سوالات مصاحبه دبیر تربیت بدنی

اگر دانش‌آموزی در حین ورزش دچار آسیب شود و والدین شکایت کنند، طبق شیوه‌نامه ایمنی فضا و تجهیزات چگونه دفاع می‌کنید؟

خب واقعیتش اینه که اولویت اول من همیشه پیشگیری و چک کردن ایمنی دروازه‌ها و زمین قبل از شروع کلاسه. اما در صورت بروز حادثه، طبق HSE مدارس، اولین مدرک من فرم رضایت‌نامه والدین و گزارش ثبت شده حادثه در دفتر مدرسه است. اگر تمام استانداردها رو رعایت کرده باشم و تجهیزات نقص فنی نداشته باشه، طبق قانون مسئولیت مدنی، قصوری متوجه دبیر نیست.

نحوه ثبت نمرات مستمر و پایانی درس تربیت بدنی در سامانه سیدا چه تفاوتی با سایر دروس دارد؟

نکته کلیدی اینجاست که در سامانه سیدا، نمره تربیت بدنی نباید صرفاً بر اساس آزمون کتبی باشه. من نمرات رو بر اساس چک‌لیست مشاهده رفتار و آزمون‌های عملی در طول ترم وارد می‌کنم. نکته مهم اینه که برای دانش‌آموزان دارای معافیت پزشکی، باید گزینه معاف رو فعال کنیم تا سیستم خطا نده و حق دانش‌آموز ضایع نشه.

چگونه محتوای ویدیویی طرح پاک (سواد حرکتی) را در کلاس‌های پرجمعیت اجرا می‌کنید؟

ببینید، تو این موقعیت من از روش گروهی استفاده می‌کنم. ویدیوهای سواد حرکتی رو که در سوپر اپلیکیشن شاد بارگذاری شده، شب قبل برای بچه‌ها ارسال می‌کنم تا ببینن. سر کلاس وقت رو صرف اصلاح حرکات می‌کنیم. با این روش، هم ترافیک کلاس مدیریت می‌شه و هم بچه‌ها با آمادگی ذهنی میان تو حیاط.

اگر مدیر مدرسه اصرار داشت زنگ ورزش را به کلاس جبرانی ریاضی اختصاص دهد، واکنش شما چیست؟

منطق‌ترین کار اینه که با احترام اما قاطعانه مخالفت کنم. توضیح می‌دم که طبق راهنمای برنامه درسی ملی، زنگ ورزش جزو ساعات رسمی آموزشیه و حذفش تخلف محسوب می‌شه. ضمن اینکه فعالیت بدنی باعث افزایش بازدهی ذهنی بچه‌ها برای همون درس ریاضی می‌شه و نباید این فرصت رو ازشون گرفت.

در طرح کوچ، چه شاخص‌هایی را باید در سامانه my.medu.ir ثبت کنید؟

همون‌طور که می‌دونید، طرح کوچ روی کنترل وزن و چاقی تمرکز داره. ما باید قد و وزن دقیق دانش‌آموزان رو بگیریم و BMI رو محاسبه کنیم. بعدش این اعداد رو وارد سامانه my.medu.ir می‌کنیم تا غربالگری اولیه انجام بشه و دانش‌آموزان دارای اضافه وزن یا چاقی شناسایی بشن برای مداخلات بعدی.

برای دانش‌آموزان پایه ششم طبق جدول زمان‌بندی ملی چه رشته‌ای را آموزش می‌دهید؟

طبق راهنمای برنامه درسی ملی، تمرکز پایه ششم روی رشته دوومیدانی و مهارت‌های پایه اونه. البته بسته به امکانات مدرسه، ممکنه بسکتبال مقدماتی هم کار بشه، ولی سرفصل اصلی همون دوومیدانی و مهارت‌های بنیادی دویدن و پریدن صحیحه.

چطور نظم کلاس را در حیاط مدرسه که دیوار مشترک با کلاس‌های درس دارد حفظ می‌کنید؟

چیزی که تجربه به من یاد داده اینه که نباید سکوت مطلق برقرار کرد چون ورزش با هیجان همراهه، اما باید صدا رو مدیریت کرد. من از سوت زدن‌های مکرر پرهیز می‌کنم و به جاش از علائم دست و گروه‌بندی‌های کوچک استفاده می‌کنم تا هم انرژی بچه‌ها تخلیه بشه و هم مزاحمتی برای کلاس‌های مجاور ایجاد نشه.

