سوالات مصاحبه دبیری معارف

اگر دانش‌آموزی درباره ضرورت تقلید سوال چالشی بپرسد، چگونه با زبان ساده توضیح می‌دهید؟

خب واقعیتش اینه که نباید فوراً وارد بحث‌های سنگین فقهی شد. معمولاً تو این شرایط، از مثال مراجعه به پزشک متخصص استفاده می‌کنم؛ همون‌طور که برای بیماری جسمی به متخصص اعتماد می‌کنیم، برای احکام دین هم به فقیه جامع‌شرایط رجوع می‌کنیم. این قیاس برای بچه ها ملموس‌تره.

نحوه ثبت نمرات مستمر در سامانه سیدا (Sida) و تاثیر آن بر ارزشیابی پایانی چگونه است؟

اگه بخوام صادق باشم، دقت در کار با سامانه سیدا حیاتیه چون مستقیماً روی کارنامه تاثیر داره. نمرات باید بر اساس فعالیت‌های کلاسی و آزمون‌های تکوینی وارد بشه و هرگونه مغایرت در سیدا، فرآیند فارغ‌التحصیلی رو دچار مشکل می‌کنه. ما باید قبل از بسته شدن بازه زمانی، نمرات رو از طریق درگاه مای‌مدیو نهایی کنیم.

در صورت قطعی شبکه شاد (Shad) هنگام برگزاری آزمون آنلاین، چه تدبیری می‌اندیشید؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که خونسردی معلم به دانش‌آموز منتقل می‌شه. بلافاصله از طریق کانال اطلاع‌رسانی جایگزین یا پیامک، به بچه‌ها اطلاع می‌دیم و آزمون رو به زمان دیگری موکول می‌کنیم یا از بستر آفلاین برای دریافت پاسخ‌برگ‌ها استفاده می‌کنیم تا استرس کلاس کنترل بشه.

تفاوت اصلی بیمه تکمیلی فرهنگیان (بیمه دانا) با بیمه پایه در چیست؟

طبیعتاً تو این کار، آگاهی از مزایا مهمه. بیمه دانا به عنوان بیمه طلایی، هزینه‌های دندانپزشکی، عینک و بستری رو که بیمه پایه پوشش نمی‌ده یا سقف کمی داره، جبران می‌کنه. برای استفاده از این خدمات، باید اطلاعاتمون رو در سامانه‌های رفاهی به‌روز نگه‌داریم.

چگونه مبحث معاد را برای دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول تدریس می‌کنید؟

من همیشه این‌جوری شروع می‌کنم که از چرخه طبیعت مثال می‌زنم. مثلاً فصل بهار بعد از زمستان، نماد زنده شدن دوباره‌ست. به جای ترساندن بچه‌ها، روی جنبه عدالت خدا و پاداش کارهای خوب تمرکز می‌کنم تا محبت الهی در دلشون بشینه.

اگر یکی از همکاران در دفتر مدرسه بحث سیاسی تندی را شروع کند، واکنش شما چیست؟

ببینید، تو این موقعیت حفظ آرامش محیط آموزشی اولویته. سعی می‌کنم با احترام بحث رو به سمت مسائل صنفی یا آموزشی هدایت کنم و وارد تنش نشم. محیط مدرسه جای مناقشات سیاسی نیست و ما الگوی دانش‌آموزان هستیم.

فرآیند بارگذاری مدارک در سامانه رتبه‌بندی معلمان شامل چه مراحلی است؟

چیزی که تجربه به من یاد داده، اهمیت مستندسازی دقیقه. باید تمام مدارک ضمن خدمت، تشویقی‌ها و تالیفات رو اسکن کنیم و در سایت rtb.medu.ir بارگذاری کنیم. هر مدرک باید در پنل مربوط به شایستگی‌های عمومی یا تخصصی قرار بگیره تا امتیاز لازم برای رتبه‌های آموزشیار تا استادمعلم رو کسب کنیم.

