سوالات مصاحبه پتروشیمی شیراز

فرآیند استریپینگ CO2 در واحد اوره تحت لایسنس Stamicarbon چه مزیتی نسبت به روش‌های سنتی دارد؟

به نظرم بهترین راهش اینه که روی راندمان تمرکز کنیم. در این تکنولوژی، با تزریق گاز دی‌اکسید کربن به عنوان عامل عریان‌ساز در فشار بالا، تجزیه کاربامات به اوره با سرعت و بازدهی بسیار بالاتری انجام می‌شود. این یعنی کاهش مصرف بخار و انرژی در کل چرخه تولید که برای واحد بزرگی مثل این مجموعه حیاتی است.

در صورت نشت آمونیاک در مخازن ذخیره، اولین اقدام حیاتی طبق استانداردهای HSE-MS چیست؟

بلافاصله بعد از این که آلارم نشت فعال شد، اولویت با ایزوله کردن منطقه و فعال‌سازی پرده‌های آب (Water Curtain) برای جذب بخارات آمونیاک است. همزمان تخلیه نفرات به سمت بادنما و خلاف جهت باد باید انجام شود. اینجا سرعت عمل حرف اول را می‌زند.

چرا موقعیت جغرافیایی این مجتمع و دسترسی به سد درودزن یک مزیت استراتژیک محسوب می‌شود؟

خب واقعیتش اینه که صنعت پتروشیمی تشنه‌ی آب است. نزدیکی به سد درودزن یعنی تأمین پایدار آب خنک‌کننده برای مبدل‌ها و بویلرها بدون نگرانی از نوسانات فصلی که در مقایسه با سایر پلنت‌ها که مشکل تأمین آب دارند، یک برگ برنده بزرگ محسوب می‌شود.

تفاوت اصلی نیترات آمونیوم گرید کشاورزی با گرید انفجاری در چیست؟

نکته کلیدی اینجاست که تفاوت در دانسیته و تخلخل گرانول‌هاست. در گرید انفجاری که برای معادن استفاده می‌شود، تخلخل را بالا می‌بریم تا جذب سوخت مایع بهتر انجام شود، اما در کشاورزی هدف جذب آرام و پیوسته است.

اگر در شیفت شب با افت ناگهانی فشار در راکتور سنتز مواجه شدید، چه می‌کنید؟

منطقاً در چنین شرایطی نباید دستپاچه شد. اول چک می‌کنم که آیا خوراک ورودی قطع شده یا نه، چون افت فشار معمولاً نشانه قطع جریان است. بعد از هماهنگی با اتاق کنترل، سریعاً ولوهای ایمنی را بررسی می‌کنیم تا از برگشت مواد جلوگیری شود.

چگونه با همکاری که اصول ایمنی کار با اسید نیتریک را رعایت نمی‌کند برخورد می‌کنید؟

ببینید، تو این موقعیت شوخی نداریم. ابتدا خیلی دوستانه خطرات سوختگی شدید با اسید را به او یادآوری می‌کنم، اما اگر تکرار کرد، قطعاً به مسئول HSE واحد گزارش می‌دهم چون ایمنی تیم خط قرمز من است.

کاربرد محصول جانبی آرگون در صنایع پایین‌دستی چیست؟

طبیعتاً تو این کار می‌دانیم که آرگون یک گاز خنثی و باارزش است. بیشتر برای صنایع جوشکاری تخصصی (TIG) و صنایع فولادسازی جهت جلوگیری از اکسیداسیون مذاب استفاده می‌شود که ارزش افزوده خوبی برای مجتمع ایجاد می‌کند.

آیا حاضرید برای تعمیرات اضطراری (Overhaul) در ایام تعطیل در سایت بمانید؟

وقتی وارد این فیلد کاری شدیم یعنی پذیرفتیم که تولید پیوسته است. قطعا در زمان اورهال که کلیدی‌ترین زمان برای بازدهی سالانه است، حضور من و تیم در کنار خط تولید اولویت دارد و ساعت کاری معنایی ندارد.

عدد تقریبی ظرفیت تولید اوره در فازهای توسعه‌ای این شرکت چقدر است؟

اگر بخوام صادق باشم عدد دقیق لحظه‌ای در ذهن نیست اما می‌دانم با طرح‌های توسعه‌ای، ظرفیت تولید اوره به چیزی حدود یک میلیون و خورده‌ای تن در سال رسیده که این مجموعه را به قطب دوم تولید اوره کشور تبدیل کرده است.