اگر اینترنت مدرسه قطع باشد و نتوانید نمرات طرح پاک را ثبت کنید، چه می‌کنید؟

اگر با خطای سیستمی یا قطعی نت مواجه بشم، اصلاً استرس نمی‌گیرم. تمام رکوردها رو به صورت دستی در جداول اکسل یا دفاتر کلاسی ثبت می‌کنم و به محض وصل شدن اینترنت یا در منزل، اطلاعات رو وارد سامانه می‌کنم. مهم اینه که دیتای خام از دست نره.

به نظر شما مهم‌ترین ویژگی یک معلم تربیت بدنی در مدارس ابتدایی چیست؟

به عقیده من، صبر و الگوی عملی بودن مهم‌ترینه. بچه‌ها در این سن بیشتر از اینکه به حرف گوش بدن، به رفتار نگاه می‌کنن. وقتی خود من با لباس ورزشی مناسب وسط میدان باشم و با حوصله حرکات پایه رو اصلاح کنم، تاثیرش هزار برابر بیشتر از تذکر زبانیه.

چگونه والدین را متقاعد می‌کنید که نمره تربیت بدنی در معدل کل تاثیر دارد؟

خیلی وقت‌ها والدین فکر می‌کنن ورزش زنگ تفریحه. من با نشون دادن کارنامه توصیفی در سامانه سیدا و توضیح اینکه سواد حرکتی بخشی از سلامت آینده فرزندشونه، اهمیت موضوع رو براشون روشن می‌کنم. وقتی ببینن پایش سلامت جسمانی چقدر جدی گرفته می‌شه، دیدگاهشون عوض می‌شه.

در صورتی که دانش‌آموزی دارای اضافه وزن شدید باشد، در طرح کوچ چه مشاوره‌ای به خانواده می‌دهید؟

طبیعتاً تو این کار باید خیلی ظریف عمل کرد تا اعتماد به نفس دانش‌آموز آسیب نبینه. من نمودار BMI رو از سامانه استخراج می‌کنم و در یک جلسه خصوصی با والدین، برنامه غذایی و ورزشی اصلاحی رو پیشنهاد میدم. تاکید می‌کنم که هدف تناسب اندامه نه رژیم‌های سخت.

آیا استفاده از اپلیکیشن‌های ورزشی غیربومی در کلاس درس مجاز است؟

قانون صراحت داره که پلتفرم اصلی ما سوپر اپلیکیشن شاد هست. استفاده از ابزارهای خارجی اگر مکمل باشه و تضادی با پروتکل‌های فرهنگی نداشته باشه شاید برای ایده گرفتن بد نباشه، اما بستر تعامل و ارسال تکالیف حتماً باید شاد باشه تا امنیت داده‌ها حفظ بشه.

برای ایمن‌سازی زمین آسفالت مدرسه جهت رشته والیبال چه اقدامی می‌کنید؟

بلافاصله بعد از این که مسئولیت رو گرفتم، پایه‌های والیبال رو با ضربه‌گیرهای فومی می‌پوشونم. طبق شیوه‌نامه ایمنی فضا، خط‌کشی‌ها باید استاندارد باشه و هیچ مانعی مثل سکو یا باغچه در حریم زمین بازی نباشه. اگر آسفالت ترک داشت، به مدیر گزارش میدم تا ترمیم بشه.

تجربه شما در برگزاری المپیادهای درون مدرسه‌ای چیست؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه، من کل مدرسه رو درگیر کردم. تیم‌بندی‌ها رو طوری انجام دادم که همه، حتی دانش‌آموزان ضعیف‌تر هم نقش داشته باشن؛ مثلاً به عنوان داور یا مسئول تدارکات. هدف المپیاد درون مدرسه‌ای ایجاد شور و نشاطه، نه فقط قهرمان‌پروری.