حدوداً چند درصد از نمره سالانه را به فعالیت‌های پرورشی اختصاص می‌دهید؟

به عقیده من، پرورش مقدم بر آموزشه. معمولاً حدود ۵ تا ۸ نمره از نمره مستمر رو به مشارکت در نماز جماعت، مسابقات قرآن و فعالیت‌های گروهی اختصاص می‌دم. این کار انگیزه بچه‌ها رو برای فعالیت‌های تربیتی بیشتر می‌کنه.

با دانش‌آموزی که در کلاس معارف مدام شبهه پراکنی می‌کند و نظم را به هم می‌ریزد چه می‌کنید؟

در مواجهه با این چالش، نباید او رو جلوی جمع طرد کرد. به سوالاتش گوش میدم و میگم “سوال خوبیه، بذار آخر کلاس مفصل صحبت کنیم”. اینطوری هم نظم کلاس حفظ میشه و هم اون دانش‌آموز احساس میکنه بهش توجه شده و در فضای خصوصی بهتر میشه قانعش کرد.

در این خصوص، استدعا دارم که توضیح دهید نقش سند تحول بنیادین در تدوین طرح درس چیست؟

سند تحول نقشه راه ماست. طرح درس باید بر اساس ساحت‌های شش‌گانه تربیتی تنظیم بشه، نه فقط آموزش حافظه‌محور. یعنی در کنار آموزش احکام، باید به ساحت عبادی، اخلاقی و حتی زیبایی‌شناختی هم توجه کنیم تا دانش‌آموز تک‌بعدی رشد نکنه.

مهم‌ترین کاربرد سامانه مای‌مدیو (my.medu.ir) برای پرسنل چیست؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که این سامانه پنجره واحد خدمات الکترونیک ماست. علاوه بر دریافت فیش حقوقی و حکم کارگزینی، تمام اعتراضات مربوط به رتبه‌بندی و نقل و انتقالات هم از همین درگاه انجام می‌شه و دسترسی به سیدا هم از طریق احراز هویت در مای‌مدیو امکان‌پذیره.

اگر والدین دانش‌آموز نسبت به نمره مستمر دینی اعتراض داشته باشند، چه می‌کنید؟

منطقی‌ترین کار اینه که با سند صحبت کنیم. دفتر کلاسی و ریز نمرات ثبت شده در سامانه سیدا رو بهشون نشون می‌دم و معیارهای ارزشیابی رو توضیح می‌دم. شفافیت در نحوه نمره‌دهی معمولاً قانع‌کننده‌ست و جلوی سوءتفاهم رو می‌گیره.

چگونه از شبکه شاد برای تعمیق یادگیری دروس دینی استفاده می‌کنید؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه، دیدم که کلاس حضوری وقت کمه. برای همین محتوای مکمل مثل کلیپ‌های کوتاه احکام یا مسابقات کلاسی رو در کانال شاد بارگذاری می‌کنم. این بستر تعاملی فرصت خوبیه که بچه‌ها خارج از ساعت مدرسه هم با مفاهیم در ارتباط باشن.

نظرتان درباره طرح امین در مدارس چیست؟

واقعیتش رو بخواید، حضور مبلغین طرح امین کمک بزرگی به ماست. اونا می‌تونن در پاسخگویی به شبهات تخصصی و برگزاری نماز جماعت باری از دوش دبیر معارف بردارن. البته هماهنگی کامل بین دبیر و مبلغ ضروریه تا تضادی در آموزش‌ها پیش نیاد.

اگر در کلاس درس یکی از دانش‌آموزان حالش بد شود، اولویت اول شما چیست؟

بلافاصله بعد از این که متوجه شدم، خونسردی کلاس رو حفظ می‌کنم و نماینده کلاس رو می‌فرستم دفتر مدرسه خبر بده. تا رسیدن مربی بهداشت، طبق پروتکل‌های ایمنی عمل می‌کنم و ابداً سرخود دارو تجویز نمی‌کنم چون مسئولیت قانونی سنگینی داره.