با توجه به حساسیت کاتالیست‌ها در واحد آمونیاک، مهم‌ترین عامل مخرب آن‌ها چیست؟

چیزی که تجربه به من یاد داده این است که گوگرد دشمن خونی کاتالیست‌های ریفرمر است. حتی چند پی‌پی‌ام گوگرد می‌تواند کل بستر کاتالیست را مسموم و غیرفعال کند، بنابراین پایش مداوم واحد گوگردزدایی حیاتی است.

نقش متانول به عنوان محصول جانبی در زنجیره ارزش شرکت چیست؟

از نظر من اولویت با این دیدگاه است که متانول فقط یک محصول جانبی ساده نیست. بلکه به عنوان خوراک واحد‌های پایین‌دستی برای تولید فرمالدهید و رزین‌ها عمل می‌کند و تنوع سبد محصولات این مجتمع را تضمین می‌کند.

در سیستم‌های UAN (کود مایع ازته)، مهم‌ترین پارامتر کنترلی برای جلوگیری از کریستالیزه شدن چیست؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که دما و غلظت باید در تعادل باشند. اگر دمای محلول از حد مشخصی پایین‌تر بیاید یا غلظت نیترات آمونیوم نامتوازن شود، ریسک تشکیل کریستال و گرفتگی لوله‌ها به شدت بالا می‌رود.

چگونه تنش ناشی از کار با مواد پرخطر مثل اسید نیتریک را مدیریت می‌کنید؟

من اینو این‌جوری دیدم که ترس ناشی از ناآگاهی است. وقتی تمام پروتکل‌های ایمنی و استفاده از PPE مناسب را بلد باشیم و تمرین کرده باشیم، استرس جای خود را به احتیاط حرفه‌ای می‌دهد.

اگر دستورالعملی از سمت سرپرست واحد دریافت کنید که با استاندارد ISO 45001 مغایرت دارد، چه می‌کنید؟

قانوناً در محیط عملیاتی نباید کورکورانه اطاعت کرد. با احترام و به صورت خصوصی، مغایرت دستور را با استاندارد ایمنی به ایشان توضیح می‌دهم، چون مسئولیت جان نفرات با همه ماست.

فرآیند گرانول‌سازی اوره در این پلنت چه تفاوتی با تولید پریل دارد؟

به هر حال تفاوت در سایز و استحکام است. در گرانول‌سازی، محصول نهایی درشت‌تر و سخت‌تر است و برای حمل و نقل طولانی و صادرات مناسب‌تر است، در حالی که پریل نرم‌تر و ریزتر است.

وظیفه اصلی کمپرسورهای سانتریفیوژ در واحد آمونیاک چیست؟

همون‌طور که می‌دونید قلب تپنده واحد سنتز همین کمپرسورها هستند. وظیفه دارند گاز سنتز را تا فشارهای بسیار بالا (حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ بار) فشرده کنند تا واکنش تولید آمونیاک در راکتور امکان‌پذیر شود.

تجربه شما در کار تیمی با اپراتورهای اتاق کنترل و سایت من چگونه است؟

تو عمل این‌جوری پیش می‌ره که اتاق کنترل مغز است و سایت من، دست و پای سیستم. هماهنگی مداوم با بی‌سیم و اعتماد به دیتایی که از سایت می‌رسد، کلید جلوگیری از تریپ خوردن واحد است.

در صورت مشاهده نوسان در سطح درام بخار (Steam Drum)، تحلیل شما چیست؟

معمولاً تو این شرایط پدیده Swell و Shrink را بررسی می‌کنیم. تغییر ناگهانی بار بویلر یا فشار می‌تواند باعث تغییر حجم حباب‌های بخار داخل آب شود و سطح کاذب ایجاد کند که باید سریع کنترل شود.

میزان مصرف آب خام مجتمع از سد درودزن حدوداً چقدر است؟

دقیقش متغیره ولی یه چیزی حدود چندین هزار متر مکعب در ساعت برای کولینگ تاورها و بویلرها نیاز است که نشان‌دهنده اهمیت حیاتی مدیریت منابع آب در این منطقه است.

