سوالات استخدامی رشته بهداشت عمومی وزارت بهداشت

در فرآیند طراحی یک مطالعه مورد-شاهدی برای بررسی عوامل خطر یک بیماری نادر، اگر نسبت شانس (OR) محاسبه شده برابر ۳.۵ و فاصله اطمینان ۹۵٪ آن (۱.۲- ۷.۸) باشد، بهترین نتیجه‌گیری کدام است؟

• ارتباط معنی‌دار نیست چون فاصله اطمینان شامل عدد یک نیست.
• عامل مورد بررسی خطر بیماری را تا ۷.۸ برابر افزایش می‌دهد.
• ارتباط معنی‌دار است و عامل خطر با بیماری مرتبط است. ✅
• نسبت شانس نشانگر قدرت ارتباط ضعیفی است.

اگر در یک جمعیت ۵۰۰۰۰۰ نفری، در طول یک سال ۲۵۰ مورد جدید از یک بیماری خاص تشخیص داده شود و در ابتدای سال ۱۰۰۰ بیمار زنده وجود داشته باشد، بروز تجمعی (Cumulative Incidence) این بیماری در آن سال چند نفر به ازای هر ۱۰۰۰۰۰ نفر است؟

• ۲۰۰ نفر به ازای هر ۱۰۰۰۰۰
• ۲۵۰ نفر به ازای هر ۱۰۰۰۰۰
• ۵۰ نفر به ازای هر ۱۰۰۰۰۰ ✅
• ۵۰۰ نفر به ازای هر ۱۰۰۰۰۰

مطابق آخرین دستورالعمل‌های ابلاغی از سوی معاونت بهداشت، اولویت اصلی در برنامه غربالگری نوزادان برای بیماری‌های متابولیک، بر اساس کدام معیار تعیین می‌شود؟

• شیوع بالای بیماری در سطح ملی
• قابلیت درمان و پیشگیری از عوارض جدی در صورت تشخیص زودهنگام ✅
• هزینه پایین انجام آزمایش غربالگری
• وجود تجهیزات پیشرفته در تمام مراکز جامع سلامت

کدام یک از موارد زیر، یکی از وظایف اصلی بهورز مستقر در خانه بهداشت نیست؟

• تکمیل و به‌روزرسانی پرونده سلامت خانواده در سامانه سیب
• انجام مراقبت‌های دوره‌ای مادران باردار
• تشخیص و تجویز آنتی‌بیوتیک برای عفونت‌های حاد تنفسی ✅
• آموزش بهداشت و جلب مشارکت جامعه

در نظام مراقبت سندرمیک، هدف اصلی از جمع‌آوری داده‌ها قبل از تشخیص قطعی آزمایشگاهی چیست؟

• افزایش سرعت کشف و پاسخ به طغیان‌های بیماری ✅
• کاهش هزینه‌های تشخیصی آزمایشگاه
• جایگزینی کامل نظام مراقبت مبتنی بر آزمایشگاه
• طبقه‌بندی بیماران بر اساس شدت بیماری

در یک مطالعه کارآزمایی بالینی، اگر ۱۰۰ نفر در گروه مداخله و ۱۰۰ نفر در گروه کنترل باشند و در پایان، ۴۰ نفر در گروه مداخله و ۶۰ نفر در گروه کنترل به بیماری مبتلا شوند، عدد Number Needed to Treat (NNT) برای این مداخله چقدر است؟

• ۵ ✅
• ۲
• ۱۰
• ۲۰

مطابق استانداردهای اعتباربخشی مراکز بهداشتی، کدام مورد در ارزیابی کیفیت خدمات “مراقبت از مادران باردار” بیشترین امتیاز را دارد؟

• وجود تجهیزات مدرن در اتاق زایمان
• امضاء رضایت‌نامه آگاهانه توسط مادر
• ثبت کامل شاخص‌های مراقبت پری‌ناتال در پرونده الکترونیک سلامت ✅
• برگزاری کلاس‌های آمادگی برای زایمان

در یک منطقه روستایی تحت پوشش خانه بهداشت، شکایت مردم از افزایش موارد اسهال در کودکان زیر ۵ سال وجود دارد. اولین اقدام بهورز پس از اطلاع از این موضوع چیست؟

