سوالات مصاحبه دبیری کامپیوتر

چرا آموزش React به جای کتابخانه‌های قدیمی مثل jQuery در سرفصل‌های جدید اهمیت دارد؟

خب واقعیتش اینه که بازار کار ایران به سمت معماری کامپوننت‌بیس حرکت کرده. React فقط یک ابزار نیست، بلکه استاندارد توسعه وب مدرن محسوب میشه که دانش‌آموز رو برای پروژه‌های واقعی آماده می‌کنه. برخلاف jQuery که روی DOM مستقیم کار می‌کنه، اینجا ما با Virtual DOM سروکار داریم که پرفورمنس رو در پروژه‌های مقیاس‌پذیر بالا می‌بره.

اگر یکی از سیستم‌های کارگاه بالا نیاید و کلاس شروع شده باشد، چه می‌کنید؟

بلافاصله بعد از اینکه متوجه مشکل شدم، خونسردی خودم رو حفظ می‌کنم. دانش‌آموزان رو گروه‌بندی می‌کنم تا با سیستم‌های سالم به صورت Pair Programming کار کنند که خودش مهارت تیم‌ورک رو تقویت می‌کنه، و بعد از کلاس مشکل سخت‌افزاری رو به مدیر فنی گزارش میدم.

تفاوت اصلی Node.js با زبان‌های مفسری قدیمی که در مدارس تدریس می‌شد چیست؟

یه نکته خیلی مهم اینجاست که نود جی‌اس بر پایه معماری رویداد‌محور و Non-blocking I/O کار می‌کنه. این یعنی برای آموزش مفاهیم همزمانی و ساخت APIهای سریع با Express، گزینه ایده‌آلیه که بچه‌ها رو با مفهوم میکروسرویس‌ها آشنا می‌کنه.

چطور مفهوم کانتینرسازی با Docker را به زبان ساده تدریس می‌کنید؟

از نظر من اولویت با مثال‌های ملموسه. داکر رو مثل کشتی‌های باربری تشبیه می‌کنم که کانتینرهای استاندارد دارن؛ مهم نیست کشتی (سیستم عامل) چی باشه، کانتینر (نرم‌افزار) همه جا یکسان اجرا میشه و دیگه مشکل “تو سیستم من کار می‌کرد” رو نداریم.

تجربه شما در استفاده از Git برای مدیریت پروژه‌های دانش‌آموزی چیست؟

من همیشه این‌جوری کلاس رو مدیریت می‌کنم که هر دانش‌آموز باید تکالیفش رو روی ریپازیتوری Push کنه. اینطوری نه تنها کنترل نسخه رو یاد می‌گیرن، بلکه من می‌تونم تاریخچه کامیت‌ها رو ببینم و روند پیشرفت کدنویسی‌شون رو دقیق رصد کنم.

در متدولوژی Scrum، نقش شما به عنوان دبیر و نقش دانش‌آموزان چگونه تعریف می‌شود؟

تو این موقعیت خاص، من نقش Product Owner رو بازی می‌کنم که نیازمندی‌ها رو تعریف می‌کنه و بچه‌ها تیم توسعه هستن. کلاس‌های عملی رو به صورت اسپرینت‌های دو هفته‌ای برنامه‌ریزی می‌کنیم تا تحویل پروژه مرحله به مرحله انجام بشه.

اگر دانش‌آموزی در حین تدریس مباحث شبکه اخلال ایجاد کرد، چه واکنشی نشان می‌دهید؟

معمولاً تو این شرایط سعی می‌کنم انرژی‌اش رو کانالیزه کنم. مثلاً مسئولیت چک کردن کابل‌های شبکه یا تنظیم IP سیستم‌های سایت رو بهش می‌سپارم تا احساس مسئولیت کنه و همزمان درگیر مبحث درس بشه.

ابزارهای CI/CD مثل Jenkins چه کاربردی در چرخه تولید نرم‌افزار دارند؟

ببینید، تو این موقعیت هدف اتوماسیونه. جنکینز کمک می‌کنه فرآیند بیلد، تست و دیپلوی کدها خودکار بشه. البته در سطح مدرسه شاید پیاده‌سازی کاملش سخت باشه، ولی درک مفهوم Integration مداوم برای ذهنیت مهندسی بچه‌ها ضروریه.