تفاوت حکم کارگزینی رسمی با پیمانی در چیست؟

از نظر من اولویت با درک امنیت شغلیه. در استخدام رسمی، وضعیت استخدامی پایدارتره و صندوق بازنشستگی معمولاً کشوریه، اما در پیمانی قراردادها تمدید می‌شه و بیمه تامین اجتماعیه. البته در نظام رتبه‌بندی فعلی، تلاش شده تفاوت دریافتی‌ها به حداقل برسه.

چگونه با دانش‌آموزی که نماز نمی‌خواند برخورد می‌کنید؟

چیزی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن اینه که با اجبار وارد می‌شن. من سعی می‌کنم ریشه رو پیدا کنم؛ گاهی کاهلیه، گاهی شبهه اعتقادی. با ایجاد رابطه دوستانه و بیان زیبایی‌های نماز به زبان امروزی، سعی می‌کنم خودش به این نتیجه برسه که نماز آرامش‌بخشه، نه یک وظیفه خشک.

در آموزش احکام بانوان به دختران نوجوان، چه ظرافت‌هایی را رعایت می‌کنید؟

طبیعتاً تو این کار حیا حرف اول رو می‌زنه. سعی می‌کنم مطالب رو در قالب گروه‌های خصوصی‌تر یا با زبانی علمی و بهداشتی بیان کنم تا خجالت مانع یادگیری نشه. استفاده از کتاب‌های مصور احکام هم خیلی کمک‌کننده‌ست.

میانگین زمان لازم برای تصحیح اوراق امتحانی و ثبت در سیدا چقدر است؟

به تجربه ثابت شده که برای یک کلاس ۳۰ نفره، حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان نیاز هست. البته نباید ثبت در سیدا رو به دقیقه نود موکول کرد، چون ترافیک سایت در ایام امتحانات زیاده و ممکنه با قطعی مواجه بشیم.

نقش معلم معارف در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی چیست؟

من این‌جوری یاد گرفتم که معلم معارف سنگ صبور بچه‌هاست. با تقویت باورهای دینی و عزت نفس، دانش‌آموز رو در برابر اعتیاد یا روابط ناسالم واکسینه می‌کنیم. وقتی بچه بدونه خدا همیشه باهاشه، کمتر سمت رفتارهای پرخطر می‌ره.

نحوه محاسبه امتیازات در نظام رتبه‌بندی معلمان چگونه است؟

نکته کلیدی اینجاست که امتیازات در چهار شایستگی عمومی، تخصصی، حرفه‌ای و تجربه توزیع میشه. مستنداتی مثل مدرک تحصیلی، ساعات ضمن خدمت، تالیفات و حتی رضایت مدیر و دانش‌آموزان در سامانه بارگذاری میشه و نهایتاً رتبه ۱ تا ۵ تعیین میشه.

اگر والدین بخواهند خارج از ساعت اداری در شبکه شاد تماس بگیرند، چه می‌کنید؟

یه اصل مهم تو این کار، مدیریت حریم خصوصیه. با احترام بهشون توضیح میدم که برای پاسخگویی بهتر، لطفاً در ساعات مشخص شده پیام بدن. البته در موارد اضطراری سعی می‌کنم پاسخگو باشم، اما باید چارچوب زمان استراحت معلم هم حفظ بشه.

آیا استفاده از بیمه دانا برای هزینه‌های دندانپزشکی سقف مشخصی دارد؟

تا حالا هر وقت مراجعه کردم، دیدم که سقفی برای هر نفر در نظر گرفته شده که هر سال تو قرارداد جدید اعلام میشه. ما باید قبل از مراجعه به مراکز غیرطرف قرارداد، از میزان باقی‌مانده سقف تعهداتمون مطمئن بشیم تا در بازپرداخت هزینه به مشکل نخوریم.

