سوالات مصاحبه پالایشگاه آبادان

تفاوت اصلی استاندارد سوخت تولیدی در فاز ۲ با واحدهای قدیمی چیست؟

خب واقعیتش اینه که تمرکز اصلی ما در طرح تثبیت ظرفیت، روی ارتقاء کیفیت به سطح یورو ۵ است. در واحدهای قدیمی میزان گوگرد و آروماتیک‌ها بالا بود، اما در فاز جدید با استفاده از کاتالیست‌های مدرن، شاخص‌های زیست‌محیطی بنزین و گازوئیل به شدت سخت‌گیرانه کنترل می‌شه.

در صورت اعلام وضعیت اضطراری هنگام اورهال، اولین اقدام شما در سیستم PTW چیست؟

بلافاصله بعد از این که آلارم به صدا در اومد، طبق پروتکل سیستم‌های ایمنی یکپارچه، تمام مجوزهای کار یا همون Permit to Work باید لغو بشه. اولویت من چک کردن تگ‌های LOTO روی تجهیزات حیاتیه تا مطمئن بشم انرژی‌های خطرناک ایزوله باقی می‌مونن و تیم تعمیرات در امان هستن.

فرآیند لایسنسور Axens در واحد‌های کاتالیستی چه مزیتی ایجاد می‌کند؟

به نظرم بهترین راهش اینه که به بازدهی اکتان نگاه کنیم. تکنولوژی Axens به ما اجازه می‌ده فرآیندهای ایزومریزاسیون و ریفرمینگ رو با راندمان خیلی بالاتر انجام بدیم که نتیجه‌اش تولید بنزین با کیفیت‌تری هست که استانداردهای صادراتی رو هم پاس می‌کنه.

تجربه کار با سیستم‌های توزیع شده DCS مثل Yokogawa را دارید؟

من این‌جوری یاد گرفتم که در اتاق کنترل، مانیتورینگ دقیق لوپ‌های کنترلی حیاتیه. کار با سیستم Yokogawa یا حتی Siemens PCS7 نیاز به درک عمیق از منطق فازی و PID کنترلرها داره تا بتونیم نوسانات دمایی برج‌های تقطیر رو بدون تریپ خوردن واحد مدیریت کنیم.

اگر در سامانه ستاد با خطای بارگذاری اسناد مناقصه روبرو شوید، چه می‌کنید؟

طبیعتاً تو این کار زمان حرف اول رو می‌زنه. اگر سامانه ستاد ارور بده، اول چک می‌کنم که توکن سخت‌افزاری درست متصل باشه و حجم فایل‌ها رو با استاندارد سامانه تدارکات الکترونیکی دولت تطبیق می‌دم، چون کوچکترین تاخیر ممکنه باعث رد شدن پاکت‌های مناقصه این مجموعه بشه.

چرا آنالیز دقیق نمونه‌ها با دستگاه HPLC در آزمایشگاه اهمیت دارد؟

ببینید، تو این موقعیت بحث فقط کیفیت نیست، بحث ایمنیه. دستگاه کروماتوگرافی HPLC به ما نشون می‌ده که آیا ترکیبات آروماتیک یا پلی‌مرهای ناخواسته در محصول نهایی وجود داره یا نه. غفلت در این تست‌ها می‌تونه کل محموله صادراتی رو برگشت بزنه.

در مواجهه با همکار پیمانکاری که قوانین HSE را نقض می‌کند، چه واکنشی دارید؟

یه اصل مهم تو این کار، شوخی نداشتن با ایمنیه. اگر ببینم کسی بدون مجوز یا تجهیزات حفاظت فردی وارد زون عملیاتی شده، کار رو متوقف می‌کنم. اینجا بحث رفاقت نیست، بحث جون آدم‌هاست و قوانین HSE برای دکور نوشته نشدن.

نقش واحد تقطیر در خلأ برای تولید فرآورده‌های سنگین چیست؟

اگه بخوام صادق باشم، قلب تپنده تولید قیر و نفت کوره همین‌جاست. ما ته‌مانده‌های برج اتمسفریک رو می‌فرستیم اینجا تا با کاهش فشار، هیدروکربن‌های سنگین رو جدا کنیم. این خروجی مستقیماً خوراک پلنت قیرسازی رو تامین می‌کنه که برای جاده‌سازی استراتژیکه.