چطور امنیت داده‌های نمرات را در سیستم‌های مدرسه تضمین می‌کنید؟

منطقی‌ترین کار اینه که دسترسی‌ها رو محدود کنیم و از پسوردهای قوی روی سیستم اتوماسیون استفاده بشه. ضمن اینکه همیشه بک‌آپ‌گیری منظم روی هارد اکسترنال که آفلاین هست رو در دستور کار قرار میدم.

نرخ قبولی پروژه‌های پودمانی در کلاس‌های شما معمولاً چقدر است؟

چیزی که تجربه به من یاد داده اینه که اگه نظارت مستمر باشه، حدوداً ۹۰ تا ۹۵ درصد بچه‌ها نمره قبولی می‌گیرن. اون ۵ درصد باقی‌مونده هم معمولاً با کلاس‌های جبرانی و تعریف پروژه‌های ساده‌تر به سطح استاندارد می‌رسن.

چرا در پروژه‌های دانش‌آموزی تاکید بر معماری Microservices دارید؟

اگه بخوام صادق باشم، درک معماری یکپارچه (Monolith) ساده‌تره، اما آینده بازار روی میکروسرویس‌ها می‌چرخه. وقتی بچه‌ها یاد بگیرن چطور بکند رو با Node.js خرد کنن و ارتباط بین سرویس‌ها رو هندل کنن، ذهنیت مهندسی‌شون شکل می‌گیره.

در صورت خرابی سرور اصلی شبکه داخلی هنرستان، اولین اقدام شما چیست؟

بلافاصله بعد از این که قطعی تایید شد، دسترسی کلاینت‌ها رو قطع می‌کنم تا دیتا کاراپت نشه. بعد لاگ‌های سیستم رو چک می‌کنم و اگر مشکل نرم‌افزاری بود سرویس‌ها رو ری‌استارت می‌کنم، وگرنه به مدیر اطلاع میدم.

مزیت استفاده از Kubernetes در مدیریت محیط‌های آموزشی چیست؟

به نظرم بهترین راهش برای یکسان‌سازی محیط‌هاست. با کوبرنتیز می‌تونیم برای هر دانش‌آموز یا گروه، یک محیط ایزوله بیاریم بالا که منابعش کنترل شده است و تداخل پورت یا دیپندنسی با بقیه سیستم‌ها نداره.

اگر والدین نسبت به تدریس زبان‌های جدید مثل Go یا ابزارهای JS اعتراض داشتند چه می‌کنید؟

طبیعتاً تو این کار باید شفاف‌سازی کرد. جلسه‌ای با اولیا می‌ذارم و آگهی‌های استخدام شرکت‌های معتبر رو نشون میدم تا ببینن که بازار کار الان دنبال متخصص React و Node هست، نه زبان‌های منسوخ شده دهه هشتاد.

چطور با دانش‌آموزی که فقط به گیم علاقه دارد برخورد می‌کنید؟

یه بار تو یه موقعیت مشابه، به جای منع کردن، بهش گفتم بیا منطق بازی رو با JS بنویسیم. وقتی دید می‌تونه خودش خالق بازی باشه، انگیزه‌اش برای یادگیری الگوریتم و کدنویسی چند برابر شد.

نقش ابزار Jira در پیگیری پروژه‌های پایانی سال چیست؟

همون‌طور که می‌دونید، مدیریت تسک‌ها بدون ابزار سخته. ما تو جیرا برای هر گروه یه برد می‌سازیم. بچه‌ها یاد می‌گیرن تسک‌ها رو از To Do به Done ببرن و منم دقیق می‌فهمم کی داره کم‌کاری می‌کنه.

آیا استفاده از Express.js برای مبتدیان مناسب است؟

از نظر من اولویت با سادگیه و Express همین رو داره. برخلاف فریم‌ورک‌های سنگین، اکسپرس مینیماله و دانش‌آموز درگیر کانفیگ‌های پیچیده نمیشه، سریع می‌تونه اولین API خودش رو ران کنه و نتیجه رو ببینه.

مهم‌ترین چالش در آموزش Git به نوجوانان چیست؟

چیزی که خیلی‌ها اشتباه می‌کنن، شروع با کامند لاینه. چالش اصلی درک مفهوم برنچ و مرج کردنه. من معمولاً اول با GUI و نمودار درختی شروع می‌کنم تا لاجیک رو بفهمن، بعد میریم سراغ دستورات ترمینال.

چطور از Docker برای امتحان عملی استفاده می‌کنید؟

تو این موقعیت خاص، یه ایمیج داکر آماده می‌کنم که محیط تست توش کانفیگ شده. بچه‌ها کدشون رو تو کانتینر ران می‌کنن و خروجی رو تحویل میدن. اینطوری مطمئنم محیط امتحان برای همه یکسانه.