برای بهبود راندمان برج‌های جذب در واحد اسید نیتریک چه پیشنهادی دارید؟

اگر اجازه بدید این‌طور بگم که کنترل دقیق دما و فشار در سینی‌ها و استفاده از پکینگ‌های مدرن می‌تواند سطح تماس گاز و مایع را بالا برده و راندمان جذب $NO_x$ را به شکل چشمگیری افزایش دهد.

در فرآیند تولید UAN، نسبت اختلاط اوره و نیترات آمونیوم چه تاثیری دارد؟

واقعیتش رو بخواید این نسبت دقیقاً نقطه انجماد و میزان نیتروژن محصول را تعیین می‌کند. هرچه بالانس دقیق‌تر باشد، پایداری محلول در هوای سرد بیشتر شده و کیفیت نهایی برای مشتریان صادراتی تضمین می‌شود.

اگر پمپ فید اوره (Urea Feed Pump) دچار کاویتاسیون شود، چه نشانه‌هایی دارد؟

صدای تق‌تق شبیه برخورد سنگ‌ریزه و نوسان شدید در آمپر موتور و فشار خروجی، تابلوترین علائم هستند. در این حالت باید سریعاً هد مکش (NPSH) را چک کنیم تا به پروانه‌ها آسیب نرسد.

چطور انگیزه خود را در کارهای روتین و تکراری شیفت حفظ می‌کنید؟

من همیشه این‌جوری به قضیه نگاه می‌کنم که در صنعت نفت، هیچ روزی شبیه روز قبل نیست. همین پایش‌های روتین است که از حوادث بزرگ جلوگیری می‌کند و حس موثر بودن در تولید ملی به من انگیزه می‌دهد.

واکنش شما در برابر نشت اسید روی لباس همکار در آزمایشگاه چیست؟

در مواجهه با این چالش، ثانیه‌ها تعیین‌کننده‌اند. بلافاصله او را زیر دوش ایمنی (Safety Shower) می‌برم و لباس‌های آلوده را در حین شستشو با آب فراوان جدا می‌کنیم، بدون اینکه وقت را برای خنثی‌سازی شیمیایی تلف کنیم.

مزیت استفاده از پوشش‌های ضدخوردگی در مبدل‌های واحد اوره چیست؟

به تجربه ثابت شده که کاربامات آمونیوم به شدت خورنده است. استفاده از آلیاژهای خاص و تزریق هوای غیرفعال‌ساز (Passivation Air) لایه اکسیدی محافظ را روی تیوب‌ها حفظ می‌کند و عمر تجهیزات گران‌قیمت را بالا می‌برد.

حد مجاز $NO_x$ در خروجی استک واحد اسید نیتریک طبق استانداردهای محیط زیستی چقدر است؟

عدد دقیقش بسته به استاندارد منطقه متغیره اما معمولاً باید زیر ۲۰۰ پی‌پی‌ام نگه داشته شود. پایش آنلاین این پارامتر برای جلوگیری از جریمه‌های سنگین محیط زیستی و حفظ سلامت منطقه مرودشت حیاتی است.

چرا پمپ‌های آمونیاک معمولاً دارای مکانیکال سیل دوبل هستند؟

یه اصل مهم تو این کار اینه که نشت آمونیاک یعنی فاجعه. سیل دوبل با ایجاد یک سد مایع (Barrier Fluid) تضمین می‌کند که حتی در صورت خرابی سیل اول، هیچ گازی به اتمسفر نشت نکند.

در صورت بروز اختلاف نظر فنی با اپراتور ارشد سایت، رویکرد شما چیست؟

منطقی‌ترین کار اینه که اول به تجربه ایشان احترام بگذارم. بعد دیتای فنی و مستندات P&ID را می‌آورم و با هم بررسی می‌کنیم تا به یک نتیجه علمی برسیم، نه اینکه روی حرف خودم پافشاری بیجا کنم.

کاربرد مخازن کروی (Spherical Tanks) در این مجتمع چیست؟

تا حالا هر وقت مخزن کروی دیدیم یاد فشارهای بالا افتادیم. این مخازن بهترین هندسه برای ذخیره‌سازی آمونیاک مایع تحت فشار هستند چون تنش را به صورت یکنواخت در تمام سطح پخش می‌کنند.

