چیزی که تجربه به من یاد داده این است که نباید همه را با یک روش سنجید. ما باید کلاس را به گروه‌های همیار تقسیم کنیم تا دانش‌آموزان قوی‌تر به ضعیف‌ترها کمک کنند. همچنین استفاده از طرح درس‌های شناور می‌تواند به پوشش نیازهای متفاوت کمک کند.

موضع شما درباره عدم شمول سرباز معلمان در قانون رتبه‌بندی چیست؟

اگه بخوام صادق باشم، ما تابع قوانین نظام وظیفه هستیم و حقوق ما معادل سربازان نیروهای مسلح تعریف شده است. انتظار دریافت مزایای معلمان رسمی در این دوره منطقی نیست و تمرکز باید روی ادای دین ملی و کسب تجربه باشد.

اگر بازرس اداره مغایرتی در دفتر حضور و غیاب و سیستم ببیند، چه پاسخی دارید؟

بدون شک مسئولیت این خطا با تیم اجرایی مدرسه است. ما باید صادقانه اشتباه سهوی را بپذیریم و بلافاصله با ارائه مستندات واقعی، اصلاحات را انجام دهیم. شفافیت در امور اداری اصلی‌ترین رکن اعتماد در سیستم آموزشی است.

برای انتقال مفاهیم سخت ریاضی به دانش‌آموزان ابتدایی چه راهکاری دارید؟

من همیشه این‌جوری عمل می‌کنم که مفاهیم انتزاعی را با بازی و ابزارهای ملموس ترکیب می‌کنم. مثلاً برای آموزش کسرها از برش‌های میوه یا کاغذ رنگی استفاده می‌کنیم تا ذهن کودک درگیر شود. آموزش خشک در این مقطع بازدهی ندارد.

نظر شما درباره طرح درس روزانه و سالانه چیست؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که بدون نقشه راه، کلاس به بیراهه می‌رود. طرح درس مثل نقشه عملیاتی برای یک فرمانده است؛ حدود ۸۰ درصد موفقیت تدریس به برنامه‌ریزی دقیق زمان و محتوا قبل از ورود به کلاس بستگی دارد.

مهم‌ترین سندی که یک سرباز معلم باید در مدرسه تکمیل کند چیست؟

به عقیده من، دفتر کلاسی و ثبت وقایع در سامانه سیدا حکم سند رسمی را دارند. هرگونه اهمال در ثبت نمرات یا غیبت‌ها می‌تواند منجر به تضییع حق دانش‌آموز شود. دقت در مستندسازی جزو وظایف ذاتی این جایگاه است.

اگر با دانش‌آموزی مواجه شوید که مشکل اخلاقی حادی دارد، چه می‌کنید؟

همون‌طور که می‌دونید، ما در جایگاه مشاور نیستیم اما اولین ناظر هستیم. ابتدا باید مورد را محرمانه با مدیر مدرسه و مربی پرورشی در میان بگذاریم و از اقدام خودسرانه پرهیز کنیم. حفظ آبروی دانش‌آموز و ارجاع به متخصص اولویت ماست.

دیدگاه شما درباره مسائل سیاسی روز و ولایت فقیه چیست؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که التزام عملی به ولایت فقیه و قانون اساسی، شرط اصلی ورود به سیستم آموزش و پرورش است. ما به عنوان الگوی دانش‌آموزان باید در چارچوب ارزش‌های انقلاب حرکت کنیم و بصیرت سیاسی داشته باشیم.

آیا حاضرید در شیفت مخالف هم برای امور اجرایی مدرسه کمک کنید؟

ببینید، تو این موقعیت که مدرسه با کمبود نیروی انسانی مواجه است، کار تیمی حرف اول را می‌زند. اگر دستور مدیر مدرسه باشد و خللی در تدریس ایجاد نکند، قطعاً برای پیشبرد اهداف مجموعه همکاری خواهم کرد.