روش تدریس فعال در درس دین و زندگی چگونه اجرا می‌شود؟

به هر حال تو عمل، سخنرانی صرف جواب نمی‌ده. من از روش بارش فکری یا ایفای نقش استفاده می‌کنم. مثلاً موضوع “انتخاب دوست” رو به بحث گروهی می‌گذارم تا خود بچه‌ها ویژگی‌های دوست خوب رو کشف کنن. اینطوری یادگیری عمیق‌تر میشه.

در صورت فراموشی رمز عبور سامانه سیدا چه باید کرد؟

معمولاً تو این شرایط، چون دسترسی مستقیم به بازیابی رمز سیدا برای معلم محدود شده، باید از طریق مدیر مدرسه اقدام کرد تا رمز رو ریست کنن. البته الان با یکپارچه شدن ورود از طریق مای‌مدیو، با شماره موبایل هم میشه راحت‌تر وارد شد.

چگونه انگیزه دانش‌آموزان را برای شرکت در نماز جماعت مدرسه بالا می‌برید؟

من اینو این‌جوری دیدم که تشویق عملی بهتره. مثلاً برای شرکت‌کنندگان کارت امتیاز در نظر می‌گیرم یا اردوهای تشویقی خاص. ضمن اینکه اگه خود معلم و مدیر اولین نفر در صف باشن، بچه‌ها هم الگو می‌گیرن.

مفهوم ولایت فقیه را چگونه برای نسل جدید تبیین می‌کنید؟

اگه بخوام دقیق و علمی بگم، از مثال مدیریت استفاده می‌کنم. هر جامعه‌ای نیاز به مدیر و راهبر داره که قوانین رو بشناسه و دلسوز باشه. در زمان غیبت امام معصوم، فقیه عادل و آگاه نقش همون مدیر دلسوز رو بازی می‌کنه تا جامعه از مسیر حق منحرف نشه.

اگر دانش‌آموزی بگوید دین برای ۱۴۰۰ سال پیش است، چه پاسخی دارید؟

خب، سوال جالبیه. بهش میگم اصول انسانی مثل عدالت، راستگویی و محبت تاریخ مصرف ندارن. دین هم روی همین اصول ثابته، فقط روش اجراش ممکنه متناسب با زمان تغییر کنه که بهش میگن اجتهاد پویا.

نحوه برخورد با دانش‌آموزان اقلیت مذهبی در کلاس دینی چگونه است؟

تحت هیچ شرایطی نباید به اعتقاداتشون بی‌احترامی بشه. طبق قانون، نمره دینی اونها بر اساس کتب دینی خودشون محاسبه میشه، اما در کلاس باید فضایی فراهم کنم که احساس تبعیض نکنن و روی مشترکات اخلاقی ادیان تاکید می‌کنم.

حدوداً چند درصد قبولی در کنکور انسانی وابسته به نمرات نهایی دینی است؟

یه چیزی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد سوابق تحصیلی مربوط به دروس عمومیه که دینی ضریب بالایی داره. بنابراین به بچه‌ها تاکید می‌کنم که نمره کتبی نهایی سرنوشت‌سازه و نباید فقط تستی بخونن.

مهم‌ترین چالش کار با سامانه رتبه‌بندی معلمان چیست؟

واقعیتش رو بخواید، بارگذاری صحیح و تطبیق مستندات با آیتم‌هاست. خیلی از همکاران مدارک رو اشتباه بارگذاری می‌کنن و امتیاز از دست می‌دن. باید دقیقاً بدونیم هر گواهی مربوط به کدوم شایستگیه و تاییدیه مدیر مدرسه رو به موقع بگیریم.

اگر سیستم گرمایشی کلاس در زمستان خراب شود، تدریس را ادامه می‌دهید؟

اولین کاری که می‌کنم، گزارش به مدیر و معاون اجراییه. اگه امکان جابجایی کلاس به نمازخانه یا آزمایشگاه باشه، درس رو اونجا ادامه میدم. سلامت بچه‌ها اولویته و در سرما بازدهی یادگیری به شدت پایین میاد.