چگونه استعدادهای ورزشی را در زنگ ورزش شناسایی می‌کنید؟

من اینو این‌جوری می‌گم که استعدادیابی یه پروسه مستمره. من با استفاده از آزمون‌های استاندارد طرح پاک، فاکتورهایی مثل سرعت، چابکی و انعطاف رو می‌سنجم. نتایج رو تحلیل می‌کنم و نفرات برتر رو به کانون‌های ورزشی منطقه معرفی می‌کنم.

اگر بودجه مدرسه برای خرید توپ و تور کافی نبود، چه راهکاری دارید؟

واقعیتش رو بخواید، این چالش همیشگی ماست. من سعی می‌کنم از وسایل بازیافتی و خلاقیت خودم برای ساخت ابزار کمک آموزشی استفاده کنم. مثلاً با بطری‌های آب مانع درست می‌کنم. ضمناً از انجمن اولیا و مربیان هم برای تجهیز کلاس کمک می‌گیرم.

تفاوت رویکرد آموزشی در دوره اول و دوم متوسطه چیست؟

تو این موقعیت خاص، باید بدونیم که در دوره اول متوسطه هدف یادگیری مهارت‌های پایه رشته‌های توپه، اما در دوره دوم متوسطه میریم سمت تخصصی شدن و تاکتیک‌های تیمی. ضمن اینکه در دبیرستان بحث آمادگی جسمانی و فاکتورهای فیزیولوژیک جدی‌تر دنبال می‌شه.

اگر دانش‌آموزی در حین فعالیت غش کرد، اولین اقدام شما چیست؟

در مواجهه با این چالش، اول خونسردی رو حفظ می‌کنم و کلاس رو متوقف می‌کنم. بلافاصله علائم حیاتی رو چک می‌کنم و اگر لازم بود احیای پایه رو شروع می‌کنم. همزمان یکی از دانش‌آموزان رو می‌فرستم تا به دفتر مدرسه و اورژانس اطلاع بده. رعایت پروتکل کمک‌های اولیه خط قرمز منه.

نقش سامانه سیدا در صدور کارنامه سلامت چیست؟

سیدا فقط برای نمره نیست؛ این سامانه مخزن اطلاعات سلامت دانش‌آموزه. ما نتایج معاینات قامتی و غربالگری‌ها رو اونجا ثبت می‌کنیم تا در سال‌های بعد هم پرونده سلامت دانش‌آموز در دسترس باشه و بشه روند رشدش رو پایش کرد.

چطور با دانش‌آموزی که اصلا علاقه به ورزش ندارد برخورد می‌کنید؟

من همیشه این‌جوری پیش میرم که اول علت بی‌علاقگی رو پیدا کنم؛ شاید ترس از مسخ شدن داره یا ضعف جسمانی. بهش مسئولیت‌های اجرایی میدم یا ورزش‌های انفرادی مثل طناب‌زنی رو پیشنهاد می‌کنم تا کم‌کم اعتماد به نفسش بالا بره و وارد گروه بشه.

برای جلوگیری از ناهنجاری‌های اسکلتی مثل قوز پشت در دانش‌آموزان چه برنامه‌ای دارید؟

خب، بذارید این‌جوری بگم که پیشگیری بهتر از درمانه. من در شروع هر کلاس حرکات اصلاحی مخصوص عضلات پشت و شانه رو جزو نرمش قرار میدم. اگر مورد حادی در غربالگری طرح کوچ دیدم، حتماً به والدین ارجاع میدم تا زیر نظر متخصص پیگیری کنن.

نحوه ارزشیابی درس تربیت بدنی در دوره ابتدایی توصیفی است یا نمره‌ای؟

نکته کلیدی اینجاست که در مقطع ابتدایی ارزشیابی کاملاً کیفی و توصیفیه (خیلی خوب، خوب،…). ما در سامانه سیدا بر اساس مشاهدات و پیشرفت دانش‌آموز گزارش رد می‌کنیم، نه صرفاً بر اساس رکورد دوی سرعت یا تعداد دراز و نشست.

اگر والدین نسبت به محیط بهداشتی رختکن اعتراض کنند، چه پاسخی دارید؟

حق کاملاً با والدینه. بهداشت رختکن مستقیماً با سلامت بچه‌ها در ارتباطه. من بلافاصله بازدید می‌کنم و اگر مشکلی بود، با کمک نیروی خدماتی مدرسه رفعش می‌کنم. در شورای مدرسه هم درخواست بودجه برای تهویه و نظافت مستمر رختکن‌ها رو مطرح می‌کنم.