• ارجاع فوری تمام کودکان مبتلا به پزشک مرکز جامع سلامت
• گزارش موضوع به مرکز بهداشت شهرستان از طریق سیستم مراقبت بیماری‌ها ✅
• تهیه و توزیع محلول ORS در بین خانواده‌ها
• انجام آزمایش آب آشامیدنی روستا

کدام یک از شاخص‌های زیر به طور مستقیم عملکرد مرکز مدیریت شبکه را در زمینه مراقبت‌های اولیه سلامت (PHC) ارزیابی می‌کند؟

• تعداد پزشکان متخصص شاغل در بیمارستان‌های استان
• درصد تخت‌های فعال بیمارستانی
• پوشش کامل واکسیناسیون در کودکان یکساله ✅
• میزان رضایت بیماران بستری

بر اساس برنامه پزشک خانواده شهری، کدام یک از موارد زیر وظیفه اصلی “مراقب سلامت” است؟

• ارزیابی اولیه سلامت و تعیین سطح نیاز فرد برای ارجاع به پزشک ✅
• تشخیص و درمان بیماری‌های مزمن
• تجویز داروهای تجویزی پزشک
• مدیریت مالی و اداری مرکز خدمات جامع سلامت

در یک بررسی مقطعی، اگر حساسیت (Sensitivity) یک تست تشخیصی ۹۵٪ و ویژگی (Specificity) آن ۹۰٪ باشد، مفهوم عدد ۹۵٪ چیست؟

• ۹۵٪ از افرادی که تستشان مثبت شده، واقعاً بیمار هستند.
• تست، ۹۵٪ از افراد بیمار را به درستی شناسایی می‌کند. ✅
• تست، ۹۵٪ از افراد سالم را به درستی شناسایی می‌کند.
• احتمال مثبت بودن تست در یک فرد سالم ۵٪ است.

شما به عنوان کارشناس مسئول واحد مبارزه با بیماری‌ها در مرکز بهداشت شهرستان هستید. گزارشی مبنی بر بستری شدن دو کودک از یک خانواده با علائم مننژیت در بیمارستان دریافت می‌کنید. نخستین اقدام شما چیست؟

• تشکیل کمیته علمی شهرستان برای بررسی علت
• شروع به موقع درمان پیشگیری (شیمی‌پروفیلاکسی) برای افراد در تماس نزدیک با بیماران ✅
• اعزام تیم بهداشت محیط به منزل آن‌ها برای نمونه‌برداری
• تهیه گزارش خبری برای اطلاع‌رسانی عمومی و جلوگیری از شایعات

در جلسه شورای سلامت شهرستان، فرماندار بودجه‌ای را برای اجرای یک برنامه پیشگیری از دیابت تصویب کرده است. بهترین اقدام برای استفاده بهینه از این بودجه با هدف کاهش بروز دیابت نوع ۲ کدام است؟

• خریدن دستگاه‌های پیشرفته قندخون برای مراکز بهداشتی
• برگزاری همایش بزرگ با حضور اساتید برجسته
• طراحی و اجرای برنامه مداخله آموزشی در سبک زندگی جمعیت پرخطر ✅
• استخدام یک پزشک متخصص غدد برای کلینیک

یکی از همکاران بهورز در خانه بهداشت روستای شما، به دلیل اشتباه در محاسبه دوز واکسن برای یک نوزاد، مورد شکایت والدین قرار گرفته و دچار استرس و کاهش شدید انگیزه شده است. به عنوان سرپرست مرکز، بهترین رویکرد شما برای مدیریت این وضعیت چیست؟

• ارجاع پرونده به کمیته انضباطی برای برخورد قانونی با وی
• نادیده گرفتن موضوع برای کاهش استرس همکار
• جابجایی فوری بهورز به یک منطقه دیگر
• بررسی علت ریشه‌ای خطا و ارائه آموزش بازتوانی همراه با حمایت روانی ✅

در یک اپیدمی وبا در منطقه، با کمبود شدید ویال‌های تزریق وریدی مواجه شده‌اید. کدام یک از اقدامات زیر در این شرایط بحرانی اولویت دارد؟