آیا معلم حق دارد دانش‌آموز را از کلاس اخراج کند؟

قانون صراحت داره که اخراج دانش‌آموز از کلاس ممنوع است، چون مسئولیت ایمنی او با ماست. در صورت بی‌نظمی شدید، نهایتاً باید او رو به دفتر مدرسه ارجاع داد، نه اینکه پشت در کلاس رها بشه.

چگونه از ابزارهای کمک آموزشی در درس دین و زندگی استفاده می‌کنید؟

من این‌جوری می‌گم که درس دینی نباید فقط متکلم‌وحده باشه. استفاده از پاورپوینت‌های جذاب، کلیپ‌های کوتاه اخلاقی و حتی فضای شاد برای برگزاری مسابقات آنلاین، کلاس رو از حالت خشکی درمیاره و بچه‌ها رو درگیر می‌کنه.

تجربه شما در استفاده از بیمه دانا برای هزینه‌های عینک چگونه بوده؟

خوشبختانه الان نیاز به فاکتور کاغذی کمتر شده و در مراکز آنلاین، کدملی رو که بدیم، سهم بیمه کسر میشه. اما اگه مرکز طرف قرارداد نباشه، باید فاکتور رسمی بگیریم و در سامانه بیمه دانا ثبت کنیم تا هزینه عودت داده بشه.

اگر مدیر مدرسه از شما بخواهد نمره ارفاقی به دانش‌آموزی بدهید، چه می‌کنید؟

خط قرمز من اینه که حق‌الناس ضایع نشه. اگر دانش‌آموز واقعاً در مرز قبولی باشه و تلاشش رو کرده باشه، شاید با ارفاق قانونی (شورای مدرسه) کمک کنم، اما نمره کیلویی دادن خیانت به سیستم آموزشی و بقیه دانش‌آموزانه.

چگونه بحث حجاب را برای دختران امروزی مطرح می‌کنید؟

به نظرم این بهترین جواب که از زاویه “ارزش‌مندی” وارد بشیم. مثال مروارید در صدف شاید کلیشه‌ای باشه، اما اگه بگیم حجاب محدودیت نیست بلکه مصونیته برای اینکه شخصیت زن دیده بشه نه ظاهرش، پذیرشش راحت‌تره. باید با زبان منطق صحبت کرد نه فقط باید و نباید.

اگر اینترنت قطع باشد، چگونه محتوای آموزشی را به دست دانش‌آموزان می‌رسانید؟

فرض کنیم که سیستم قطع شده، اینجا نقش جزوات خلاصه و کتاب کار پررنگ میشه. من همیشه نسخه چاپی خلاصه درس‌ها رو برای شرایط اضطراری آماده دارم یا روی فلش به نماینده کلاس میدم تا به دست بقیه برسونه.

چه معیارهایی برای انتخاب “دانش‌آموز نمونه اخلاقی” دارید؟

اصولاً فقط نمره ملاک نیست. ادب، مسئولیت‌پذیری، شرکت در نماز جماعت و کمک به دوستان معیارهای منه. کسی که در کارهای گروهی مدرسه مشارکت داره، حتی اگه نمره ۲۰ نگیره، از نظر من شایسته تشویقه.

حدوداً چند ساعت در هفته را به مطالعه کتب غیردرسی اختصاص می‌دهید؟

تلاشم اینه که حداقل هفته‌ای ۵ تا ۷ ساعت مطالعه داشته باشم. معلم معارف باید به روز باشه و شبهات جدید رو بشناسه، وگرنه نمی‌تونه پاسخگوی نسل جدیدی باشه که تمام اطلاعات رو از اینترنت می‌گیره.

آیا استفاده از پیام‌رسان‌های خارجی برای ارتباط با دانش‌آموزان مجاز است؟

بدون شک قانون صراحت داره که استفاده از پیام‌رسان‌های خارجی برای امور اداری و آموزشی ممنوع است. تمام تعاملات باید در بستر شبکه شاد انجام بشه تا امنیت داده‌های دانش‌آموزان حفظ بشه و نظارت قانونی وجود داشته باشه.