چگونه تنش‌های ناشی از شیفت‌های لانگ در منطقه گرمسیر را مدیریت می‌کنید؟

چیزی که تجربه به من یاد داده اینه که آمادگی ذهنی مهم‌تر از جسمیه. کار در منطقه آزاد اروند با اون رطوبت و گرما، فرسایشیه. من سعی می‌کنم با تمرکز روی تسک‌های حساس و تقسیم انرژی بین ساعات شیفت، پرفورمنس خودم رو در سطح مطلوب نگه دارم.

اگر سیستم نرم‌افزار تدبیر در انبار قطعات قطع شود، چطور موجودی می‌گیرید؟

درسته که نرم‌افزار حسابداری تدبیر تمام گردش کالا رو ثبت می‌کنه، اما من همیشه این‌جوری پیش می‌رم که یه بک‌آپ دستی یا فایل اکسل آفلاین برای مواقع اضطراری داشته باشم. نباید عملیات تعمیرات بخاطر قطعی شبکه و عدم دسترسی به کد کالا متوقف بشه.

چرا در پمپ‌های سانتریفیوژ نفت خام از مکانیکال سیل استفاده می‌شود؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که نشتی نفت خام یعنی فاجعه زیست‌محیطی و خطر آتش‌سوزی. پکینگ‌های قدیمی جوابگو نیستن، برای همین در این مجموعه استفاده از مکانیکال سیل‌های کارتریجی استاندارد شده تا ریسک نشتی سیالات فرار به صفر برسه.

در صورت نوسان شدید فشار در برج تقطیر، اولین اقدام شما در اتاق کنترل چیست؟

وقتی با این موقعیت روبرو می‌شم، اول خونسردیم رو حفظ می‌کنم و سریع لوپ‌های کنترلی مرتبط در سیستم Yokogawa رو چک می‌کنم. ممکنه مشکل از ریفلاکس باشه یا نوسان خوراک. اولویت، استیبل کردن شرایط قبل از رسیدن به نقطه تریپ و شات‌داون ناخواسته است.

تفاوت بنزین پیرولیز با بنزین معمولی تولیدی واحد تبدیل کاتالیستی چیست؟

سوال جالبیه. بنزین پیرولیز معمولاً محصول جانبی واحدهای الفین هست و آروماتیک بالایی داره که نیاز به هیدروژناسیون داره، در حالی که بنزین واحد ریفرمینگ که با لایسنس Axens کار می‌کنه، مستقیماً اکتان بالایی داره و برای تنظیم مشخصات نهایی سوخت یورو ۵ استفاده می‌شه.

برای کالیبراسیون ترانسمیترهای فشار در سایت چه استانداردی را رعایت می‌کنید؟

تا حالا هر وقت خواستم تجهیزی رو کالیبره کنم، اول مطمئن شدم که ایزولاسیون کامل انجام شده. بعدش طبق دستورالعمل سازنده و با استفاده از کالیبراتورهای دقیق، نقطه صفر و اسپن رو تنظیم می‌کنم تا دیتای ارسالی به اتاق کنترل دقیقاً با فشار واقعی خط لوله یکی باشه.

چگونه کیفیت آب ورودی به بویلرها را پایش می‌کنید؟

از نظر من اولویت با کنترل PH و هدایت الکتریکیه. اگه سختی آب بالا باشه، تیوب‌های بویلر رسوب می‌گیره و راندمان حرارتی افت می‌کنه. برای همین نمونه‌گیری‌های مداوم و تزریق مواد شیمیایی آنتی‌اسکیل جزو روتین‌های اصلی واحد یوتیلیتی هست.