جایگاه ورزش صبحگاهی در برنامه درسی ملی کجاست؟

ورزش صبحگاهی بخشی از برنامه مکمل کلاسه. اگرچه نمره مستقیم نداره، اما برای آماده‌سازی ذهنی و جسمی کل مدرسه حیاتیه. من سعی می‌کنم با آهنگ‌های ورزشی مجاز و حرکات کششی ساده، شور و نشاط رو اول صبح به مدرسه تزریق کنم.

چگونه از فضای مجازی و شبکه شاد برای روزهای آلودگی هوا استفاده می‌کنید؟

وقتی هوا آلوده‌ست و حیاط تعطیل میشه، کلاس رو به شاد منتقل می‌کنم. چالش‌های ورزشی در منزل مثل پلانک یا تعادل رو تعریف می‌کنم و از بچه‌ها می‌خوام ویدیو بفرستن. اینطوری زنجیره فعالیت بدنی قطع نمیشه حتی اگه مدرسه تعطیل باشه.

حدوداً چند درصد از نمره پایانی را به آزمون کتبی قوانین اختصاص می‌دهید؟

یه چیزی حدود ۲۰ درصد نمره رو به دانش نظری و قوانین اختصاص میدم. البته این عدد در پایه‌های بالاتر بیشتر میشه. دانش‌آموز باید بدونه خطای هندبال چیه یا ابعاد زمین والیبال چقدره، اما اصل کار مهارت عملیه.

آیا معلم ورزش مسئول تغذیه بوفه مدرسه هم هست؟

مستقیماً مسئول نیستم، اما به عنوان عضو تیم سلامت مدرسه، نظارت دارم. اگر ببینم خوراکی‌های غیرمجاز و پرچرب فروخته میشه که با اهداف طرح کوچ منافات داره، حتماً در شورای سلامت مدرسه تذکر میدم و پیشنهادهای سالم جایگزین می‌کنم.

در آموزش شنا به دانش‌آموزان پایه سوم چه محدودیت‌هایی دارید؟

معمولاً تو این شرایط، چالش اصلی هماهنگی استخر و ایمنیه. طبق طرح سباح (اگر اجرا بشه)، آموزش شنا اجباریه اما باید مربی تخصصی نجات غریق حضور داشته باشه. من به عنوان دبیر مدرسه، نقش نظارتی دارم و مسئولیت اصلی فنی داخل آب با مربیان استخره.

چطور با کمبود امکانات در مدارس محروم کنار می‌آیید؟

من اینو این‌جوری دیدم که محدودیت باعث خلاقیت میشه. من بازی‌های بومی محلی رو که نیاز به تجهیزات گرون ندارن احیا می‌کنم. یه تیکه گچ و یه طناب کافیه تا یه زنگ ورزش پرهیجان و هدفمند داشته باشیم که اهداف سواد حرکتی رو هم پوشش بده.

اهمیت گرم کردن (Warm-up) را چگونه به دانش‌آموزان یاد می‌دهید؟

به تجربه ثابت شده که اگه فلسفه کار رو بگی، بچه‌ها بهتر قبول می‌کنن. من با مثال‌های ساده مثل ماشین که قبل حرکت باید گرم بشه، اهمیت وارم‌آپ رو توضیح میدم و تاکید می‌کنم که برای جلوگیری از آسیب و درد عضلانی، ۱۰ دقیقه اول کلاس حیاتیه.

اگر یکی از همکاران در زنگ تفریح از شما بخواهد نمره فرزندش را تغییر دهید، چه می‌کنید؟

خط قرمز من عدالته. با احترام و دیپلماسی توضیح میدم که نمرات در سامانه سیدا ثبت شده و قابل تغییر سلیقه‌ای نیست. بهش اطمینان میدم که اگر فرزندش تلاش کنه، خودم کمکش می‌کنم تا پیشرفت کنه، اما نمره غیرواقعی خیانت به خود دانش‌آموزه.