• کاهش دوز مایعات تزریقی برای هر بیمار تا اتمام ویال‌ها
• تخصیص ویال‌ها فقط به بیماران بدحال و دارای شوک
• فعال‌سازی زنجیره تامین اضطراری و استفاده از محلول ORS برای بیماران با کم‌آبی خفیف تا متوسط ✅
• متوقف کردن پذیرش بیماران جدید

شما مسئول پایش برنامه غربالگری فشارخون در استان هستید و متوجه می‌شوید که درصد پوشش جمعیت هدف در یک شهرستان به طور معناداری از سایر مناطق پایین‌تر است. اولین اقدام شما برای اصلاح این وضعیت چیست؟

• کسر بخشی از بودجه آن شهرستان به عنوان تنبیه
• بررسی میدانی و گفتگو با کارشناسان آن شهرستان برای شناسایی موانع ✅
• تهیه بخشنامه و ابلاغ دستورالعمل جدیدتر به آن منطقه
• برگزاری دوره آموزشی فشرده برای مراقبان سلامت آن شهرستان

یکی از مراجعین به مرکز خدمات جامع سلامت، از رفتار بی‌حوصله‌گی و بی‌توجهی یک مراقب سلامت نسبت به خودش شکایت دارد. بهترین اقدام شما به عنوان مدیر مرکز چیست؟

• عذرخواهی از مراجع و قول پیگیری، سپس صحبت خصوصی با مراقب سلامت و بررسی علت رفتارش ✅
• اخطار کتبی در پرونده پرسنلی مراقب سلامت
• انکار شکایت و دفاع از همکار در حضور مراجع
• برگزاری جلسه با حضور مراجع و مراقب سلامت و روبرو کردن آنها

در یک جلسه هماهنگی بین‌بخشی، نماینده آموزش و پرورش از انجام واکسیناسیون در مدارس بدون هماهنگی قبلی با آن‌ها ابراز نارضایتی می‌کند. بهترین واکنش شما چیست؟

• توجیه عملکرد تیم بهداشت با اشاره به دستورالعمل کشوری
• بی‌توجهی به صحبت‌های وی و ادامه جلسه
• پذیرش اشکال وارد شده و پیشنهاد تشکیل کارگروه مشترک برای برنامه‌ریزی سال آینده ✅
• انتقاد از عدم همکاری به موقع آموزش و پرورش در گذشته

شما به عنوان مسئول پشتیبانی سامانه سیب، متوجه می‌شوید که به دلیل قطع اینترنت در یک شهرستان، حجم زیادی از داده‌ها در سیستم‌های آفلاین مراکز باقی مانده و امکان آپلود ندارند. بهترین اقدام شما چیست؟

• درخواست تکرار ثبت داده‌ها پس از وصل شدن اینترنت
• ارسال دستورالعمل فوری برای ذخیره‌سازی امن داده‌ها در حافظه داخلی و هماهنگی با شبکه برای رفع قطعی ✅
• تهیه گزارش از عملکرد ضعیف آن شهرستان به دلیل نقص در ثبت داده‌ها
• نصب نرم‌افزارهای جایگزین بر روی سیستم‌ها

یک بیمار ۵۵ ساله با سابقه دیابت نوع ۲ و فشارخون بالا، به مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کرده است. در معاینات دوره‌ای توسط مراقب سلامت، زخمی در کف پای راست او مشاهده می‌شود که از یک ماه پیش ایجاد شده و بهبود نیافته است. بر اساس نظام ارجاع سطح یک، صحیح ترین اقدام کدام است؟

• پانسمان روزانه زخم در خانه بهداشت توسط بهورز
• ارجاع بیمار به پزشک خانواده مستقر در مرکز برای ارزیابی دقیق‌تر ✅
• ارجاع مستقیم به متخصص داخلی در بیمارستان شهرستان
• تجویز آنتی‌بیوتیک وسیع‌الطیف توسط مراقب سلامت

در تحلیل داده‌های ثبت شده در سامانه یکپارچه بهداشت (سیب) برای یک منطقه شهری، متوجه افزایش شیوع اضافه‌وزن در زنان ۳۰ تا ۵۰ سال می‌شوید. برای طراحی یک مداخله مؤثر، کدام یک از موارد زیر به عنوان “اولین گام” بر اساس اصول برنامه‌ریزی بهداشتی ضروری است؟