اگر متوجه شوید یکی از ولوهای کنترلی روی سیستم Siemens PCS7 فیدبک غلط می‌دهد، چه می‌کنید؟

منطقی‌ترین کار اینه که اول لوپ رو روی حالت دستی (Manual) بذاریم تا کنترل فرآیند از دست نره. بعدش سریع به بچه‌های ابزار دقیق در فیلد اطلاع می‌دم تا پوزیشنر ولو رو چک کنن. اعتماد کورکورانه به مانیتور وقتی فیدبک مشکوکه، خطرناکه.

اهمیت رعایت Chain of Command در هنگام بروز حادثه چیست؟

به عقیده من، تو لحظه بحران، چندصدایی سمه. باید دقیقاً طبق چارت سازمانی گزارش بدیم. اگر هر کسی سر خود عمل کنه، تیم آتش‌نشانی و بهره‌برداری هماهنگ نمی‌شن و ممکنه یه حادثه کوچیک در مخازن تبدیل به یه فاجعه در کل منطقه آزاد اروند بشه.

کاربرد گاز مایع (LPG) تولیدی پالایشگاه بجز مصارف خانگی چیست؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه توضیح دادم که LPG ما فقط سوخت نیست. این محصول خوراک بسیار با ارزشی برای پتروشیمی‌های همجوار جهت تولید الفین‌هاست. ارزش افزوده‌ای که در زنجیره تامین پتروشیمی ایجاد می‌کنه خیلی بیشتر از سوزوندنش توی خونه‌هاست.

اگر با نرم‌افزار تدبیر کار کرده باشید، نحوه ثبت حواله خروج کالا چگونه است؟

معمولاً تو این شرایط، انباردار بدون برگه درخواست کالای امضا شده توسط مدیر واحد فنی، هیچ قطعه‌ای رو خارج نمی‌کنه. در سیستم تدبیر، سند خروج حتماً باید عطف بشه به کد مرکز هزینه اون پروژه خاص تا شفافیت مالی حفظ بشه.

آیا حاضرید در ایام تعطیل برای تعمیرات اضطراری (Overhaul) در سایت بمانید؟

چیزی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن اینه که فکر می‌کنن کار در نفت یعنی ساعت اداری. من می‌دونم که وقتی اورهال شروع می‌شه، شب و روز نداریم. تعهد به راه‌اندازی سریع واحد یعنی اینکه تا وقتی فلر روشن نشه، خونه رفتنی در کار نیست.

چرا اندازه ذرات در کاتالیست‌های واحد RFCC اهمیت دارد؟

من اینو این‌جوری دیدم که اگه سایز ذرات کاتالیست یکنواخت نباشه، فرآیند سیالیت در بستر راکتور بهم می‌ریزه. ذرات خیلی ریز باعث گرفتگی سایکلون‌ها می‌شن و ذرات درشت هم سطح تماس واکنش رو کم می‌کنن، پس کنترل دانه بندی در آزمایشگاه حیاتیه.

فرآیند LOTO دقیقاً در چه مرحله‌ای از تعمیرات اجرا می‌شود؟

به هر حال ایمنی شوخی نیست. سیستم قفل و برچسب یا همون LOTO باید دقیقاً قبل از شروع هرگونه دمونتاژ تجهیزات انجام بشه. یعنی اول جریان برق یا سیال قطع می‌شه، قفل زده می‌شه و کلید دست مسئول ایمنی می‌مونه تا هیچکس اشتباهی سیستم رو استارت نکنه.

در آنالیز بنزین یورو ۵، کدام پارامترها خط قرمز هستند؟

یه اصل مهم تو این کار، رعایت حد مجاز گوگرد و بنزنه. طبق استانداردهای جدید، گوگرد باید زیر ۱۰ ppm باشه. اگر دستگاه‌های آنالایزر نشون بدن که گوگرد بالاست، یعنی واحد تصفیه هیدروژنی درست کار نمی‌کنه و محصول باید ریجکت بشه.

آیا با نحوه شرکت در مناقصات از طریق سامانه ستاد آشنایی دارید؟

من این‌جوری یاد گرفتم که تمام مراحل از دریافت اسناد تا بارگذاری پاکت‌های قیمت و تضمین بانکی باید در بستر سامانه تدارکات الکترونیکی دولت انجام بشه. حتی بازگشایی پاکت‌ها هم آنلاینه و شفافیت این سیستم جلوی خیلی از ابهامات رو می‌گیره.