معمولاً چند درصد زمان کلاس را به کدنویسی زنده (Live Coding) اختصاص می‌دهید؟

حدوداً ۳۰ تا ۴۰ درصد زمان کلاس پای تخته هوشمند یا سیستم می‌گذره. بقیه زمان باید دست بچه‌ها روی کیبورد باشه چون برنامه‌نویسی با نگاه کردن یاد گرفته نمیشه، باید کد بزنن و به ارور بخورن.

تفاوت React Functional Components با Class Components را چطور تشریح می‌کنید؟

به تجربه ثابت شده که هوک‌ها (Hooks) آینده ریکت هستن. به بچه‌ها توضیح میدم که فانکشنال کامپوننت‌ها کد کمتری دارن و تمیزترن. دیگه درگیر چرخه حیات پیچیده کلاس‌ها نمیشیم و منطق رو ساده‌تر پیاده می‌کنیم.

اگر بودجه تجهیز کارگاه محدود باشد، اولویت شما چیست؟

وقتی با این موقعیت مواجه میشم، ارتقای RAM سیستم‌ها رو در اولویت می‌ذارم چون ابزارهایی مثل Docker و محیط‌های توسعه مدرن حافظه زیادی می‌خوان. مانیتور یا کیس لوکس تاثیری در یادگیری کدنویسی نداره.

کاربرد اصلی Scrum Daily Standup در پروژه‌های دانش‌آموزی چیست؟

یه اصل مهم تو این کار، آموزش تعهد و شفافیته. اول هر جلسه ۵ دقیقه وقت می‌ذاریم، هر گروه میگه دیروز چه کرده و امروز برنامش چیه. اینطوری یاد می‌گیرن که کار تیمی یعنی هماهنگی مداوم، نه فقط کد زدن.

چرا یادگیری Linux برای هنرجویان کامپیوتر الزامی است؟

واقعیتش رو بخواید، دنیای سرورها روی لینوکس می‌چرخه. کسی که می‌خواد Node.js و Docker کار کنه، باید با ترمینال لینوکس رفیق باشه. من سعی می‌کنم حداقل روی یکی از سیستم‌ها اوبونتو نصب باشه تا ترسشون بریزه.

چطور مفاهیم انتزاعی مثل State Management را تدریس می‌کنید؟

من اینو این‌جوری دیدم که با مثال سبد خرید فروشگاه آنلاین خیلی بهتر جا میفته. وقتی محصول اضافه میشه، عدد سبد باید همه جا عوض شه. اینجاست که نیاز به Redux یا Context API رو حس می‌کنن.

اگر سیستم تهویه سایت در تابستان خراب شود، کلاس را تعطیل می‌کنید؟

چنانچه گرما به سخت‌افزار آسیب نزنه، کلاس رو ادامه میدم ولی فشار کار رو کم می‌کنم. مثلاً مباحث تئوری رو در فضای باز یا راهرو که خنک‌تره تدریس می‌کنیم. آموزش نباید بخاطر شرایط محیطی کاملاً متوقف بشه.

بهترین روش برای آموزش CI/CD به مبتدیان چیست؟

به عقیده من، نباید پیچیدش کرد. یه پایپ‌لاین ساده با گیت‌هاب اکشن (GitHub Actions) می‌سازیم که وقتی کد پوش شد، فقط یه تست ساده ران بشه. همین که چراغ سبز پاس شدن تست رو ببینن، مفهوم براشون جا میفته.

چطور از تقلب در امتحانات کدنویسی جلوگیری می‌کنید؟

نکته کلیدی اینجاست که صورت سوال‌ها باید باز باشه. به جای اینکه بگم “فاکتوریل بنویس”، میگم “یه کامپوننت React بساز که ورودی بگیره و یه محاسبه خاص انجام بده”. وقتی پروژه محور باشه، کپی کردن سخت میشه.

چرا MongoDB به عنوان دیتابیس آموزشی در کنار Node.js محبوب است؟

طبیعتاً تو این کار ساختار JSON خیلی مهمه. چون بچه‌ها تو فرانت‌اند با آبجکت‌های جاوااسکریپت کار می‌کنن، ذخیره همون ساختار تو مونگو براشون ملموس‌تره تا اینکه درگیر جداول و روابط SQL بشن.