• برگزاری کلاس‌های ورزشی همگانی در پارک‌ها
• تهیه و توزیع پمفلت‌های آموزشی در مورد تغذیه سالم
• تشکیل کمپین رسانه‌ای با هدف کاهش مصرف قند و چربی
• انجام یک مطالعه کیفی برای شناخت عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر این مشکل ✅

طبق دستورالعمل مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، در مواجهه با یک مورد مشکوک به سرخک، چه اقداماتی باید ظرف ۲۴ ساعت اولیه توسط تیم بهداشتی شهرستان انجام شود؟ (انتخاب کنید)

• تنها ثبت مورد در سامانه سیب و ارسال نمونه به آزمایشگاه
• شروع تحقیقات اپیدمیولوژیک (شناسایی موارد تماس و واکسیناسیون آن‌ها) و نمونه‌گیری ✅
• قرنطینه کردن فرد در بیمارستان و ممنوعیت خروج از منزل برای همسایگان
• انتظار برای جواب آزمایشگاه قبل از هرگونه اقدام میدانی

یک کارشناس تغذیه تازه‌کار در مرکز بهداشت، قصد دارد برنامه آموزشی برای پیشگیری از کم‌خونی فقر آهن در دختران نوجوان طراحی کند. کدام یک از رویکردهای زیر مبتنی بر شواهد (Evidence-Based) مؤثرتر خواهد بود؟

• تاکید صرف بر عوارض کم‌خونی مانند ریزش مو و رنگ‌پریدگی
• ترکیب آموزش تغذیه با برنامه مکمل‌یاری آهن در مدارس ✅
• تهیه و توزیع قرص آهن در بین دانش‌آموزان بدون آموزش
• برگزاری سخنرانی‌های ماهانه در مورد منابع غذایی آهن

در فرآیند اعتباربخشی، تیم ارزیاب به یک مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کرده است. آن‌ها متوجه می‌شوند که همه نمونه‌های خلط بیماران مشکوک به سل، برای بررسی به آزمایشگاه ارسال شده، اما هیچ گزارشی از نتایج آن‌ها در پرونده الکترونیک سلامت ثبت نشده است. این نقص، مربوط به کدام حیطه استانداردهای اعتباربخشی است؟

• مدیریت منابع انسانی
• ایمنی بیمار
• حقوق گیرنده خدمت
• مدیریت اطلاعات و مدارک پزشکی ✅

برای پایش عملکرد برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در یک دانشگاه علوم پزشکی، کدام شاخص از همه گویاتر است؟

• تعداد پزشکان خانواده شاغل در استان
• میزان رضایت پزشکان متخصص از تعداد ارجاعات
• نرخ ارجاع از سطح یک به سطح دو (پزشک خانواده به متخصص) ✅
• میزان بودجه تخصیص یافته به برنامه

مطالعه‌ای نشان داده که بین آلودگی هوا و افزایش مراجعات قلبی تنفسی در یک کلانشهر ارتباط وجود دارد. برای استفاده از این یافته در تصمیم‌گیری‌های اجرایی معاونت بهداشت، چه اقدامی لازم است؟

• انتشار یافته‌ها در مجلات علمی معتبر
• ابلاغ این نتیجه به بیمارستان‌ها برای افزایش تخت‌های ICU
• ارائه نتایج به شورای سلامت و امنیت غذایی برای اتخاذ سیاست‌های کاهش آلودگی ✅
• برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای پزشکان در مورد درمان بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا

بیمار ۶۵ ساله‌ای با تشخیص دیابت و پرفشاری خون، تحت پوشش برنامه پزشک خانواده است. در آخرین مراجعه، قند خون ناشتای او ۱۹۰ و فشارخونش ۱۵۰/۹۰ است. مراقب سلامت پس از ثبت این مقادیر در سامانه سیب، چه اقدامی باید انجام دهد؟

• افزایش دوز داروهای بیمار بر اساس پروتکل
• ثبت وضعیت و ادامه مراقبت‌های روتین تا زمان ویزیت بعدی
• ارجاع بیمار به پزشک خانواده برای بازنگری در روند درمان ✅
• انجام آزمایش HbA1c در مرکز