چگونه با کمبود امکانات آموزشی در روستا کنار می‌آیید؟

واقعیتش رو بخواید، معلم خلاق محدود به ابزار نیست. ما می‌توانیم از طبیعت و محیط روستا به عنوان آزمایشگاه زنده استفاده کنیم. مثلاً برای درس علوم، مشاهده مستقیم گیاهان و سنگ‌ها بسیار مؤثرتر از عکس‌های کتاب است.

اگر حقوق سربازی شما با تأخیر پرداخت شود، واکنش شما چیست؟

طبیعتاً تو این کار نوسانات مالی وجود دارد. با توجه به اینکه ما تحت نظام وظیفه هستیم، باید صبوری کنیم و پیگیری را از مجاری قانونی اداره انجام دهیم. انگیزه معلمی نباید با تأخیر در واریزی‌ها از بین برود.

مهم‌ترین ویژگی یک معلم در برخورد با نسل جدید (زد) چیست؟

نکته کلیدی اینجاست که باید شنونده خوبی باشیم. نسل جدید تشنه دیده شدن و استدلال است. روش‌های دستوری و خشک دیگر جواب نمی‌دهد؛ باید با زبان تکنولوژی و منطق با آن‌ها ارتباط برقرار کنیم.

آیا فعالیت در شبکه‌های اجتماعی برای معلم محدودیت دارد؟

از نظر من اولویت با حفظ شأن معلمی است. فعالیت ما در فضای مجازی نباید مغایر با شئونات اسلامی و اخلاقی باشد، چرا که دانش‌آموزان و اولیا ما را رصد می‌کنند و هر رفتاری بر جایگاه اجتماعی مدرسه تأثیر می‌گذارد.

در صورت وقوع زلزله یا حادثه در مدرسه، اولین اقدام شما چیست؟

بلافاصله بعد از این که متوجه خطر شدیم، اولویت حفظ جان دانش‌آموزان است. طبق مانورهایی که تمرین کردیم، باید خونسردی را حفظ کنیم و کلاس را به سمت نقطه امن حیاط مدرسه هدایت کنیم. حفاظت از اموال در اولویت بعدی است.

تفاوت روش تدریس نمایشی با سخنرانی چیست؟

به تجربه ثابت شده که یادگیری بصری ماندگارتر است. در سخنرانی دانش‌آموز منفعل است و احتمالاً خوابش می‌برد، اما در روش نمایشی او درگیر فرآیند می‌شود. ما سعی می‌کنیم تا حد امکان از متکلم‌وحده بودن فاصله بگیریم.

چگونه با دانش‌آموزی که مدام کلاس را به هم می‌ریزد برخورد می‌کنید؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه، متوجه شدم این رفتار ریشه در جلب توجه دارد. به جای اخراج از کلاس، به او مسئولیتی کوچک مثل حضور و غیاب یا توزیع برگه‌ها دادیم. وقتی انرژی‌اش در مسیر مثبت تخلیه شد، نظم کلاس هم برگشت.

آیا استفاده از تنبیه بدنی در شرایط حاد مجاز است؟

تحت هیچ شرایطی و طبق آیین‌نامه اجرایی مدارس، تنبیه بدنی مجاز نیست. این خط قرمز ماست. ما از روش‌های جایگزین مثل محرومیت موقت از تشویق یا گفتگو با مشاور استفاده می‌کنیم. خشونت جایی در مدرسه ندارد.

اگر والدین از شما بخواهند خارج از مدرسه تدریس خصوصی داشته باشید، می‌پذیرید؟

من اینو این‌جوری دیدم که این کار می‌تواند شائبه‌برانگیز باشد. برای حفظ عدالت آموزشی و جلوگیری از هرگونه سوءتفاهم مالی، بهتر است از قبول تدریس خصوصی برای دانش‌آموزان خودمان پرهیز کنیم و آن‌ها را به کلاس‌های فوق‌برنامه مدرسه ارجاع دهیم.