اگر سیستم کولینگ تاور مختل شود، کدام واحدها در اولویت شات‌داون هستند؟

طبیعتاً واحدهایی که واکنش‌های گرمازا دارند مثل راکتورهای سنتز آمونیاک در اولویت هستند. چون بدون کولینگ، دما سریعاً از کنترل خارج شده و ریسک انفجار یا تخریب کاتالیست وجود دارد.

پدیده سرج (Surge) در کمپرسورهای گریز از مرکز چه خطراتی برای واحد دارد؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه دیدم که سرج باعث لرزش شدید و برگشت جریان شد. این پدیده می‌تواند محور کمپرسور را خم کند و یاتاقان‌ها را خرد کند، بنابراین سیستم آنتی-سرج باید همیشه فعال و کالیبره باشد.

چرا در واحد اوره از متریال اوره-گرید (Urea Grade Material) استفاده می‌شود؟

خب، سوال جالبیه. چون مخلوط اوره و کاربامات در دما و فشار بالا به شدت خورنده است. استنلس استیل معمولی دوام نمی‌آورد و باید از آلیاژهای خاص با درصد نیکل و کروم مشخص استفاده شود تا راکتور سوراخ نشود.

اگر در حین کار در ارتفاع متوجه شدید کمربند ایمنی همکارتان معیوب است، چه می‌کنید؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم تعارف رو می‌گذارم کنار. بلافاصله کار را متوقف می‌کنم و از او می‌خواهم پایین بیاید. کار با تجهیزات معیوب در ارتفاع یعنی بازی با مرگ و من اجازه نمی‌دهم چنین ریسکی در تیم ما رخ دهد.

تفاوت عملکردی ولوهای کنترلی Fail-Open و Fail-Close در چیست؟

نکته کلیدی اینجاست که ایمنی تعیین‌کننده است. مثلاً ولو ورودی بخار به ریبویلر باید Fail-Close باشد تا در صورت قطع هوای ابزار دقیق، بخار قطع شود و سیستم اورهیت نشود، اما ولو خنک‌کننده باید باز بماند.

چگونه کیفیت آب ورودی به بویلرها (BFW) را کنترل می‌کنید؟

طبیعتاً با پایش پارامترهایی مثل سیلیس، سختی و pH. وجود سیلیس باعث رسوب روی پره‌های توربین می‌شود و اکسیژن محلول هم باعث خوردگی حفره‌ای در لوله‌ها می‌شود که باید با هیدرازین حذف شود.

در صورت آتش‌سوزی در واحد متانول، بهترین خاموش‌کننده چیست؟

چنانچه متانول آتش بگیرد، شعله‌اش تقریباً نامرئی است. بهترین گزینه فوم مقاوم به الکل (Alcohol Resistant Foam) است چون آب خالی ممکن است آتش را پخش کند و خاموش‌کننده‌های پودری هم کارایی محدودی دارند.

چرا فشار بخار خروجی از توربین‌های فشار بالا (Back Pressure) اهمیت دارد؟

به عقیده من چون این بخار دورریز نیست. بخار خروجی وارد شبکه بخار فشار متوسط یا پایین می‌شود و برای گرمایش در سایر بخش‌های فرآیند استفاده می‌شود، پس فشارش باید دقیق تنظیم باشد.

اگر مشتری نسبت به کلوخه شدن (Caking) اوره شکایت کند، مشکل از کجاست؟

معمولاً تو این شرایط رطوبت محصول نهایی یا کیفیت پوشش‌دهی (Coating) با فرمالدهید را چک می‌کنیم. اگر تزریق آنتی-کیکینگ کم باشد یا رطوبت انبار بالا باشد، دانه‌ها به هم می‌چسبند.

حدود درصد خلوص آمونیاک مایع تولیدی در این واحد چقدر باید باشد؟

تقریباً باید بالای ۹۹.۵ تا ۹۹.۸ درصد باشد. وجود ناخالصی مثل آب یا روغن می‌تواند در واحدهای پایین‌دستی که مصرف‌کننده هستند مشکل‌ساز شود.

واکنش شما به شایعات مربوط به تعدیل نیرو در محیط کار چیست؟

واقعیتش رو بخواید من تمرکزم روی کار فنی خودم است. وارد حاشیه شدن فقط انرژی تیم را می‌گیرد و راندمان را پایین می‌آورد. سعی می‌کنم با عملکرد خوبم، جایگاهم را تثبیت کنم نه با حرف زدن.