معمولاً چه تعداد پروژه عملی در یک ترم تحصیلی تعریف می‌کنید؟

یه چیزی حدود ۳ تا ۴ مینی‌پروژه و یک پروژه نهایی بزرگ. این حجم کار باعث میشه هم مباحث مرور بشه و هم دانش‌آموزان در انتهای ترم یک پورتفولیو قابل ارائه داشته باشن.

چطور اهمیت تست‌نویسی نرم‌افزار را به هنرجویان منتقل می‌کنید؟

اگه اجازه بدید این‌طور بگم که تست مثل کمربند ایمنیه. بهشون نشون میدم که چطور یه باگ کوچیک تو یه پروژه بدون تست، کل سیستم رو دان می‌کنه. با ابزارهای ساده مثل Jest شروع می‌کنیم تا ترسشون از تست‌نویسی بریزه.

در صورت مشاهده نفوذ ویروس به شبکه کارگاه چه اقدامی می‌کنید؟

بلافاصله بعد از این که متوجه رفتار مشکوک سیستم‌ها شدم، ارتباط شبکه رو فیزیکی قطع می‌کنم. بعد با ابزارهای پرتابل آنتی‌ویروس شروع به اسکن سیستم‌های آلوده می‌کنم و تا پاکسازی کامل، اجازه اتصال مجدد نمیدم.

چرا باید GitFlow را در پروژه‌های تیمی مدرسه اجرا کرد؟

یه اصل مهم تو این کار، نظم‌دهی به توسعه‌ست. وقتی بچه‌ها یاد بگیرن فیچرها رو تو برنچ‌های جدا بزنن و بعد مرج کنن، تداخل کدها کمتر میشه و درک می‌کنن که در شرکت‌های نرم‌افزاری واقعی فرآیند ریلیز چطور مدیریت میشه.

اگر دانش‌آموزی سوالی درباره React پرسید که بلد نبودید، چه می‌کنید؟

واقعیتش رو بخواید، دنیای وب هر روز عوض میشه و طبیعیه همه چیز رو ندونیم. صادقانه میگم “الان حضور ذهن ندارم، ولی بیا با هم داکیومنت رسمی رو بخونیم”. اینطوری مهارت سرچ کردن و خوندن داکیومنت رو هم یاد می‌گیرن.

مزیت استفاده از ابزارهای مدیریت پکیج مثل NPM در آموزش چیست؟

به تجربه ثابت شده که مدیریت وابستگی‌ها دستی غیرممکنه. NPM به بچه‌ها یاد میده چطور از کدهای آماده کامیونیتی استفاده کنن و چرخ رو دوباره اختراع نکنن، که این اساس توسعه سریع نرم‌افزاره.

نقش DevOps در سرفصل‌های جدید درسی کجاست؟

شاید به صورت مستقیم درسی به نام دواپس نداشته باشیم، اما وقتی داریم Docker یا نحوه دیپلوی کردن روی سرور رو درس میدیم، عملاً داریم فرهنگ همکاری بین توسعه و عملیات رو در ذهن بچه‌ها می‌کاریم.

چطور با دانش‌آموزی که تجهیزات کارگاه را دستکاری می‌کند برخورد می‌کنید؟

معمولاً تو این شرایط برخورد تند جواب نمیده. مسئولیت نگهداری همون بخش از سیستم رو به خودش میدم. وقتی بدونه مسئول خرابی خودشه و باید گزارش بده، رفتارش رو اصلاح می‌کنه و امانت‌دار میشه.

تفاوت REST API و GraphQL را چطور برای سطح مدرسه توضیح می‌دهید؟

من اینو این‌جوری می‌گم که REST مثل منوی رستورانه که غذاهای ثابت داره، ولی GraphQL مثل بوفه بازه که دقیقاً هر چی می‌خوای رو برمیداری. این تشبیه کمک می‌کنه مفهوم Over-fetching رو درک کنن.

اگر اینترنت سایت قطع شد، چطور مبحث کار با API را تدریس می‌کنید؟

خوشبختانه همیشه ابزارهایی مثل Mock Server لوکال یا JSON Server رو روی سیستم‌ها دارم. نیاز نیست حتماً به اینترنت وصل باشیم، می‌تونیم یه سرور فیک بالا بیاریم و درخواست‌ها رو لوکال هندل کنیم.

معمولاً چند درصد از نمره را به مستندسازی کد اختصاص می‌دهید؟

نزدیک به ۱۵ تا ۲۰ درصد نمره. کدی که کامنت نداشته باشه و داکیومنت نشه، در صنعت ارزشی نداره. بچه‌ها باید یاد بگیرن که نوشتن README استاندارد در گیت‌هاب، بخشی از وظیفه برنامه‌نویسه.