نقش واحد Visbreaking در کاهش ویسکوزیته چیست؟

نکته کلیدی اینجاست که ما نمی‌تونیم ته‌مانده‌های سنگین برج خلأ رو همین‌طوری بفروشیم. در واحد ویسبریکینگ با شکست حرارتی ملایم، گرانروی نفت کوره رو کاهش می‌دیم تا برای سوخت نیروگاه‌ها مناسب بشه و پمپاژش راحت‌تر انجام بگیره.

اگر یکی از پمپ‌های اصلی فیدبک ارتعاش بالا بدهد، چه تصمیمی می‌گیرید؟

واقعیتش رو بخواید، ارتعاش بالا یعنی یه جای کار میلنگه، شاید ناهمراستایی شفت باشه یا خرابی بیرینگ. من ریسک نمی‌کنم و دستور سوییچ روی پمپ یدک (Standby) رو می‌دم تا واحد عملیاتی متوقف نشه، بعدش تیم مکانیک باید پمپ اصلی رو بازرسی کنن.

چگونه با اپراتوری که تجربه بیشتری از شما دارد اما اشتباه می‌کند برخورد می‌کنید؟

به تجربه ثابت شده که احترام به پیشکسوت واجبه، اما ایمنی واجب‌تر. من با لحن محترمانه و در خلوت بهش یادآوری می‌کنم که طبق دستورالعمل جدید، این روش کار ریسک داره. هدف ما اصلاح فرآینده، نه زیر سوال بردن سابقه افراد.

تفاوت قیر دمیده و قیر نفوذی در چیست؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم فرقش تو نحوه فرآورشه. قیر نفوذی مستقیماً از برج خلأ میاد و گریدبندی داره، اما قیر دمیده رو با هوادهی در راکتورهای مخصوص اکسید می‌کنیم تا حساسیت حرارتیش کم بشه و برای عایق‌کاری‌های خاص مناسب‌تر باشه.

اگر گزارش مغایرت در سیستم تدبیر با موجودی واقعی انبار مواجه شدید، چه می‌کنید؟

تو این موقعیت خاص، اول باید ورودی و خروجی‌های ثبت نشده رو چک کنم. گاهی قطعه‌ای برای تعمیرات فوری خارج شده و هنوز رسید نشده. اگر خطای انسانی نبود، باید یه انبارگردانی موردی انجام بشه تا دلیل اختلاف مشخص بشه.

حدوداً چند درصد از محصولات پالایشگاه به پتروشیمی‌ها ارسال می‌شود؟

یه لحظه فکر می‌کنم… دقیقش بستگی به خوراک ورودی داره، اما حدوداً ۲۰ تا ۳۰ درصد محصولات سبک مثل نفتا و LPG به عنوان خوراک استراتژیک به پتروشیمی‌های بندرامام و منطقه ویژه می‌ره تا زنجیره ارزش تکمیل بشه.

چرا در پروژه‌های اورهال، استفاده از نرم‌افزار کنترل پروژه حیاتی است؟

به هر حال تو عمل، زمان یعنی پول. در پروژه‌های اورهال که خط تولید متوقف شده، هر ساعت تاخیر میلیاردها تومن ضرر می‌زنه. نرم‌افزارهایی مثل MSP به ما کمک می‌کنن مسیر بحرانی (Critical Path) رو شناسایی کنیم و منابع رو درست تخصیص بدیم.

اگر دستگاه HPLC در آزمایشگاه مرکزی کالیبره نباشد، چه ریسکی دارد؟

یه اصل مهم تو این کار، اعتماد به داده‌هاست. اگر HPLC کالیبره نباشه، ممکنه میزان ترکیبات مضر رو کمتر از حد واقعی نشون بده و ما سوخت غیراستاندارد رو به بازار بفرستیم. این یعنی هم جریمه سنگین محیط زیستی و هم بدنامی برند.