نظر شما درباره سند تحول بنیادین آموزش و پرورش چیست؟

تا حالا هر وقت این سند را مطالعه کردم، متوجه شدم هدفش تربیت انسان تمام‌ساحتی است، نه فقط تک‌بعدی. یعنی دانش‌آموز باید هم از نظر علمی و هم اخلاقی، اقتصادی و زیستی رشد کند. وظیفه ما پیاده‌سازی این ساحت‌ها در دل درس است.

چطور انگیزه دانش‌آموزان را برای درس خواندن در فضای مجازی (شاد) بالا نگه می‌دارید؟

چالش اصلی در فضای مجازی، خستگی است. ما سعی می‌کنیم با ارسال ویس‌های کوتاه، برگزاری کوییزهای آنلاین جذاب و تولید محتوای چندرسانه‌ای، فضای کلاس را از حالت متن‌محور خارج کنیم تا دانش‌آموز درگیر شود.

اگر مدیر مدرسه از شما کاری بخواهد که خلاف قانون است، چه می‌کنید؟

وقتی با این موقعیت روبرو شویم، باید با احترام و قاطعیت مخالفت کنیم. ما سرباز معلم هستیم اما مسئولیت قانونی داریم. با استناد به بخشنامه‌ها توضیح می‌دهیم که انجام این کار می‌تواند برای کل مجموعه تبعات داشته باشد.

مهم‌ترین رکن در تدریس دروس دینی و قرآن چیست؟

چیزی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن اینه که فکر می‌کنند فقط باید متن را حفظ کرد. ما باید مفاهیم قرآنی را با زندگی روزمره بچه‌ها پیوند بزنیم. رفتار عملی معلم در مدرسه، مؤثرترین درس دینی برای دانش‌آموزان است.

آیا اطلاع از وضعیت خانوادگی دانش‌آموزان برای شما مهم است؟

به هر حال شناخت پیش‌زمینه دانش‌آموز به ما کمک می‌کند رفتارهایش را تحلیل کنیم. مثلاً افت تحصیلی یکباره ممکن است ناشی از طلاق والدین باشد. البته این اطلاعات باید کاملاً محرمانه بماند و فقط برای کمک آموزشی استفاده شود.

اگر سیستم گرمایشی کلاس در زمستان خراب شود، تدریس را ادامه می‌دهید؟

تو این موقعیت خاص، سلامت دانش‌آموزان ارجح است. اگر امکان جابجایی به کلاس دیگر یا نمازخانه نباشد، باید با هماهنگی مدیر تدریس را متوقف کنیم. نمی‌شود در شرایط فیزیکی نامناسب انتظار یادگیری داشت.

چگونه بین خدمت سربازی و نقش معلمی تعادل ایجاد می‌کنید؟

من این‌جوری یاد گرفتم که در مدرسه، من یک معلم هستم با تمام ظرافت‌های رفتاری، نه یک نظامی خشک. اما نظم و دیسیپلین نظامی می‌تواند به مدیریت بهتر کلاس و زمان‌بندی دقیق کمک کند.

اگر بخشنامه جدیدی بیاید که ساعت کاری شما را افزایش دهد، اعتراض می‌کنید؟

یه اصل مهم تو این کار انعطاف‌پذیری است. ما تابع سلسله مراتب اداری هستیم و اگر بخشنامه‌ای لازم‌الاجرا باشد، باید تمکین کنیم. البته می‌توانیم نظرات کارشناسی خود را از طریق مدیر مدرسه منتقل کنیم.

نحوه برخورد شما با همکاران رسمی که حقوق بیشتری می‌گیرند چگونه است؟

واقعیتش رو بخواید، مقایسه شرایط ما با معلمان رسمی اشتباه است. آن‌ها استخدام دولت هستند و ما دوره ضرورت را می‌گذرانیم. رفتار من بر اساس احترام متقابل و یادگیری از تجربیات آن‌ها خواهد بود، نه حسادت شغلی.