چه برنامه‌ای برای دانش‌آموزان دارای ناهنجاری رفتاری (پرخاشگر) در زنگ ورزش دارید؟

این بچه‌ها معمولاً انرژی تخلیه نشده دارن. من به جای تنبیه، اون‌ها رو کاپیتان تیم می‌کنم یا مسئولیت تدارکات بهشون میدم. وقتی احساس ارزشمندی کنن و انرژیشون در مسیر ورزش هدایت بشه، پرخاشگریشون به شدت کاهش پیدا می‌کنه.

آیا معلم ورزش باید در شورای معلمان شرکت کند؟

قطعاً. زنگ ورزش جدا از فرآیند کلی مدرسه نیست. من در شورا شرکت می‌کنم تا وضعیت سلامت جسمانی بچه‌ها رو گزارش بدم و هماهنگی‌های لازم برای المپیادها و طرح‌های ملی رو با مدیریت و سایر همکاران انجام بدم.

اگر دانش‌آموزی لباس ورزشی نداشت، اجازه فعالیت می‌دهید؟

اگه ازم بپرسن، می‌گم اولویت ایمنیه. لباس فرم مدرسه دامنه حرکتی رو محدود می‌کنه و خطر آسیب داره. اگر بار اول باشه، تذکر میدم و فعالیت سبک میدم، اما برای جلسات بعد الزام می‌کنم که حتماً کفش و لباس مناسب داشته باشه تا سلامت خودش به خطر نیفته.

تعامل شما با مربی بهداشت مدرسه چگونه است؟

ما یک تیم هستیم. طرح کوچ و غربالگری‌ها بدون همکاری مربی بهداشت ممکن نیست. من در بخش حرکتی و ایشون در بخش تغذیه و معاینات مکمل کار می‌کنیم تا پرونده سلامت دانش‌آموز در سامانه کامل و دقیق باشه.

برای تقویت روحیه پهلوانی و اخلاق در ورزش چه می‌کنید؟

من اینو این‌جوری یاد گرفتم که ورزش فقط برد و باخت نیست. پایان هر بازی، تشویق تیم بازنده و دست دادن رو اجباری می‌کنم. امتیاز اخلاق در کلاسم به اندازه امتیاز گل ارزش داره و بچه‌ها یاد می‌گیرن که احترام به حریف از قهرمانی مهم‌تره.

اگر در حین اجرای تست‌های طرح پاک، دانش‌آموزی نتوانست رکوردی ثبت کند، چه واکنشی دارید؟

طبیعتاً نباید تحقیر بشه. بهش میگم که این فقط یک سنجش اولیه‌ست و قرار نیست همه قهرمان المپیک بشن. براش تمرینات ساده‌تر طراحی می‌کنم تا کم‌کم پیشرفت کنه و خودش رو با دیروزِ خودش مقایسه کنه نه با دیگران.

آیا آشنایی با کمک‌های اولیه برای دبیر ورزش الزامی است؟

بدون شک. حادثه خبر نمی‌کنه. من باید بتونم در زمان طلایی (Golden Time) اقدامات اولیه مثل بانداژ، آتل‌بندی یا CPR رو انجام بدم تا وقتی اورژانس برسه. این مهارت جزو واجبات شغل ماست و شوخی‌بردار نیست.

چطور مفاهیم سواد حرکتی را به والدین کم‌سواد توضیح می‌دهید؟

با زبان ساده و مثال‌های روزمره. بهشون میگم سواد حرکتی یعنی بچه‌شون یاد بگیره درست راه بره، درست بشینه و بدنش رو بشناسه تا در بزرگسالی دچار کمردرد و آرتروز نشه. وقتی بحث سلامتی آینده باشه، همه والدین مشتاق همکاری میشن.

نظر شما درباره برگزاری کلاس‌های تئوری در زنگ ورزش چیست؟

یه اصل مهم تو این کار تعادله. نمیشه همه زنگ‌ها رو بازی کرد. من روزهای بارونی یا ۱۰ دقیقه اول هر ماه رو به آموزش تئوری قوانین، آناتومی ساده بدن و تغذیه ورزشی اختصاص میدم تا دانش‌آموز بدونه چرا داره ورزش می‌کنه.