نحوه برخورد شما با نشتی جزئی در فلنج‌های خط لوله چیست؟

من این‌جوری یاد گرفتم که هیچ نشتی‌ای “جزئی” نیست. اول با دتکتورهای گاز، میزان خطر رو می‌سنجم. اگر قابل رفع باشه با آچارکشی (Hot Bolting) انجام می‌دیم، وگرنه باید مجوز کار (PTW) صادر بشه و خط رو ایزوله کنیم تا واشر تعویض بشه.

در سیستم‌های مالی، تنخواه گردان پروژه چگونه مدیریت می‌شود؟

نکته کلیدی اینجاست که تمام خریدهای خرد باید فاکتور رسمی داشته باشن. در سیستم حسابداری تدبیر، ما سقف مشخصی برای تنخواه داریم و تا وقتی اسناد قبلی در سامانه تایید و بسته نشه، شارژ مجدد انجام نمی‌شه تا انضباط مالی حفظ بشه.

اهمیت استفاده از آب‌بندهای خشک (Dry Gas Seal) در کمپرسورها چیست؟

واقعیتش رو بخواید، تکنولوژی‌های قدیمی روغنی پردردسر بودن. سیل‌های گازی خشک هم اصطکاک کمتری دارن و هم از آلوده شدن گاز فرآیندی با روغن جلوگیری می‌کنن. این برای کمپرسورهای حساس واحدهای بنزین‌سازی خیلی حیاتیه.

اگر همکارتان در شیفت شب دچار گرمازدگی شدید شد، چه می‌کنید؟

به تجربه ثابت شده که تو هوای شرجی جنوب این اتفاق زیاد میفته. اولویت اولم انتقالش به جای خنک و دادن مایعات الکترولیته. بعدش سریع به بهداری سایت و سوپروایزر شیفت اطلاع می‌دم تا جایگزین بفرستن و پست عملیاتی خالی نمونه.

چرا پایش خوردگی در خطوط لوله انتقال فرآورده مهم است؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم دشمن شماره یک ما خوردگیه. استفاده از کوپن‌های خوردگی و تزریق مواد بازدارنده (Corrosion Inhibitor) یه سرمایه‌گذاریه، نه هزینه. چون تعویض خط لوله تو منطقه شلوغی مثل آبادان عملاً غیرممکنه و هزینه‌بره.

کار با سامانه جامع تجارت برای واردات قطعات یدکی چگونه است؟

تو این موقعیت خاص، چون ما در منطقه آزاد اروند هستیم، قوانین گمرکی کمی فرق می‌کنه اما باز هم ثبت سفارش و تخصیص ارز باید از طریق سامانه انجام بشه تا بتونیم قطعات های‌تک ابزار دقیق رو از گمرک ترخیص کنیم.

حدوداً چند ساعت آموزش ایمنی قبل از ورود به سایت الزامی است؟

خب، سوال جالبیه. معمولاً برای نفرات جدید یه دوره فشرده حدوداً ۴۰ تا ۵۰ ساعته HSE عمومی و تخصصی اجباریه. تا وقتی کارت ایمنی صادر نشه، حراست اجازه ورود به زون‌های عملیاتی رو نمی‌ده.

تفاوت سیستم ESD با DCS در چیست؟

به نظرم این بهترین جواب می‌تونه باشه: DCS یا همون سیستم توزیع‌شده مثل Yokogawa مغز متفکر تولیده و کارش تنظیمه، اما ESD یا سیستم توقف اضطراری، ترمز اضطراریه. ESD مستقله و فقط وقتی وارد مدار می‌شه که شرایط از کنترل خارج شده باشه تا جلوی انفجار رو بگیره.

اگر دمای کوره واحد تقطیر ناگهان بالا برود، چه خطری دارد؟

من اینو این‌جوری می‌گم که دمای بالا یعنی ککینگ (Coking) داخل لوله‌ها. اگه کک تشکیل بشه، انتقال حرارت کم می‌شه و لوله‌ها هات‌اسپات (Hot Spot) می‌زنن که ممکنه پاره بشن. باید سریع جریان سوخت مشعل‌ها رو کم کنیم و دبی ورودی رو چک کنیم.