آیا حاضرید برای بازدید از خانواده دانش‌آموزان به منزلشان بروید؟

اگر ازم بپرسن، می‌گم این کار باید با هماهنگی مدیر و در قالب طرح‌های رسمی مدرسه باشد. رفتن خودسرانه به منزل دانش‌آموز ممکن است تبعات داشته باشد، اما در قالب هیئت مدرسه برای پیگیری ترک تحصیل بسیار مفید است.

اگر دانش‌آموزی در کلاس دچار تشنج یا بیماری ناگهانی شد، چه می‌کنید؟

اولین کاری که می‌کنم حفظ خونسردی و دور کردن بقیه بچه‌هاست. بلافاصله با اورژانس تماس می‌گیریم و همزمان به مدیر و والدین اطلاع می‌دهیم. نباید خودمان اقدام درمانی تخصصی انجام دهیم مگر اینکه دوره کمک‌های اولیه دیده باشیم.

چگونه کلاس‌های چندپایه را در مناطق روستایی مدیریت می‌کنید؟

تو این موقعیت خاص، مدیریت زمان حیاتی است. من از روش محور-گروه استفاده می‌کنم؛ یعنی وقتی به پایه سوم درس می‌دهم، به پایه‌های چهارم و پنجم تکلیف تمرینی می‌دهم. استفاده از دانش‌آموزان ارشد به عنوان دستیار هم بسیار کمک‌کننده است.

نظر شما درباره تنوع قومیتی و زبانی در کلاس چیست؟

به نظرم این بهترین فرصت برای آموزش همدلی است. ما باید به زبان مادری دانش‌آموزان احترام بگذاریم، اما زبان رسمی تدریس فارسی است. می‌توانیم از فرهنگ‌های مختلف برای جذاب‌تر کردن درس‌های اجتماعی و هنر استفاده کنیم.

اگر متوجه شوید یکی از همکاران در ثبت نمرات تقلب می‌کند، گزارش می‌دهید؟

خب، سوال جالبیه و حساس. وظیفه شرعی و قانونی ما حفظ امانت است. ابتدا سعی می‌کنم به صورت خصوصی و دوستانه به ایشان تذکر دهم. اگر اصلاح نشد و حق دانش‌آموزی ضایع می‌شد، ناچارم موضوع را به مدیر مدرسه اطلاع دهم.

چقدر با روش‌های ارزشیابی توصیفی آشنا هستید؟

من اینو این‌جوری می‌گم که ارزشیابی توصیفی استرس نمره را حذف کرده و روی فرآیند یادگیری تمرکز دارد. ما به جای ۰ تا ۲۰، از بازخوردهای کیفی استفاده می‌کنیم تا نقاط قوت و ضعف دانش‌آموز دقیق‌تر شناسایی شود.

اگر اینترنت روستا قطع باشد، چگونه محتوای شاد را منتقل می‌کنید؟

خب، بذارید این‌جوری بگم که ما نباید متوقف شویم. محتوا را روی فلش مموری می‌ریزم و به صورت حضوری یا از طریق شورای روستا به دست دانش‌آموزان می‌رسانم. معلم متعهد راهش را پیدا می‌کند.

آیا حاضرید نظافت کلاس را خودتان انجام دهید اگر سرایدار نباشد؟

یه لحظه بذارید فکر کنم… بله، چرا که نه؟ محیط تمیز شرط یادگیری است. اگر سرایدار نباشد، با کمک خود بچه‌ها و در قالب فعالیت گروهی کلاس را تمیز می‌کنیم. این خودش درس مسئولیت‌پذیری برای دانش‌آموزان است.

اگر دانش‌آموزی به شما بی‌احترامی کرد، حق دارید او را از کلاس اخراج کنید؟

خب، بذارید از اول بگم که اخراج دانش‌آموز پاک کردن صورت مسئله است. طبق آیین‌نامه انضباطی، ما حق اخراج دائم نداریم. باید با صبر و حوصله دلیل پرخاشگری را پیدا کنیم و با روش‌های تربیتی اصلاحش کنیم.