چگونه از یخ‌زدگی خطوط در شب‌های سرد زمستان مرودشت جلوگیری می‌کنید؟

یه اصل مهم تو این کار تریسینگ (Tracing) است. خطوطی که سیال ویسکوز یا آب دارند باید با استیم تریس یا الکتریک تریس گرم نگه داشته شوند و عایق‌کاری آن‌ها مرتب چک شود تا ترکیدگی لوله رخ ندهد.

وظیفه مبدل حرارتی “پول‌کندانسور” (Pool Condenser) در تکنولوژی استریپینگ چیست؟

ببینید، تو این موقعیت ما همزمان واکنش و تقطیر داریم. این تجهیز با ترکیب کاندنسر کاربامات و بخشی از راکتور، زمان ماند را بالا می‌برد و باعث می‌شود تبدیل کاربامات به اوره با راندمان بهتری انجام شود.

اگر متوجه شوید یکی از همکاران دیتای لاگ‌شیت را بدون بازدید از سایت پر می‌کند، چه می‌کنید؟

این کار یعنی کور کردن چشم سیستم. بدون اینکه آبرویش را ببرم، در خلوت به او می‌گویم که اگر اتفاقی بیفتد، اولین نفر خودش مسئول است. دیتای غلط می‌تواند منجر به تصمیمات اشتباه در اتاق کنترل شود.

چرا پایش دمای یاتاقان‌های پمپ‌های خوراک اسید نیتریک حیاتی است؟

چون افزایش دما نشانه اولیه خرابی یا عدم روانکاری است. اگر نادیده گرفته شود، می‌تواند منجر به گیرپاژ پمپ و توقف تزریق اسید شود که کل زنجیره تولید نیترات آمونیوم را مختل می‌کند.

در سیستم‌های تولید آب دمین (Demin Water)، وظیفه رزین‌های آنیونی چیست؟

من این‌جوری یاد گرفتم که رزین آنیونی مسئول حذف یون‌های منفی مثل کلراید و سولفات است. اگر این‌ها رد شوند، در بویلرها تبدیل به اسید شده و خوردگی وحشتناکی ایجاد می‌کنند.

اگر فشار گاز طبیعی ورودی به مجتمع افت کند، اولین اقدام چیست؟

در مواجهه با این چالش، باید بار واحد را کم کنیم. نمی‌توانیم با همان ظرفیت ادامه دهیم. با هماهنگی دیسپاچینگ، خوراک کوره ریفرمر را کاهش می‌دهیم تا نسبت بخار به کربن حفظ شود و کاتالیست نسوزد.

آیا حاضرید برای آموزش تکنولوژی جدید به هلند (دفتر Stamicarbon) اعزام شوید؟

بدون شک. یادگیری دانش روز از سورس اصلی یک فرصت طلایی است که هم رزومه من را قوی می‌کند و هم می‌توانم این دانش را به تیم منتقل کنم تا وابستگی فنی ما کمتر شود.

مفهوم “نسبت مولی $N/C$” در سنتز اوره چیست و چرا مهم است؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که این نسبت تعادل بین آمونیاک و دی‌اکسید کربن را نشان می‌دهد. معمولاً باید حدود ۳ به ۱ باشد تا هم تبدیل اوره حداکثر شود و هم خوردگی تجهیزات تحت کنترل باشد.

حداکثر زمان مجاز کار مداوم با ماسک تنفسی در محیط آلوده به آمونیاک چقدر است؟

بسته به غلظت و نوع فیلتر فرق می‌کنه، ولی یه چیزی حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بیشتر نباید باشد. بعد از آن فیلتر اشباع می‌شود و تنفس گاز سمی حتمی است، پس باید سریعاً تعویض شود.

اگر سیستم ESD (شات‌داون اضطراری) به اشتباه عمل کند، چه واکنشی دارید؟

تا زمانی که علت مشخص نشود، فرض را بر واقعی بودن خطر می‌گذاریم. اول ایمنی پلنت را تضمین می‌کنیم، بعد با تیم ابزار دقیق لاگ‌ها را بررسی می‌کنیم تا ببینیم سنسور خطا داده یا لاجیک مشکل داشته است.