چرا استفاده از اکچویتورهای پنوماتیک در سایت ترجیح داده می‌شود؟

خب، بذارید این‌جوری بگم که توی محیطی که پر از گازهای قابل اشتعاله، برق یعنی جرقه و خطر. سیستم‌های هوای ابزار دقیق ایمن‌ترن (Intrinsically Safe) و اگه برق قطع بشه، هوای ذخیره شده می‌تونه ولو رو تو حالت ایمن (Fail Safe) قرار بده.

تجربه شما در کار تیمی هنگام تعمیرات اساسی چیست؟

یه لحظه بذارید فکر کنم… توی اورهال قبلی، ما یه تیم چندرشته‌ای بودیم. بچه‌های مکانیک، برق و ابزار دقیق باید مثل چرخ‌دنده با هم هماهنگ می‌شدن. من یاد گرفتم که تک‌روی باعث دوباره‌کاری می‌شه و کل برنامه زمان‌بندی پروژه رو بهم می‌ریزه.

نقش واحد SRU (بازیافت گوگرد) در پالایشگاه چیست؟

خب، بذارید از اول بگم. گازهای اسیدی که از واحدهای تصفیه میان پر از H2S هستن که کشنده‌ست. واحد SRU این سم رو می‌گیره و تبدیل به گوگرد جامد می‌کنه. هم جون پرسنل رو نجات می‌ده، هم محصول جانبی با ارزش تولید می‌کنه.

اگر با مشتریان خریدار قیر صادراتی تعارض پیدا کنید، چه می‌کنید؟

فرض کنیم که مشتری ادعا داره کیفیت بار پایینه. من با تکیه بر برگه آنالیز آزمایشگاه و نمونه شاهد (Reference Sample) که نگه داشتیم، با آرامش و منطق فنی صحبت می‌کنم. هدف ما حفظ بازاره، اما نه به قیمت زیر سوال رفتن اعتبار فنی آزمایشگاه.

چگونه از یخ‌زدگی خطوط در زمستان جلوگیری می‌کنید؟

هنگامی که هوا سرد می‌شه، ویسکوزیته مواد بالا می‌ره و ممکنه خطوط آب یا کندانس یخ بزنن. چک کردن مداوم استیم تریسینگ‌ها (Steam Tracing) و عایق‌کاری درست لوله‌ها وظیفه روتین ماست تا عملیات متوقف نشه.

آیا با نرم‌افزارهای شبیه‌سازی فرآیند مثل HYSYS کار کرده‌اید؟

خوشبختانه من تجربه مدل‌سازی واحد تقطیر رو دارم. با HYSYS می‌تونیم تغییرات خوراک رو شبیه‌سازی کنیم و ببینیم چه تاثیری روی محصولات نهایی داره، قبل از اینکه ریسک کنیم و تو واحد واقعی تغییر ایجاد کنیم.

اگر مجوز کار گرم (Hot Work Permit) امضا نشده باشد، جوشکاری می‌کنید؟

تلاش می‌کنم که کار پیش بره، اما تحت هیچ شرایطی بدون امضای پرمیت جوشکاری نمی‌کنم. حتی اگه مدیر بگه عجله داریم. یه جرقه کوچیک تو محوطه گازی می‌تونه آخرین اشتباه زندگی آدم باشه. قانون PTW خط قرمزه.

درصد خطای مجاز در سیستم‌های میترینگ (Metering) چقدر است؟

معمولاً استانداردها خیلی سخت‌گیرانه هستن، یه چیزی حدود ۰.۲ تا ۰.۵ درصد. چون اینجا بحث انتقال مالکیت (Custody Transfer) نفت و پوله. هر خطای کوچیک در درازمدت ضرر مالی سنگینی به شرکت می‌زنه.

چرا فشار مثبت در اتاق کنترل (Control Room) اهمیت دارد؟

اصولاً اتاق کنترل پناهگاه امنه. ما فشار داخل رو کمی بالاتر از بیرون نگه می‌داریم تا اگر نشت گاز سمی یا دودی در سایت اتفاق افتاد، به داخل اتاق نفوذ نکنه و اپراتورها بتونن در محیط ایمن واحد رو شات‌داون کنن.