چرا استفاده از Typescript در آموزش‌های جدید توصیه می‌شود؟

خب، سوال جالبیه. جاوااسکریپت تایپ نداره و این باعث باگ‌های زیادی میشه. تایپ‌اسکریپت به هنرجو نظم میده و کمک می‌کنه قبل از اجرا باگ‌ها رو ببینه. در مقیاس پروژه‌های بزرگ سازمانی، دونستن TS یه مزیته.

اگر بخواهید مفهوم Agile را در یک جمله بگویید چه می‌گویید؟

به نظرم این بهترین جوابه: چابک یعنی پذیرش تغییر. یعنی به جای اینکه ۶ ماه کد بزنیم و بعد بفهمیم مشتری چی می‌خواست، تو بازه‌های کوتاه محصول قابل استفاده تحویل بدیم و فیدبک بگیریم.

در مواجهه با سیستم‌های قدیمی مدارس که توان اجرای Docker را ندارند چه می‌کنید؟

تو این شرایط، ناچاراً از ابزارهای سبک‌تر مثل XAMPP یا اجرا مستقیم Node استفاده می‌کنیم. هدف یادگیری مفهومه، ابزار نباید مانع بشه. البته سعی می‌کنم با ارتقای نرم‌افزاری و سبک‌سازی سیستم عامل، پرفورمنس رو بهتر کنم.

آیا آموزش فریم‌ورک‌های CSS مثل Tailwind به دانش‌آموزان کار درستی است؟

من همیشه این‌جوری عمل می‌کنم که اول CSS خام رو یاد بگیرن تا مفاهیم پایه مثل Flexbox رو درک کنن. بعدش Tailwind رو معرفی می‌کنم تا سرعت توسعه‌شون بالا بره. بدون پایه، فریم‌ورک فقط گیج‌کننده است.

چطور امنیت روانی دانش‌آموزان را در فضای مجازی کلاس تضمین می‌کنید؟

یه اصل مهم تو این کار، آموزش فرهنگ سایبریه. قوانینی وضع می‌کنیم که هرگونه قلدری سایبری یا دسترسی غیرمجاز به فایل‌های دیگران توی شبکه داخلی کلاس، تبعات انضباطی داره و محیط رو امن نگه می‌داریم.

کاربرد Webpack در پروژه‌های فرانت‌اند چیست؟

ببینید، تو این موقعیت ما نیاز به باندل کردن فایل‌ها داریم. وب‌پک تمام فایل‌های JS، CSS و عکس‌ها رو می‌گیره و یه خروجی بهینه میده. درک این فرآیند برای کسی که می‌خواد حرفه‌ای کار کنه ضروریه.

اگر دانش‌آموزی در تحویل پروژه پایانی با Git مشکل داشت، کمک می‌کنید یا نمره کم می‌کنید؟

تلاشم می‌کنم که یاد بگیره. اگر مشکل فنی و کانفلیکت عجیب باشه کمکش می‌کنم حل کنه چون حتی سنیورها هم با گیت به مشکل می‌خورن. اما اگه تنبلی کرده باشه و اصلا کامیت نکرده باشه، طبق روال نمره کسر میشه.

چطور مبحث Authentication را در Node.js پیاده‌سازی می‌کنید؟

منطقی‌ترین کار اینه که از JWT (Json Web Token) استفاده کنیم. به بچه‌ها یاد میدم چطور توکن بسازن، سمت کلاینت ذخیره کنن و برای هر درخواست به سرور بفرستن تا امنیت API تامین بشه.

اهمیت Soft Skills در کنار مهارت فنی برای یک فارغ‌التحصیل کامپیوتر چیست؟

واقعیتش رو بخواید، کدنویس خوب زیاده ولی کسی که بتونه تو تیم کار کنه کمه. من تو نمره‌دهی پروژه‌ها، حتماً بخشی رو به نحوه ارائه، داکیومنت‌سازی و تعامل با هم‌گروهی‌ها اختصاص میدم.

معمولاً چند درصد سوالات امتحانی را از مباحث جدید مثل React طرح می‌کنید؟

یه چیزی حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد. باید تعادل رو حفظ کرد؛ هم مباحث پایه‌ای الگوریتم و فلوچارت مهمه و هم تکنولوژی‌های روز که بتونن وارد بازار کار بشن.