نقش شورای معلمان در تصمیم‌گیری‌های مدرسه چیست؟

اگه بخوام صادق باشم، شورا مغز متفکر مدرسه است. ما در شورا مشکلات آموزشی و انضباطی را مطرح می‌کنیم و با خرد جمعی تصمیم می‌گیریم. تک‌روی در مدرسه جایی ندارد و باید تابع نظر جمع باشیم.

چقدر به روانشناسی رشد کودک و نوجوان مسلط هستید؟

به نظرم بهترین راهش مطالعه مداوم است. من می‌دانم که دانش‌آموز ابتدایی تفکر عینی دارد و نوجوان تفکر انتزاعی. روش تدریس باید متناسب با مرحله رشد شناختی دانش‌آموز تغییر کند تا اثرگذار باشد.

اگر متوجه اعتیاد یا بزهکاری یکی از دانش‌آموزان شوید، وظیفه شما چیست؟

من همیشه این‌جوری عمل می‌کنم که موضوع را کاملاً محرمانه نگه می‌دارم. بلافاصله با مشاور مدرسه در میان می‌گذارم تا ایشان با خانواده ارتباط بگیرد. برخورد مستقیم یا علنی کردن موضوع می‌تواند دانش‌آموز را فراری دهد.

چرا ظاهر و پوشش معلم در کلاس اهمیت دارد؟

تو عمل این‌جوری پیش می‌ره که دانش‌آموزان بیشتر از حرف‌های ما، از ظاهر و رفتار ما الگو می‌گیرند. پوشش مرتب و موقر نشان‌دهنده احترام ما به کلاس درس است و ناخودآگاه روی نظم‌پذیری بچه‌ها هم تأثیر مثبت می‌گذارد.

آیا حاضرید هزینه خرید ماژیک یا کاغذ را از جیب خودتان بدهید؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که بودجه مدارس محدود است. اگر ببینم آموزش معطل یک بسته ماژیک مانده، قطعاً تهیه می‌کنم. این هزینه نیست، سرمایه‌گذاری روی یادگیری بچه‌هایی است که آینده کشورند.

اگر والدین نسبت به نمره پایین فرزندشان معترض باشند، چطور قانعشان می‌کنید؟

چیزی که تجربه به من یاد داده، استناد به مستندات است. من دفتر کلاسی، اوراق امتحانی و نمودار فعالیت‌های کلاسی دانش‌آموز را نشان می‌دهم تا والدین ببینند نمره حاصل عملکرد واقعی فرزندشان است، نه سلیقه شخصی من.

برنامه شما برای روز اول مدرسه چیست؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که روز اول خشت اول است. من به جای تدریس خشک، وقتم را صرف آشنایی، یخ‌شکنی و تدوین قوانین کلاس با مشارکت خود بچه‌ها می‌کنم تا فضای امن روانی ایجاد شود.

تفاوت تنبیه و تشویق در فرآیند یادگیری چیست؟

ببینید، تو این موقعیت علم ثابت کرده که تشویق پیشران است و تنبیه ترمز. من سعی می‌کنم ۹۰ درصد تمرکزم روی تقویت رفتارهای مثبت باشد تا رفتارهای منفی خود به خود کمرنگ شوند.

اگر حدود ۲۰ دانش‌آموز در یک کلاس کوچک و گرم باشند، چطور تدریس می‌کنید؟

همون‌طور که می‌دونید شرایط ایده‌آل همیشه فراهم نیست. سعی می‌کنم با باز گذاشتن پنجره‌ها و دادن استراحت‌های کوتاه بین درس، فضا را قابل تحمل کنم. همچنین فعالیت‌های نشسته و آرام را جایگزین تحرک زیاد می‌کنم.