اگر بودجه‌ای برای خرید تجهیزات به شما بدهند، اولویت خرید با چیست؟

به نظرم این بهترین جواب برای این موقعیته که اولویت با ایمنی و تجهیزات پایه‌ست. اول ضربه‌گیر و تشک ایمنی می‌خرم، بعد توپ و راکت استاندارد. وسایل لوکس و گرون‌قیمت در اولویت آخرن چون سلامت بچه‌ها مهم‌تره.

چگونه انگیزه دانش‌آموزان را برای شرکت در مسابقات منطقه بالا می‌برید؟

من همیشه سعی کردم حس افتخار و تعلق به تیم مدرسه رو تقویت کنم. با برگزاری مسابقات انتخابی جذاب و نصب عکس تیم مدرسه در تابلو اعلانات، بهشون انگیزه میدم که پوشیدن لباس تیم مدرسه یک افتخاره.

آیا تمرینات بدنسازی با وزنه برای دانش‌آموزان راهنمایی مجاز است؟

سوال ظریفیه، اما ساختار کار اینه که تمرین با وزنه‌های سنگین که به صفحات رشد آسیب بزنه ممنوعه. اما تمرینات با وزن بدن (Body Weight) یا کش‌های ورزشی برای تقویت عضلات نه تنها ضرر نداره بلکه لازمه.

اگر دانش‌آموزی مشکل قلبی داشته باشد، او را کاملاً از ورزش معاف می‌کنید؟

خیر، حذف کامل ورزش اشتباهه. با هماهنگی پزشک و والدین، فعالیت‌های سبک و کنترل شده مثل پیاده‌روی آرام یا داوری مسابقات رو بهش می‌سپارم تا از جمع طرد نشه ولی فشار هم بهش نیاد.

نقش معلم ورزش در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی (اعتیاد و…) چیست؟

ورزش بهترین واکسن در برابر آسیب‌های اجتماعیه. وقتی دانش‌آموز در تیم ورزشی عضو میشه و تخلیه انرژی می‌کنه، کمتر سراغ رفتارهای پرخطر میره. من سعی می‌کنم با ایجاد صمیمیت، گوش شنوای مشکلاتشون باشم.

چطور تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان (قد، وزن، توانایی) را در کلاس مدیریت می‌کنید؟

من اینو این‌جوری می‌گم که نباید از همه انتظار یکسان داشت. گروه‌بندی‌ها رو بر اساس توانایی انجام میدم (سطح‌بندی) تا هر کس با هم‌سطح خودش رقابت کنه. اینطوری نه قوی‌ها مغرور میشن و نه ضعیف‌ها سرخورده.

اگر مدیر مدرسه از شما بخواهد تیم مدرسه را حتماً قهرمان کنید، چه می‌گویید؟

واقعیتش اینه که قهرمانی خوبه، اما هدف اصلی تربیت بدنی نیست. به مدیر توضیح میدم که اولویت من سلامت عمومی همه دانش‌آموزانه و استعدادیابی. قول میدم تمام تلاشمون رو بکنیم، اما فشار روانی روی بچه‌ها برای برد به هر قیمتی نمیارم.

نظرتان درباره استفاده از موسیقی در کلاس ورزش چیست؟

اگه با موازین قانونی و فرهنگی مدرسه همخوانی داشته باشه، بسیار مفیده. موسیقی ریتم میده و انگیزه رو بالا می‌بره، مخصوصاً در بخش گرم کردن و ایروبیک. البته باید صدا و محتواش کنترل شده باشه.

چگونه گزارش کار ماهانه خود را تنظیم می‌کنید؟

من گزارش‌هام رو داده‌محور می‌نویسم. تعداد جلسات برگزار شده، وضعیت طرح کوچ، رکوردهای ثبت شده در سامانه سیدا و لیست دانش‌آموزان نیازمند ارجاع پزشکی رو دقیق قید می‌کنم تا مدیر در جریان کامل روند کلاس باشه.

مهم‌ترین چالش تدریس تربیت بدنی در فضای مجازی (شاد) چیست؟

به نظرم این بهترین جواب برای این سواله که عدم بازخورد آنی بزرگترین چالشه. شما نمی‌بینی دانش‌آموز حرکت رو درست میزنه یا نه. برای همین من ازشون می‌خوام ویدیوهای کوتاه بفرستن تا بتونم فیدبک اصلاحی بدم.