اگر دانش‌آموزی بپرسد چرا دیه زن نصف مرد است، چه توضیحی می‌دهید؟

من اینو این‌جوری می‌گم که این تفاوت ارزش‌گذاری انسانی نیست، بلکه مربوط به وظایف اقتصادیه. چون نفقه و بار مالی خانواده بر عهده مرده، این تفاوت برای جبران خسارت اقتصادی خانواده در نظر گرفته شده. با این استدلال منطقی معمولاً قانع می‌شن.

چگونه سامانه سیدا به سامانه رتبه‌بندی متصل می‌شود؟

نکته کلیدی اینجاست که این سامانه‌ها در حال یکپارچه‌سازی هستن. عملکرد آموزشی معلم، نمرات ثبت شده و ارزشیابی‌ها در سیدا، به مرور به عنوان بخشی از مستندات شایستگی حرفه‌ای در پرونده رتبه‌بندی لحاظ میشه. پس دقت در سیدا آینده شغلی رو میسازه.

بهترین روش برای آموزش وضو به دانش‌آموزان ابتدایی چیست؟

به نظرم بهترین راهش آموزش عملیه. من بچه‌ها رو می‌برم نمازخانه یا حیاط مدرسه و خودم وضو می‌گیرم و ازشون می‌خوام تکرار کنن. دیدن عملی خیلی موثرتر از توضیح تئوری روی تخته سیاهه.

اگر هنگام تدریس متوجه شوید دانش‌آموزی در حال فیلمبرداری با موبایل است، چه می‌کنید؟

در مواجهه با این چالش، با آرامش به سمتش میرم و ازش می‌خوام گوشی رو کنار بذاره. طبق آیین‌نامه انضباطی، آوردن گوشی به کلاس ممنوعه. بعد از کلاس باهاش صحبت می‌کنم و گوشی رو به معاونت تحویل میدم، اما جلوی کلاس جنجال راه نمی‌اندازم.

نظر شما درباره سند ۲۰۳۰ چیست؟

خط قرمز من اینه که اسناد بالادستی و بومی خودمون مثل سند تحول بنیادین اولویت دارن. هر سندی که با مبانی اسلامی و فرهنگی ما در تضاد باشه، در نظام آموزشی ما جایی نداره و ما مجری سیاست‌های کلی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی هستیم.

چگونه بین تدریس و فعالیت‌های بسیج دانش‌آموزی تعادل ایجاد می‌کنید؟

تلاش می‌کنم که این دو مکمل هم باشن. فعالیت‌های بسیج می‌تونه بستر عملی برای آموزش‌های دینی باشه. مثلاً برگزاری یادواره شهدا هم کار فرهنگیه و هم درس ایثار. البته مراقبم که زمان رسمی کلاس درس صرف امور جانبی نشه.

حدوداً چند درصد از همکاران در مدرسه از طرح بیمه دانا رضایت دارند؟

یه چیزی حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد همکاران از پوشش‌های جدید به خصوص در بخش عینک و دندانپزشکی راضی هستن، هرچند گاهی تاخیر در پرداخت خسارت‌ها وجود داره که طبیعیه. اما در کل نسبت به بیمه‌های قبلی جامع‌تره.

اگر ولی دانش‌آموزی پیشنهاد رشوه برای نمره داد، چه واکنشی نشان می‌دهید؟

تحت هیچ شرایطی قبول نمی‌کنم. با قاطعیت و ادب رد می‌کنم و توضیح میدم که این کار هم غیرشرعیه و هم غیرقانونی. نمره دانش‌آموز امانت در دست منه و خیانت در امانت در شأن معلم نیست.

چرا معلمان باید در سامانه ضمن خدمت ثبت‌نام کنند؟

واقعیتش رو بخواید، بدون آموزش مداوم فسیل می‌شیم. دوره‌های ضمن خدمت هم برای ارتقای رتبه لازمه و هم روش‌های جدید رو یاد میده. سامانه LTMS مرجع اصلی ماست و گذراندن ساعات موظفی برای ارزشیابی سالانه اجباریه.